Hantavirus có phải 'Covid tiếp theo'?

2 giờ trướcBài gốc

Các virus Hantavirus trong hình ảnh dưới kính hiển vi. Ảnh: Science Photo Library

Một ổ dịch hantavirus bùng phát trên tàu du lịch quốc tế đang khiến giới y tế toàn cầu khẩn trương truy vết hàng trăm hành khách từng tiếp xúc, trong bối cảnh nhiều người lo ngại về nguy cơ xuất hiện một đại dịch mới tương tự Covid-19. Tuy nhiên, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định nguy cơ lây lan diện rộng hiện vẫn ở mức thấp và virus này khác biệt đáng kể so với SARS-CoV-2.

Theo WHO, đợt bùng phát bắt đầu từ đầu tháng 4 trên một tàu du lịch đang di chuyển qua khu vực Nam Đại Tây Dương. Đến nay đã ghi nhận 8 ca mắc, trong đó có 5 ca xác nhận bằng xét nghiệm và 3 ca tử vong.

Các chuyên gia nhận định ca bệnh đầu tiên nhiều khả năng nhiễm virus trước khi lên tàu. Người đàn ông này cùng vợ từng tham gia hoạt động quan sát chim tại một bãi rác gần Ushuaia, Argentina - nơi được cho là có nguy cơ tồn tại các loài gặm nhấm mang virus.

Tiến sĩ Jeanne Marrazzo, Giám đốc điều hành Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Mỹ cho biết bệnh nhân có thể đã phơi nhiễm tại khu vực này, dù giả thuyết vẫn chưa được xác nhận hoàn toàn.

Sau khi lên tàu trong tình trạng chưa có triệu chứng, người đàn ông bắt đầu phát bệnh vài ngày sau đó và được cho là đã lây virus cho một số người khác, bao gồm vợ mình. Cả hai đều đã tử vong, cùng với một nữ hành khách người Đức. Một bác sĩ trên tàu cũng nằm trong nhóm mắc bệnh và đã được chuyển tới châu Âu điều trị.

Andes virus - chủng hantavirus hiếm có thể lây từ người sang người

Hantavirus vốn là nhóm virus đã được biết đến từ nhiều thập niên, chủ yếu lây sang người qua tiếp xúc với nước tiểu, phân hoặc nước bọt của loài gặm nhấm nhiễm bệnh.

Tuy nhiên, chủng virus trong ổ dịch lần này là Andes virus - loại hantavirus duy nhất hiện được xác nhận có khả năng lây truyền từ người sang người.

WHO lưu ý rằng, do thời gian ủ bệnh, “có thể sẽ có thêm nhiều trường hợp mắc bệnh được báo cáo”. Ảnh: WHO

Theo các chuyên gia, việc lây nhiễm thường xảy ra khi tiếp xúc gần và kéo dài với người bệnh có triệu chứng, đặc biệt trong môi trường gia đình hoặc chăm sóc y tế. Điều này khiến cơ chế lây lan của hantavirus khác xa Covid-19 hay cúm mùa - những bệnh có khả năng phát tán mạnh qua không khí.

WHO nhấn mạnh hiện chưa có bằng chứng cho thấy virus có thể lây lan rộng trong cộng đồng theo kiểu “siêu lây nhiễm”.

“Tôi muốn khẳng định rõ ràng rằng đây không phải khởi đầu của một đại dịch Covid mới”, bà Maria Van Kerkhove, Giám đốc phụ trách quản lý dịch bệnh và đại dịch của WHO, tuyên bố. “Đây không phải COVID, cũng không phải cúm. Cách thức lây lan hoàn toàn khác”.

Triệu chứng nguy hiểm, tỷ lệ tử vong cao

Hantavirus thường khởi phát với các triệu chứng giống cúm như sốt, đau cơ, mệt mỏi, đôi khi kèm nôn mửa hoặc tiêu chảy. Tuy nhiên, ở một số bệnh nhân, bệnh có thể tiến triển nhanh thành suy hô hấp nghiêm trọng do phổi tích tụ dịch.

Hiện chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu đối với hantavirus. Các bác sĩ cho biết việc điều trị chủ yếu dựa vào chăm sóc hỗ trợ tích cực như thở máy và theo dõi hồi sức.

Theo CDC Mỹ, tỷ lệ tử vong của hantavirus có thể lên tới 30-40%. Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng con số thực tế có thể thấp hơn do nhiều ca nhẹ không được phát hiện.

Tiến sĩ Marrazzo lưu ý rằng hiện chưa có bộ xét nghiệm nhanh hantavirus bán tự do, vì vậy phần lớn chỉ các bệnh nhân nặng mới được chẩn đoán chính thức.

Vì sao hantavirus khó trở thành “Covid thứ hai”?

Giới chuyên gia cho rằng có nhiều khác biệt quan trọng giữa hantavirus và SARS-CoV-2.

Trước hết, hantavirus không phải virus mới. Chúng đã được nghiên cứu từ thời Chiến tranh Triều Tiên và không có tốc độ đột biến nhanh như virus cúm hay coronavirus.

Hantavirus không phải virus mới. Ảnh: The Bridge Chronicle

Bên cạnh đó, khả năng lây lan của hantavirus thấp hơn đáng kể. Những đợt bùng phát trước đây, bao gồm ổ dịch tại Argentina giai đoạn 2018-2019, đều được kiểm soát trong phạm vi tương đối hẹp.

Tiến sĩ Abraar Karan, chuyên gia bệnh truyền nhiễm tại Đại học Stanford nhận định, hantavirus chủ yếu lây trong các môi trường “tiếp xúc cực kỳ gần gũi và đông người”. Ông cũng cho rằng khoảng thời gian người bệnh có khả năng lây nhiễm khá ngắn vì bệnh thường chuyển nặng nhanh chỉ trong vài ngày.

Ngoài ra, các phân tích gene cho thấy Andes virus không biến đổi nhanh như Covid-19, giúp việc kiểm soát dịch thuận lợi hơn.

Hơn 100 hành khách vẫn bị theo dõi

Hiện hơn 100 người vẫn còn trên tàu nhưng chưa xuất hiện triệu chứng. WHO cho biết tất cả hành khách đã được yêu cầu ở nguyên trong cabin, trong khi tàu được khử trùng và những người có biểu hiện bệnh sẽ lập tức bị cách ly.

Con tàu hiện đang trên đường từ Cape Verde tới quần đảo Canary ngoài khơi châu Phi, nơi các hành khách sẽ được đánh giá y tế trước khi rời tàu.

Tuy nhiên, điều khiến giới chức lo ngại là hơn 20 hành khách đã rời tàu trước đó tại đảo Saint Helena hôm 24/4 và sau đó di chuyển tới nhiều quốc gia như Mỹ, Singapore, New Zealand và Thổ Nhĩ Kỳ.

Do thời gian ủ bệnh có thể kéo dài từ một đến sáu tuần, nhiều nước hiện khẩn trương truy vết và giám sát y tế đối với các hành khách này.

Tại Mỹ, giới chức bang Texas xác nhận đã liên hệ với hai cư dân từng có mặt trên tàu. Hai người chưa xuất hiện triệu chứng và đang tự theo dõi sức khỏe hàng ngày.

Nhìn chung, phần lớn chuyên gia đều thống nhất rằng ổ dịch hiện nay chưa cho thấy dấu hiệu của một đại dịch toàn cầu. Song, sự kiện này tiếp tục nhắc nhở thế giới về nguy cơ từ các bệnh truyền nhiễm mới nổi và tầm quan trọng của năng lực giám sát y tế sau bài học Covid-19.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/hantavirus-co-phai-covid-tiep-theo-10416267.html