Hàng xà cừ vẫn xanh trong hoài niệm

5 giờ trướcBài gốc

Những người sống ở Nha Trang thập niên 90 trở về trước hẳn không quên con đường Lý Tự Trọng yên bình với hàng xà cừ cổ thụ tuyệt đẹp. Giờ tan trường, con đường rợp bóng những tà áo dài trắng của nữ sinh trường Lý Tự Trọng nhẹ bay trong gió dưới vòm lá xanh thẫm đã in sâu vào tâm hồn của biết bao thế hệ…

Đường Lý Tự Trọng chạy từ ngã Sáu hướng ra biển, gặp đường Trần Phú. Trước đây, đường có tên là Bá Đa Lộc - tên phiên âm Hán Việt của Giám mục Pigneau de Behaine. Sau năm 1975, chính quyền đổi tên thành đường Lý Tự Trọng nhằm tưởng nhớ người anh hùng trẻ tuổi Lý Tự Trọng - người đoàn viên thanh niên cộng sản đầu tiên với câu nói nổi tiếng: "Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng...". Năm 2011, Thành đoàn Nha Trang đã thực hiện gắn bảng tiểu sử danh nhân ngay trên tuyến đường này để giúp người dân và du khách hiểu rõ hơn về ý nghĩa lịch sử của tên đường.

Đường Lý Tự Trọng hướng ra biển. Ảnh VƯƠNG MẠNH CƯỜNG

Đường Lý Tự Trọng ngày ấy nổi tiếng đẹp bởi hai hàng xà cừ cổ thụ. Con đường nhỏ bé, vỉa hè chỗ có chỗ không, chỗ bị rễ xà cừ nổi lên phá mất. Năm 2005, tỉnh tiến hành nâng cấp, chỉnh trang lại con đường. Đơn vị thiết kế kiên quyết thay hàng xà cừ với lý do đây là giống cây rễ ăn ngang, phá đường, phá vỉa hè và không đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão. Dư luận thì phản đối vì tiếc hàng cây đẹp, đặc trưng của đường Lý Tự Trọng. Nhưng rồi các lập luận kỹ thuật đã thắng, hàng cây bị phá bỏ. Tuy nhiên, lắng nghe dư luận, sau này khi nâng cấp đường Pasteur, lãnh đạo tỉnh yêu cầu phải giữ nguyên hàng xà cừ. Đơn vị thiết kế đành phải tạo một dải phân cách để giữ lại hàng cây, mặc dù làn đường một bên rất hẹp, chỉ vừa một chiếc xe chạy nhìn rất chướng mắt. Năm 2007, cơn bão số 5 làm đổ một cây thế là không còn lý do gì để giữ lại hàng cây và dải phân cách nữa. Người ta tiến hành chỉnh trang lần hai, chặt bỏ hàng cây để mở rộng đường Pasteur như ngày hôm nay.

Đường Lý Tự Trọng khoảng năm 1983. Ảnh của cố NSNA Huỳnh Nam

Trường THPT Lý Tự Trọng. Ảnh VƯƠNG MẠNH CƯỜNG

Đường Lý Tự Trọng gắn liền với ngôi trường PTTH Lý Tự Trọng. Đây là một trong những ngôi trường lâu đời nhất Nha Trang. Trường được thành lập từ năm 1947 với tên gọi ban đầu là Collège de Nha Trang. Năm 1954, trường đổi tên thành Trường Trung học Võ Tánh. Đầu năm 1976, trường chính thức mang tên Trường THPT Lý Tự Trọng. Đây cũng là ngôi trường giàu thành tích, lá cờ đầu của ngành giáo dục Khánh Hòa. Còn nhớ những năm thập niên 80, phong trào thi đua Xây dựng tập thể học sinh xã hội chủ nghĩa - phong trào do Trung ương Đoàn phát động, Trường PTTH Lý Tự Trọng luôn nằm trong tốp dẫn đầu. Rồi thí điểm bầu Bí thư Đoàn trường là học sinh, thí điểm phát triển đảng trong học sinh… đều bắt đầu từ ngôi trường này. Bao lâu nay, chỉ học sinh nào học lực thực sự khá mới dám đăng ký thi vào Lý Tự Trọng. Biết bao nhiêu người thành đạt của Khánh Hòa đã từng là học trò của ngôi trường này. Năm 2013, những cựu học sinh Võ Tánh trước đây và Lý Tự Trọng sau một buổi hội trường đã quyên góp, xây dựng tượng đài Lý Tự Trọng trong khuôn viên trường.

Đường Lý Tự Trọng hôm nay. Ảnh VƯƠNG MẠNH CƯỜNG

Theo quá trình đô thị hóa, đường Lý Tự Trọng hôm nay được mở rộng thành con phố sầm uất, hai bên có nhiều quán cà phê, khách sạn cao tầng, trung tâm thương mại. Không còn bóng dáng của những ngày xưa. Chút hoài niệm ngày xưa có chăng ở những tốp nữ sinh tha thướt trong tà áo dài trắng, thong dong đạp xe đến trường. Hàng cây sao đen thay thế cho hàng xà cừ cổ thụ đã kịp khép tán, che mát những bước chân học trò. Mùa hoa nở, những bông hoa như những chiếc chong chóng bé xíu, xoay tròn rơi xuống trắng xóa mặt đường.

Đi dưới hàng cây mới trồng, tán lá vừa khép đã bị xén tỉa để chuẩn bị cho mùa mưa bão, có mấy ai còn nhớ về những kỷ niệm xưa, về hàng xà cừ cổ thụ gắn với bao thế hệ học trò…

THỦY NGÂN

Nguồn Khánh Hòa : http://www.baokhanhhoa.vn/van-hoa/nhung-goc-pho-nhung-con-duong/202602/hang-xa-cu-van-xanh-trong-hoai-niem-9181194/