Hé lộ hồ sơ IPO của SpaceX

3 giờ trướcBài gốc

Hồ sơ IPO mới công bố cho thấy SpaceX đã phát triển vượt xa mục tiêu tên lửa tái sử dụng, trở thành tập đoàn công nghệ hoạt động trong lĩnh vực vệ tinh và AI. Công ty dự kiến niêm yết trên Nasdaq với mã “SPCX”, trong thương vụ IPO được kỳ vọng lớn nhất lịch sử với định giá khoảng 1,75 nghìn tỷ USD.

Tài liệu S-1 tiết lộ SpaceX lỗ khoảng 4,9 tỷ USD trong năm 2025 trên doanh thu hơn 18 tỷ USD, trong khi Starlink đóng góp hơn một nửa doanh thu, khoảng 11 tỷ USD. Công ty cũng đã lỗ hơn 37 tỷ USD kể từ khi thành lập.

Hồ sơ cho thấy SpaceX chi mạnh cho AI sau khi sáp nhập xAI của Elon Musk, với khoảng 20 tỷ USD vốn đầu tư năm 2025. Tuy nhiên, bộ phận phát triển chatbot Grok vẫn lỗ lớn và tăng trưởng doanh thu thấp hơn nhiều đối thủ AI hàng đầu.

Dù vậy, SpaceX tiếp tục đặt tham vọng khổng lồ, cho rằng họ đang nhắm tới thị trường tiềm năng trị giá 28,5 nghìn tỷ USD, trong đó phần lớn đến từ AI doanh nghiệp.

Công ty hàng không vũ trụ SpaceX do Elon Musk sáng lập cách đây 24 năm cuối cùng đã công khai hồ sơ IPO. Ảnh: Bloomberg

Tất cả xoay quanh tên lửa

Dù mô hình kinh doanh ngày càng phức tạp, tương lai của SpaceX vẫn phụ thuộc lớn vào thành công của Starship - tên lửa siêu nặng tái sử dụng hoàn toàn, vốn liên tục gặp sự cố nổ và phải cải tiến kỹ thuật trong nhiều năm qua. Công ty được kỳ vọng sẽ thực hiện lần phóng Starship thứ 12 sớm nhất ngay trong tuần này và thành công của nhiệm vụ mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

SpaceX cho biết họ kỳ vọng Starship sẽ bắt đầu đưa hàng hóa lên quỹ đạo vào nửa cuối năm 2026, gần như không còn chỗ cho sai sót. Nếu đạt được cột mốc này, công ty dự kiến dùng Starship để đưa các vệ tinh Starlink lên quỹ đạo trong nửa cuối năm 2026 và triển khai các vệ tinh di động thế hệ V2 vào năm 2027.

Kế hoạch dành cho Starship không chỉ dừng ở phóng vệ tinh. SpaceX muốn sử dụng tàu vũ trụ có khả năng tái sử dụng nhanh này được thiết kế để đưa 100 tấn hàng hóa lên quỹ đạo Trái Đất, cho việc thám hiểm sao Hỏa và triển khai các trung tâm dữ liệu AI ngoài không gian.

Hồ sơ S-1 cho thấy hành trình theo đuổi mục tiêu này đã tiêu tốn rất nhiều chi phí. Bộ phận không gian của công ty đã đầu tư mạnh vào nghiên cứu và phát triển Starship, chi 3 tỷ USD trong năm 2025 và thêm 930 triệu USD trong quý I/2026.

Theo SpaceX, khoản đầu tư này là hoàn toàn xứng đáng. Công ty cho biết Starship đóng vai trò then chốt trong việc giảm chi phí tiếp cận quỹ đạo tới 99% hoặc hơn so với mức trung bình lịch sử.

Tàu vũ trụ Starship của SpaceX lăn bánh qua cơ sở sản xuất hướng tới bệ phóng số 2 trước chuyến bay thử nghiệm thứ 12, tại Starbase, Texas, Hoa Kỳ, ngày 19 tháng 5 năm 2026. Ảnh: Reuters

Những giấc mơ “đầy sao”

Hồ sơ S-1 cũng tiết lộ nhiều mục tiêu đầy tham vọng của SpaceX như biến loài người thành giống loài đa hành tinh, đưa con người lên Mặt Trăng và sao Hỏa, đồng thời xây dựng mạng lưới vệ tinh có khả năng xử lý điện toán ngoài không gian.

Ngoài ra còn có nhiều ý tưởng tương lai khác. SpaceX dường như vẫn quan tâm đến việc sử dụng Starship làm hệ thống vận tải trên Trái Đất, ý tưởng mà Musk lần đầu đưa ra vào năm 2017. Công ty cho biết họ muốn “phát triển hệ thống vận tải siêu tốc giữa các điểm trên Trái Đất bằng Starship, cho phép hành khách và hàng hóa di chuyển giữa các thành phố lớn chỉ trong một phần nhỏ thời gian hiện nay”.

Tuy nhiên, công ty cũng lưu ý đây là “thị trường tương lai”, chưa nằm trong kế hoạch ngắn hạn, nên những rủi ro và tính khả thi của ý tưởng này chưa được phân tích sâu như mảng kinh doanh cốt lõi.

Một “thị trường tương lai” khác là du lịch vũ trụ. SpaceX từng cho phép công dân tư nhân bay vào không gian bằng tàu Dragon và từng lên kế hoạch cho chuyến bay vòng quanh Mặt Trăng cùng tỷ phú Nhật Bản Yusaku Maezawa, nhưng kế hoạch đó đã bị hủy bỏ.

Trong hồ sơ, SpaceX cho biết họ kỳ vọng mối quan tâm đến du hành không gian của con người sẽ tăng lên khi việc tiếp cận không gian trở nên dễ dàng và phổ biến hơn.

Elon Musk, người sáng lập, CEO và nhà thiết kế chính của SpaceX và đồng sáng lập Tesla. Ảnh: Reuters

Các lãnh đạo SpaceX cũng tin rằng công ty một ngày nào đó sẽ có thể xây dựng các cơ sở sản xuất trên quỹ đạo, Mặt Trăng và sao Hỏa.

“Chúng tôi hướng tới việc xây dựng các cơ sở sản xuất ngoài không gian, tận dụng môi trường vi trọng lực độc đáo để tạo ra vật liệu, dược phẩm và các linh kiện tiên tiến mà Trái Đất khó hoặc không thể sản xuất”, hồ sơ nêu rõ.

Những cơ sở trên Mặt Trăng và sao Hỏa sẽ tập trung sản xuất nhiên liệu, vật liệu xây dựng, các nguồn tài nguyên thiết yếu và năng lượng Mặt Trời.

Cuối cùng, SpaceX tin rằng họ có thể tham gia khai thác tiểu hành tinh trong tương lai. Tuy nhiên, do vẫn được xếp vào nhóm “thị trường tương lai”, công ty chưa tiết lộ nhiều chi tiết về kế hoạch này.

Quyền kiểm soát tuyệt đối

Không có gì phải nghi ngờ, đây vẫn là công ty của Elon Musk. Theo hồ sơ, sau IPO, Musk sẽ tiếp tục giữ vai trò CEO, CTO và Chủ tịch hội đồng quản trị SpaceX.

Tài liệu S-1 cho thấy Musk sở hữu 93,6% cổ phiếu loại B của SpaceX, loại cổ phiếu có quyền biểu quyết gấp 10 lần. Điều đó đồng nghĩa ông hiện nắm 85,1% quyền biểu quyết tại công ty. Tỷ lệ này dự kiến giảm sau IPO nhưng vẫn trên 50%, giúp SpaceX tránh một số quy định liên quan đến thành viên hội đồng quản trị độc lập.

Đầu năm nay, Musk cũng được trao gói thù lao mới, có thể giúp ông nhận thêm tới 1 tỷ cổ phiếu loại B nếu nâng giá trị SpaceX lên 7,5 nghìn tỷ USD và thiết lập thuộc địa lâu dài của con người trên sao Hỏa với ít nhất một triệu cư dân.

Ông cũng có thể nhận thêm cổ phiếu nếu công ty xây dựng thành công các trung tâm dữ liệu ngoài không gian có khả năng cung cấp 100 terawatt năng lực tính toán mỗi năm.

Vũ Ánh

Nguồn SaoStar : https://www.saostar.vn/cong-nghe/he-lo-ho-so-ipo-cua-space-x-202605211604035113.html