Hành trình vươn lên dẫn đầu thế giới về chính phủ số của Hàn Quốc

4 giờ trướcBài gốc

Người cao tuổi trải nghiệm các ki-ốt kỹ thuật số trong sự kiện do Chính quyền Thủ đô Seoul tổ chức nhằm thu hẹp khoảng cách kỹ thuật số mà thế hệ lớn tuổi đang gặp phải, tại Sân vận động Jangchung ở Seoul, ngày 26/9/2023. Ảnh: Newsis

Từ áp lực chuyển đổi đến cơ hội bứt phá

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số đang làm thay đổi sâu sắc mọi mặt của đời sống xã hội, đặc biệt là cách thức chính phủ tương tác với người dân và doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với các quốc gia không chỉ là số hóa các dịch vụ công, mà còn phải tái cấu trúc toàn diện mô hình quản trị theo hướng hiện đại, hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm.

Hàn Quốc là một trong những quốc gia tiêu biểu cho quá trình chuyển đổi này. Từ những bước đi ban đầu trong tin học hóa hành chính từ cuối những năm 1960, đến nay, nước này đã trở thành một trong những hình mẫu hàng đầu thế giới về chính phủ số. Thành công đó không phải là kết quả của những cải cách ngắn hạn, mà là cả một hành trình dài dựa trên sự kiên định về chính sách, đầu tư chiến lược và đổi mới liên tục.

Giai đoạn khởi đầu: Đặt nền móng thể chế và chính sách (1970s–1980s)

Từ cuối thập niên 1970, Hàn Quốc đã sớm nhận thức được vai trò của công nghệ thông tin trong quản trị nhà nước. Kế hoạch 5 năm đầu tiên về tin học hóa hành chính (1978–1982) đánh dấu bước đi có tính hệ thống nhằm số hóa các quy trình quản lý công.

Chính phủ không chỉ tập trung vào ứng dụng công nghệ, mà còn đặc biệt chú trọng xây dựng nền tảng thể chế. Việc thành lập cơ quan điều phối trung ương và ban hành các quy định pháp lý đã tạo ra một khuôn khổ thống nhất cho toàn bộ quá trình tin học hóa. Điều này giúp bảo đảm sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan nhà nước và duy trì cam kết chính trị ở mức cao.

Đáng chú ý, ngay trong giai đoạn còn nhiều khó khăn về kinh tế, Hàn Quốc vẫn ưu tiên đầu tư cho công nghệ thông tin. Quyết định này thể hiện tầm nhìn chiến lược, coi tin học hóa không chỉ là công cụ quản lý mà còn là động lực phát triển quốc gia.

Xây dựng nền tảng: Phát triển hạ tầng công nghệ thông tin quốc gia (1980s–1990s)

Bước sang thập niên 1980 và 1990, Hàn Quốc chuyển trọng tâm sang xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin quy mô quốc gia. Việc hình thành mạng máy tính trục quốc gia đã tạo điều kiện kết nối các cơ quan nhà nước, cho phép chia sẻ dữ liệu trên diện rộng.

Song song với đó, hệ thống pháp luật liên quan đến công nghệ thông tin được hoàn thiện, góp phần tạo môi trường thuận lợi cho phát triển ngành công nghệ và ứng dụng trong khu vực công. Năm 1987, năm mạng thông tin quốc gia được triển khai trong các lĩnh vực then chốt như hành chính, tài chính, giáo dục, quốc phòng và an ninh.

Không dừng lại ở phạm vi chính phủ, Hàn Quốc còn đầu tư mạnh vào hạ tầng viễn thông và Internet cho toàn xã hội. Dự án hạ tầng thông tin quốc gia từ năm 1995 đã thúc đẩy phổ cập mạng băng thông cao, tạo tiền đề cho việc triển khai các dịch vụ công trực tuyến trong giai đoạn sau.

Bứt phá thể chế: Quản trị số ở cấp toàn chính phủ (1990s–2000s)

Giai đoạn cuối những năm 1990 đánh dấu bước chuyển quan trọng khi Hàn Quốc tiến từ tin học hóa sang xây dựng chính phủ điện tử. Quá trình này được thúc đẩy mạnh mẽ bởi sự ủng hộ từ cấp lãnh đạo cao nhất, đặc biệt là Tổng thống, cùng với các cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả.

Sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 1997, Hàn Quốc tiến hành cải cách sâu rộng bộ máy hành chính. Một trong những điểm nhấn là việc thành lập Bộ Hành chính và Nội vụ, cơ quan chịu trách nhiệm dẫn dắt chuyển đổi số trong khu vực công.

Chiến lược chính phủ điện tử năm 1998 đặt ra ba mục tiêu lớn: cung cấp dịch vụ công trực tuyến dễ tiếp cận, xây dựng môi trường hành chính không giấy tờ và tăng cường minh bạch trong tương tác giữa chính phủ và người dân. Đồng thời, một ủy ban chuyên trách được thành lập để điều phối các dự án trọng điểm, bảo đảm sự liên kết giữa các bộ, ngành và địa phương.

Điểm đặc biệt trong cách tiếp cận của Hàn Quốc là không chỉ tập trung vào công nghệ, mà còn coi cải cách hành chính là trung tâm của chuyển đổi. Chính điều này đã tạo nên nền tảng bền vững cho sự phát triển lâu dài.

Chuyển đổi toàn diện: Từ chính phủ điện tử đến chính phủ số (2010s)

Khi chính phủ điện tử của Hàn Quốc dần hoàn thiện, thập niên 2010 đánh dấu bước chuyển chiến lược sang mô hình chính phủ số, với phạm vi chuyển đổi toàn diện hơn, coi dữ liệu là tài sản chiến lược, đồng thời tích hợp các công nghệ mới nhằm thích ứng với những biến đổi nhanh của kinh tế – xã hội.

Năm 2013, Chính phủ công bố Chiến lược Chính phủ 3.0, nhấn mạnh minh bạch, chia sẻ dữ liệu, hợp tác liên ngành và cung cấp dịch vụ cá nhân hóa. Trọng tâm là triển khai các “dịch vụ theo vòng đời”, tức các gói dịch vụ gắn với những sự kiện quan trọng của người dân như học tập, việc làm hay nghỉ hưu. Đồng thời, việc ban hành luật về dữ liệu công và xây dựng cổng dữ liệu mở quốc gia đã thúc đẩy hình thành hệ sinh thái dữ liệu mở, tạo điều kiện cho cả khu vực công và tư khai thác.

Hội nghị thượng đỉnh cấp bộ trưởng Digital 5 lần thứ ba về tương lai của chính phủ điện tử và số hóa toàn cầu được tổ chức tại Busan, Hàn Quốc. Ảnh tư liệu: Korea.net

Từ năm 2016, Hàn Quốc đẩy mạnh tích hợp các nền tảng dịch vụ công thông qua cổng GOV24, cho phép người dân truy cập, thực hiện và theo dõi thủ tục hành chính trên một hệ thống thống nhất. Quá trình này tiếp tục mở rộng với các cổng chuyên biệt như Bokjiro (an sinh xã hội) và Work24 (việc làm), qua đó đơn giản hóa đáng kể trải nghiệm của người sử dụng.

Song song, Chính phủ phát triển các dịch vụ công chủ động, tiêu biểu như hệ thống quyết toán thuế tự động giúp người dân dự báo nghĩa vụ thuế, giảm thủ tục giấy tờ và nâng cao độ chính xác. Đây là bước chuyển rõ nét từ mô hình hành chính “phản ứng” sang “chủ động phục vụ”, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và mức độ hài lòng của người dân.

Trong giai đoạn này, các công nghệ như điện toán đám mây và phân tích dữ liệu lớn được ứng dụng mạnh mẽ nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và hỗ trợ hoạch định chính sách. Đến năm 2017, nhiều cơ quan đã chuyển hệ thống lên nền tảng đám mây và hình thành trung tâm dữ liệu tích hợp, đồng thời sử dụng dữ liệu để giải quyết các vấn đề xã hội một cách chủ động hơn.

Năm 2018, Hàn Quốc chính thức chuyển từ khái niệm “chính phủ điện tử” sang “chính phủ số”, khẳng định mục tiêu lấy người dân làm trung tâm và nâng cao chất lượng cuộc sống. Trên cơ sở đó, Chính phủ thúc đẩy ứng dụng các công nghệ như AI và IoT, đồng thời ban hành các chiến lược và sáng kiến đổi mới nhằm xây dựng nền hành chính dựa trên dữ liệu, dịch vụ hướng tới người dùng và hạ tầng chính phủ thông minh.

Vươn ra toàn cầu: Thúc đẩy hợp tác quốc tế về chính phủ số

Không chỉ tập trung phát triển trong nước, Hàn Quốc còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm với cộng đồng quốc tế. Thông qua các chương trình hợp tác song phương, nước này cử chuyên gia hỗ trợ các quốc gia đối tác xây dựng chiến lược và triển khai các dự án chính phủ số.

Ở cấp khu vực, Hàn Quốc đóng vai trò quan trọng trong các sáng kiến hợp tác với ASEAN và APEC, góp phần thúc đẩy hội nhập số và nâng cao năng lực chung. Đồng thời, nước này cũng tham gia tích cực vào các tổ chức quốc tế như OECD, Liên Hợp Quốc và Ngân hàng Thế giới, góp phần định hình các chuẩn mực và thông lệ toàn cầu.

Những nỗ lực này cho thấy Hàn Quốc không chỉ là quốc gia thụ hưởng thành quả chuyển đổi số, mà còn là một trong những bên dẫn dắt quá trình này trên phạm vi quốc tế.

Bài học từ một hành trình nửa thế kỷ

Đến năm 2020, Hàn Quốc đã đạt được những thành tựu nổi bật trong xây dựng chính phủ số. Phần lớn các dịch vụ công được cung cấp trực tuyến, mức độ hài lòng của người dân rất cao và hệ thống quản trị trở nên minh bạch, hiệu quả hơn.

Thành công này tiếp tục được khẳng định qua các bảng xếp hạng quốc tế, khi Hàn Quốc luôn nằm trong nhóm dẫn đầu thế giới về chính phủ điện tử và chính phủ số. Đặc biệt, trong bối cảnh đại dịch COVID-19, các nền tảng số đã giúp nước này ứng phó nhanh chóng và hiệu quả.

Hành trình của Hàn Quốc cho thấy rằng, chuyển đổi số trong khu vực công không phải là một dự án ngắn hạn, mà là một quá trình dài hạn, đòi hỏi tầm nhìn chiến lược, sự kiên định chính sách và khả năng thích ứng linh hoạt với những thay đổi của công nghệ và xã hội.

Thu Hằng/Báo Tin tức và Dân tộc (Theo oecd.org)

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/hanh-trinh-vuon-len-dan-dau-the-gioi-ve-chinh-phu-so-cua-han-quoc-20260317145320964.htm