Tây Ninh: Tháo gỡ ách tắc cho hàng chục nghìn tấn nông sản biên giới

3 giờ trướcBài gốc

"Khoảng trống" pháp lý gây ách tắc hàng nghìn tấn nông sản

Ngày 26/1/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm và có hiệu lực kể từ ngày ký. Tuy nhiên, do chưa có văn bản hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục kiểm tra nhà nước mới, các cơ quan chức năng tại cửa khẩu đã rơi vào tình trạng lúng túng trong triển khai.

Theo Cục Hải quan (Bộ Tài chính), tại các cửa khẩu diễn ra tình trạng các đơn vị thực hiện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm theo quy định tại Nghị định số 46/2026/NĐ-CP tạm ngưng cấp giấy chứng nhận kiểm dịch và kiểm tra an toàn thực phẩm cho các lô hàng thực phẩm nhập khẩu có nguồn gốc từ thực vật và động vật.

Lý do là mặc dù Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP có quy định chuyển tiếp đối với việc tự công bố và đăng ký bản công bố sản phẩm, cơ quan kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, tuy nhiên không có điều khoản chuyển tiếp đối với trình tự kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm nhập khẩu để làm cơ sở ban hành thông báo kết quả xác nhận thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu.

Theo Điều 21 của Nghị định, hàng rau, củ, quả tươi phải thực hiện kiểm tra hồ sơ, thực trạng và lấy mẫu kiểm nghiệm với thời gian chờ kết quả từ 7–15 ngày. Trong khi đó, trước đây các mặt hàng này chỉ cần kiểm tra hồ sơ và đánh giá sinh vật gây hại là được thông quan ngay.

Sự thay đổi đột ngột này đã gây khó cho doanh nghiêp, khiến hàng ngàn xe kẹt tại cửa khẩu nhiều khu vực trên cả nước, trong đó cửa khẩu tỉnh Tây Ninh. Theo thống kê, từ ngày 26 - 29/1, trung bình mỗi ngày có hơn 37.000 tấn khoai mì (sắn) tươi và lát nhập khẩu từ Campuchia qua địa bàn tỉnh Tây Ninh. Việc phải chờ đợi 7-15 ngày để có kết quả kiểm nghiệm là điều không thể đối với mặt hàng nguyên liệu tươi, dễ hư hỏng, dẫn đến tình trạng hàng nghìn xe hàng kẹt cứng tại các cửa khẩu Xa Mát, Chàng Riệc, Kà Tum, Phước Tân...

Tình hình trở nên căng thẳng hơn khi phía Campuchia cũng tạm dừng cho hàng hóa từ Tây Ninh xuất khẩu qua, đe dọa đến an ninh trật tự khu vực biên giới.

Phản ứng kịp thời từ chính quyền tỉnh Tây Ninh

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Nguyễn Hồng Thanh chủ trì cuộc họp khẩn nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Ảnh: Báo Tây Ninh.

Trước nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng và thiệt hại lớn cho doanh nghiệp, ngày 30/1, UBND tỉnh Tây Ninh đã tổ chức cuộc họp khẩn dưới sự chủ trì của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hồng Thanh.

Lãnh đạo tỉnh xác định, Tây Ninh không chỉ là vùng sản xuất khoai mì trọng điểm mà còn là trung tâm chế biến lớn nhất cả nước với 65 nhà máy, tổng công suất 6,4 triệu tấn củ/năm. Việc ngưng trệ thông quan không chỉ hại doanh nghiệp xuất nhập khẩu mà còn gây tê liệt hệ thống sản xuất công nghiệp của tỉnh.

Ngay sau cuộc họp, UBND tỉnh đã ban hành văn bản hỏa tốc số 1678/UBND-KTTC gửi Sở Y tế; Sở Nông nghiệp và Môi trường; Chi cục Hải quan khu vực XVII về việc thực hiện thông quan mặt hàng nông sản tại các cửa khẩu.

Để kịp thời tháo gỡ khó khăn, tránh tình trạng ùn ứ hàng hóa nông sản và an ninh trật tự biên giới giữa Việt Nam và Campuchia, UBND tỉnh thống nhất chủ trương cho thực hiện thông quan mặt hàng nông sản trong thời gian chờ hướng dẫn, sửa đổi các quy định Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/01/2026 của Chính phủ.

UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành nêu trên nghiêm túc triển khai thực hiện, đảm bảo tuyệt đối không để xảy ra tiêu cực trong quá trình triển khai. Trong quá trình thực hiện nếu có khó khăn, vướng mắc kịp thời báo cáo UBND tỉnh để có chỉ đạo thực hiện.

Đây được xem là giải pháp "vượt rào" cần thiết để bảo vệ lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp và người dân, tránh tình trạng nông sản thối rữa tại cảng.

Xe chở khoai mì được thông quan tại Cửa khẩu Quốc tế Xa Mát. Ảnh: Báo Tây Ninh.

Thực hiện chỉ đạo hỏa tốc, đến chiều ngày 31/1, tại Cửa khẩu Quốc tế Xa Mát và Cửa khẩu Chàng Riệc (tỉnh Tây Ninh), hoạt động thông quan các mặt hàng nông sản nhập khẩu từ Campuchia đã chính thức được khôi phục.

Để bảo đảm đúng quy định an toàn thực phẩm, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với Sở Y tế tiến hành kiểm tra nhanh và xác nhận cho các lô hàng, làm cơ sở để Chi cục Hải quan khu vực XVII thực hiện thủ tục thông quan.

Đến khoảng 14h30 phút cùng ngày, những đoàn xe chở nông sản đầu tiên đã bắt đầu lăn bánh qua biên giới trong sự phấn khởi của thương lái và doanh nghiệp. Việc khôi phục thông quan kịp thời đã giải tỏa áp lực cực lớn cho khu vực biên giới Việt Nam - Campuchia.

Dù đã có giải pháp tình thế, UBND tỉnh Tây Ninh vẫn tiếp tục kiến nghị Chính phủ và các Bộ ngành Trung ương khẩn trương ban hành hướng dẫn cụ thể về trình tự, thủ tục theo Nghị định 46. Tỉnh đề xuất cần có phương thức kiểm tra đặc thù, phù hợp với tính chất hàng nông sản tươi sống để tạo hành lang pháp lý thống nhất, giúp hoạt động xuất nhập khẩu bền vững trong thời gian tới.

Nguyệt Minh

Nguồn Doanh Nghiệp : https://doanhnghiepvn.vn/doanh-nghiep/tay-ninh-thao-go-ach-tac-cho-hang-chuc-nghin-tan-nong-san-bien-gioi/20260131102900695