Cây cảnh trở thành chủ lực kinh tế
Có mặt tại làng mai Tân Tây (xã Tân Tây, tỉnh Tây Ninh) những ngày này, PV Người Đưa Tin ghi nhận không khí lao động tất bật khi Tết Nguyên đán đã cận kề.
Tại đây, vùng trồng mai tập trung quy mô lớn, chủ yếu tại ấp Bà Sở và Mai Vàng. Các vườn mai được bố trí và chăm sóc bài bản. Nhiều hộ dân đầu tư trồng mai theo hướng ổn định, lâu dài, với quy mô ngày càng mở rộng.
Theo thông tin từ UBND tỉnh Tây Ninh, làng nghề trồng mai Tân Tây được hình thành từ năm 2004, khi anh Trần Văn Thống mang giống mai từ Bến Tre về trồng thử tại ấp 4, xã Tân Tây. Những gốc mai đầu tiên phát triển tốt, cho hiệu quả kinh tế cao, mở ra hướng đi mới cho người dân địa phương.
Vùng trồng mai vàng tập trung tại xã Tân Tây, nơi mai đã trở thành cây trồng chủ lực của người dân địa phương.
Từ vài hộ trồng thử nghiệm, mai vàng dần lan rộng khắp các ấp. Năm 2020, làng nghề trồng mai xã Tân Tây được UBND tỉnh Long An (cũ) công nhận là làng nghề. Đến năm 2023, UBND tỉnh tiếp tục phê duyệt Đề án phát triển làng nghề trồng mai xã Tân Tây gắn với phát triển du lịch Long An (cũ) đến năm 2030, tạo nền tảng pháp lý và định hướng lâu dài cho vùng mai.
Hiện nay, làng mai Tân Tây có khoảng 500ha mai với hơn 800 hộ trồng. Riêng giai đoạn hiện tại, diện tích ổn định khoảng 430ha với 516 hộ. Mai không chỉ là cây cảnh mà đã trở thành cây trồng chủ lực, mang lại thu nhập chính cho người dân.
Cổng vào làng nghề trồng mai.
Chia sẻ với PV, anh Nguyễn Văn Bảo (ngụ xã Tân Tây) cho biết: "Ban đầu gia đình tôi chỉ trồng vài chục gốc để làm thử. Qua thời gian tích lũy kinh nghiệm, thấy hiệu quả rõ rệt nên mạnh dạn mở rộng diện tích. Nếu chăm sóc đúng kỹ thuật, mỗi năm có thể mang lại thu nhập vài trăm triệu đồng. So với nhiều loại cây trồng khác, mai cho giá trị ổn định và lâu dài hơn".
Theo anh Bảo, lợi thế lớn nhất của mai Tân Tây là thân cây khỏe, dễ tạo dáng và giá trị tăng theo thời gian. "Có những gốc mai trồng hơn chục năm, càng để lâu càng có giá. Người trồng không bị áp lực bán gấp mà có thể chủ động chọn thời điểm xuất vườn hoặc bán phôi để xoay vòng vốn", anh Bảo nói.
Người dân bứng mai xuất vườn bán cho thương lái.
Điểm khác biệt lớn nhất của mai Tân Tây nằm ở thân gỗ lớn. Nhờ thổ nhưỡng phù hợp, khí hậu ổn định và thời gian nuôi trồng dài, thân mai tại đây thường to gấp 2–3 lần so với nhiều vùng khác. Lợi thế này giúp người trồng không chỉ bán mai ra hoa mà còn bán phôi, ghép giống hoa từ Bến Tre (cũ), Bình Định (cũ) để nâng cao giá trị sản phẩm.
Từ cây mai đến sản phẩm sáng tạo của người trẻ
Những ngày này, không khí tại làng mai trở nên khẩn trương hơn bao giờ hết. Người làm thuê được thuê theo ngày để lặt lá, chỉnh tán. Thương lái từ Tp.HCM, Đồng Nai… liên tục về làng xem mai, đặt cọc, chốt giá.
Giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nhân công đều tăng khiến người trồng mai chịu nhiều áp lực. Tuy nhiên, với những vườn mai dáng đẹp, nụ đều, sức mua vẫn ổn định. Bên cạnh bán đứt, nhiều hộ còn cho thuê mai Tết, nhất là những gốc mai lớn, cổ thụ, giá thuê lên đến hàng chục triệu đồng.
Không chỉ dừng lại ở việc bán mai, làng mai Tân Tây đang xuất hiện những hướng đi mới, tiêu biểu là câu chuyện của chị Nguyễn Thị Kiều Trang (25 tuổi, ấp Mai Vàng). Chị là người đầu tiên trong làng xây dựng quy trình sản xuất các sản phẩm thủ công từ gỗ thân mai vàng như chuỗi hạt, nhang thơm, móc khóa ép từ hoa, lá mai.
Tận dụng phôi mai để sản xuất sản phẩm thủ công từ gỗ mai vàng.
Với số vốn khoảng 350 triệu đồng, chị Trang đầu tư xưởng, máy móc. Hiện cơ sở này tạo việc làm thường xuyên cho lao động địa phương và có hơn 20 mối lấy sỉ. Nguyên liệu chính là gỗ thân mai dư thừa từ chính các vườn trong làng.
Thay vì bỏ đi, giờ thân mai lại có thêm giá trị, cũng tạo thêm việc làm, chị thấy nghề trồng mai có tương lai hơn..
Theo ông Trần Minh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Tây, địa phương đang triển khai Chương trình phát triển du lịch nông thôn gắn với làng nghề trồng mai giai đoạn 2025–2030. Đến nay, nhãn hiệu chứng nhận "Mai vàng Tân Tây" đã được bảo hộ; làng có Hợp tác xã Mai Vàng với 31 thành viên; hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện, nước từng bước hoàn thiện.
Mai vàng Tân Tây có lợi thế thân gỗ lớn, dễ tạo dáng, được nhiều nhà vườn khai thác bán phôi, nâng cao giá trị kinh tế.
Xã định hướng phát triển làng mai Tân Tây theo hướng bền vững, đa giá trị, lấy người dân làm chủ thể, đẩy mạnh chuyển đổi số, hình thành các sản phẩm trải nghiệm gắn với văn hóa làng nghề, sinh thái nông nghiệp và quà tặng lưu niệm từ mai vàng.
Hiện, xã đã hình thành hai điểm du lịch nông thôn, các điểm check-in, dịch vụ vận chuyển, đờn ca tài tử, hướng dẫn và quảng bá. Mục tiêu đến năm 2030 là xây dựng ít nhất hai sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên.
Khi những chuyến xe chở mai rời làng, mang theo sắc xuân đến khắp nơi, người trồng mai Tân Tây lại lặng lẽ trở về với khu vườn của mình. Giữa biến động thị trường và nhịp sống hiện đại, họ vẫn bền bỉ giữ nghề từ gốc rễ của làng mai, để sắc xuân không chỉ nở mỗi dịp Tết, mà còn lan tỏa thành sinh kế bền vững cho cả cộng đồng.
Đoàn Vũ