Hậu quả khó lường của việc Mỹ tấn công 'điểm yếu chiến lược' của Iran

5 giờ trướcBài gốc

Một khu vực khai thác dầu mỏ. Ảnh minh họa: Anadolu

Nhận diện "điểm yếu chiến lược" của Iran

Hãng tin Anadolu cho biết, đảo Kharg nằm ở phía bắc Vùng Vịnh, giữ vai trò xương sống của hệ thống xuất khẩu dầu mỏ của Iran và là nguồn thu quan trọng của chính phủ nước này. Năm ngoái, mỗi ngày có khoảng 90 - 95% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran hay gần 1,7 triệu thùng đã đi qua Kharg, rồi mới đến các thị trường quốc tế.

Hòn đảo này kết nối với các mỏ dầu lớn trên đất liền của Iran bằng các đường ống dẫn dầu. Ngoài ra, đảo có các cảng nước sâu lớn, có khả năng tiếp nhận một số tàu chở dầu đồ sộ nhất thế giới. Cơ sở hạ tầng như vậy cho phép Iran vận chuyển dầu thô đến người mua, đặc biệt ở châu Á một cách hiệu quả.

Tuy nhiên, sự tập trung năng lực xuất khẩu như vậy cũng tạo ra một điểm yếu chiến lược. Yesar Al-Maleki, một nhà phân tích Vùng Vịnh làm việc cho tạp chí Khảo sát Kinh tế Trung Đông (MEES) cho hay: "Hệ thống xuất khẩu của Iran phụ thuộc rất nhiều vào một vị trí chiến lược duy nhất. Bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào tại Kharg sẽ hạn chế nghiêm trọng khả năng xuất khẩu dầu của Iran và nhanh chóng ảnh hưởng đến doanh thu của chính phủ Iran. Điểm yếu này đã được thể hiện rõ trong cuộc chiến Iran - Iraq vào những năm 1980, khi đảo Kharq liên tục bị nhắm mục tiêu vì tầm quan trọng chiến lược của nó".

Theo ông Al-Maleki, thứ nhất, một cuộc tấn công nhằm vào đảo Kharg có thể khiến Tehran ra tay trả đũa dữ dội vào cơ sở hạ tầng năng lượng của các nước Vùng Vịnh. Mục tiêu tiềm năng của Iran có thể là những cơ sở hỗ trợ các tuyến xuất khẩu dầu thay thế trong khu vực như đường ống dẫn dầu Đông-Tây của Ảrập Xêút hoặc mạng lưới đường ống dẫn dầu của Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) dẫn đến cảng Fujairah.

Neil Quilliam, một nhà nghiên cứu cộng tác với chương trình Trung Đông và Bắc Phi tại Viện Quan hệ quốc tế Hoàng gia (Chatham House, có trụ sở tại Anh) cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của hòn đảo này đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu. "Nếu đảo Kharq bị nhắm mục tiêu và nhà ga bị hư hại hoặc phá hủy, điều đó có nghĩa dầu mỏ của Iran (1,3 triệu thùng/ngày trong thời bình và thuộc diện bị trừng phạt) sẽ không được đưa ra thị trường và giá dầu sẽ bị ảnh hưởng... Việc mất đi 1,3 triệu thùng dầu/ngày về lâu dài sẽ gây áp lực đáng kể lên thị trường".

Tấn công, chiếm đóng và những hậu quả tiềm ẩn

Hiện đã có một số thông tin cho rằng các quan chức Mỹ và Israel đã thảo luận về khả năng chiếm giữ đảo Kharg, dù các nhà phân tích tin một chiến dịch như vậy sẽ không hề đơn giản.

Theo ông Al-Maleki, trong khi các lực lượng Mỹ và Israel có thể gây thiệt hại cho các cơ sở trên đảo thông qua không kích, việc chiếm đóng đảo sẽ phức tạp và rủi ro hơn nhiều.

"Kharg được phòng thủ rất tốt và việc duy trì sự hiện diện quân sự lâu dài ở đó có thể khiến các lực lượng Mỹ gặp rủi ro đáng kể. Trên thực tế, Mỹ có thể làm gián đoạn xuất khẩu thông qua các cuộc không kích hoặc các hoạt động trên biển mà không cần phải chiếm đóng đảo", ông Al-Maleki nói, đồng thời lưu ý trước đây hòn đảo này đã chứng tỏ được khả năng phục hồi. Trong cuộc chiến Iran-Iraq những năm 1980, đảo Kharg đã bị tấn công nhiều lần nhưng Iran đã sửa chữa các cơ sở ở đó và nối lại xuất khẩu.

Theo nhà nghiên cứu Quilliam, việc chiếm được đảo Kharg có thể chia cắt ngành công nghiệp dầu mỏ của Iran, tách biệt sản xuất khỏi xuất khẩu. "Iran có thể tiếp tục sản xuất dầu thô nhưng Mỹ sẽ kiểm soát việc xuất khẩu. Cả 2 bên đều không muốn đàm phán để tìm ra giải pháp".

Ông Quilliam nói thêm, mặc dù có thể dùng sức mạnh quân sự để chiếm đảo nhưng hậu quả có thể rất nghiêm trọng. "Xét về mặt quân sự, việc chiếm đảo tương đối dễ dàng nhưng điều đó sẽ gây ra những chấn động mạnh trên thị trường dầu mỏ và cũng làm các quốc gia Ảrập ở Vùng Vịnh lo ngại, vì nó sẽ tạo ra tiền lệ nguy hiểm về việc Mỹ và Israel thâu tóm các tài sản năng lượng quan trọng trong khu vực”.

Ông Quilliam cũng cảnh báo bất kỳ lực lượng Mỹ nào đóng quân trên đảo vẫn dễ bị Iran trả đũa. “Cuối cùng, nếu Mỹ chiếm được hòn đảo thì họ sẽ rất khó để tìm một lối thoát thích hợp, trừ khi Washington có thể đảm bảo các mục tiêu của mình".

Hoài Linh

Nguồn VietnamNet : https://vietnamnet.vn/hau-qua-kho-luong-cua-viec-my-tan-cong-diem-yeu-chien-luoc-cua-iran-2497116.html