Hậu quả từ cuộc chiến tranh Mỹ-Israel với Iran đang lan rộng khắp nền kinh tế toàn cầu, đẩy giá cả tăng cao, làm gián đoạn chuỗi cung ứng và khiến người tiêu dùng phải gánh chịu tác động khi dòng chảy thương mại thay đổi. Ngày càng nhiều công ty cảnh báo về chi phí cao hơn và nhu cầu yếu hơn khi sự gián đoạn nguồn cung năng lượng và các tuyến vận chuyển liên quan đến eo biển Hormuz lan rộng khắp thị trường toàn cầu.
Eo biển Hormuz
Các doanh nghiệp toàn cầu đang chịu áp lực
Giá nhiên liệu tăng cao, tình trạng chậm trễ vận chuyển và nguyên vật liệu đắt đỏ hơn đang gây áp lực lên các công ty thuộc mọi ngành nghề. Theo một báo cáo của Reuters, hơn 20 công ty trên toàn cầu đã cắt giảm hoặc rút lại dự báo tài chính kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu, trong khi 32 công ty báo hiệu tăng giá và 31 công ty cảnh báo về những tổn thất tài chính. Áp lực đến từ hóa đơn vận chuyển hàng hóa cao hơn, giá nguyên liệu đầu vào liên quan đến dầu mỏ tăng và sự bất ổn dai dẳng về vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz.
Các nhà sản xuất đang phải đối mặt với chi phí nguyên vật liệu gốc dầu mỏ và vận chuyển ngày càng tăng. Công ty công nghệ hàng đầu TE Connectivity cho biết họ sẽ phải tăng chi phí vận chuyển và nhựa cao hơn nếu chiến tranh kéo dài, trong khi công ty 3M cảnh báo rằng giá dầu tăng có thể đẩy giá sản phẩm lên cao. Tập đoàn hàng hóa Anh Reckitt cũng báo lợi nhuận giảm do chi phí năng lượng tăng cao.
Các công ty du lịch nằm trong số những ngành bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Tập đoàn du lịch Đức TUI đã cắt giảm dự báo cả năm và tạm ngừng đưa ra dự báo doanh thu, trong khi United Airlines cảnh báo về lợi nhuận thấp hơn dự kiến do chi phí nhiên liệu tăng cao ảnh hưởng đến lượng đặt chỗ. Lufthansa có kế hoạch cắt giảm 20.000 chuyến bay ngắn đến hết tháng 10-2026 do chi phí nhiên liệu máy bay tăng vọt.
Sự gián đoạn nguồn cung lan rộng
Sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng đang làm chậm quá trình giao hàng và ảnh hưởng đến sản xuất trên nhiều lĩnh vực. Tập đoàn thực phẩm Pháp Danone đã báo cáo về sự gián đoạn do chiến tranh gây ra đối với các lô hàng sữa công thức cho trẻ em, dẫn đến tình trạng thiếu hụt hoặc giá bán cao hơn ở một số thị trường. Nhà sản xuất thang máy Otis cũng cảnh báo về sự chậm trễ trong việc bán thiết bị do các vấn đề vận chuyển và thuế quan.
Công ty Karex Berhad của Malaysia, nhà sản xuất bao cao su lớn nhất thế giới, đã cảnh báo về việc giá cả sẽ tăng từ 20-30% do xung đột đẩy giá thành nguyên liệu cao su tổng hợp, nitrile, bao bì và chất bôi trơn lên cao, đồng thời thời gian vận chuyển tăng gấp đôi. Giám đốc điều hành Goh Miah Kiat nói: “Chúng tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chuyển chi phí sang cho khách hàng”.
Hãng sản xuất sơn Dulux, AkzoNobel, cho biết "giá nguyên liệu thô" dự kiến sẽ tăng cao do giá nguyên liệu gốc dầu và cước vận chuyển tăng cao, làm dấy lên lo ngại về giá sơn và chất phủ đắt hơn.
Nhu cầu vận chuyển qua kênh đào Panama đã tăng vọt, đẩy giá thuê chỗ vận chuyển lên cao trong bối cảnh năng lực vận chuyển bị hạn chế. Cùng với đó là eo biển Malacca, một tuyến đường vận chuyển quan trọng nối liền Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, đồng thời là tuyến đường thiết yếu cho việc cung cấp năng lượng cho châu Á.
Người tiêu dùng phải gánh chịu thiệt hại
Hậu quả dây chuyền của cuộc chiến Trung Đông kéo dài gần 2 tháng đang ảnh hưởng đến các hộ gia đình, đẩy lạm phát lên cao và làm dấy lên lo ngại về tăng trưởng kinh tế và nguồn cung lương thực. Quỹ Tiền tệ Quốc tế đã hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu, viện dẫn giá năng lượng tăng cao, và cảnh báo về một “kịch bản bất lợi hơn” đối với nền kinh tế toàn cầu nếu tình trạng gián đoạn này tiếp diễn.
Các hãng hàng không và công ty du lịch đã tăng giá vé và thêm phụ phí nhiên liệu, đồng thời trong một số trường hợp còn cắt giảm công suất, khiến việc đi lại trở nên đắt đỏ hơn và khó khăn hơn.
Các cuộc khảo sát mới nhất của S&P Global cho thấy hoạt động kinh tế trên toàn khu vực đồng euro đã suy giảm trong khi chi phí đầu vào tăng vọt, do chi phí sản xuất cao hơn và tình trạng thiếu hụt nguồn cung.
Ủy ban châu Âu đã cảnh báo rằng hóa đơn nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch của EU đã tăng mạnh kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu và thị trường năng lượng đang phải đối mặt với "nhiều tháng bất ổn".
Tại Mỹ, người tiêu dùng cũng đang điều chỉnh thói quen chi tiêu khi giá nhiên liệu tăng cao, dẫn đến việc cắt giảm các chuyến đi hoặc chuyển sang các lựa chọn thay thế như xe điện và dịch vụ cho thuê. Ngày 23-4, Tổng thống Trump tuyên bố ông không cần vội vàng chấm dứt chiến tranh với Iran và người dân Mỹ sẽ phải "trả nhiều tiền hơn cho xăng dầu trong một thời gian nữa".
Theo Reuters, RT
Thu Nguyên