Mới đây, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Quảng Ninh khởi tố bị can đối với Nguyễn Văn Hải (SN 1987) - Giám đốc Trung tâm công tác xã hội Hải Hà cùng 9 đối tượng khác về tội "Cố ý gây thương tích".
Các đối tượng trên bị cáo buộc có hành vi bạo hành tại Trung tâm công tác xã hội Hải Hà, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng khiến một thiếu niên tử vong và một người khác bị thương.
Nguyễn Văn Hải - Giám đốc Trung tâm công tác xã hội Hải Hà
Điều tra cho thấy, Hải làm Giám đốc Trung tâm công tác xã hội Hải Hà địa chỉ tại phường An Sinh. Quá trình vận hành cơ sở, Hải đã cho phép nhân viên và các học sinh thuộc diện "tự quản" được phép sử dụng vũ lực đối với những học sinh vi phạm nội quy của trung tâm. Chính sự buông lỏng quản lý và chủ trương trái pháp luật của Hải đã dẫn đến những vụ việc hành hung dã man.
Đỉnh điểm ngày 23/12/2025, do vi phạm trong quá trình sinh hoạt, em P.V.N (SN 2008, phường Hà Lầm, TP. Hạ Long) đã bị 8 đối tượng là nhân viên và học sinh "tự quản" dùng tay chân và hung khí đánh đập dẫn đến chấn thương nặng, tử vong. Trước đó 4 ngày, em B.T.M (SN 2003, trú tại phường Việt Hưng) cũng bị Hải và các đối tượng khác đánh gây thương tích 2% ngay khi mới nhập trung tâm do không hợp tác ở lại.
Vi phạm có tính chất hệ thống
Trao đổi với PV Tri thức và Cuộc sống, TS.LS Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp cho rằng, thông tin điều tra trên cho thấy, sự việc xảy ra ở Trung tâm công tác xã hội Hải Hà rất nghiêm trọng, có dấu hiệu tội phạm. Do đó, cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố với 10 bị can để tiến hành điều tra là có căn cứ.
Theo nội dung trình bày của các học viên tại cơ sở này, hành vi bạo hành xảy ra ở đây là có quy trình, ngang nhiên xâm phạm quyền con người, quyền công dân, xâm phạm nghiêm trọng đến thân thể, sức khỏe, danh dự nhân phẩm của nhiều học viên.
Trung tâm giáo dục này là cơ sở giáo dục đặc biệt, dành cho trẻ tự kỉ và học sinh cá biệt theo yêu cầu tự nguyện của các phụ huynh, hoạt động giáo dục mang tính chất đặc biệt, đặc thù nhưng có sự quản lý của Nhà nước và hoạt động phải tuân thủ các quy định của pháp luật, đặc biệt là các quy định về Luật Giáo dục.
Trong đó nghiêm cấm hành vi dùng bạo lực hoặc xúc phạm danh dự nhân phẩm uy tín của người học. Sử dụng bạo lực trong môi trường giáo dục hoặc có những hình thức kỷ luật ngoài luật, xúc phạm danh dự nhân phẩm uy tín hoặc xâm phạm đến thân thể của học sinh, học viên là những hành vi bị cấm, vi phạm pháp luật.
Hoạt động giáo dục đối với đối tượng học sinh, học viên đặc biệt cũng có những nét đặc thù riêng, đòi hỏi giáo trình, học liệu, tài liệu riêng biệt, giáo viên phải có trình độ chuyên môn nghiệp vụ phù hợp, có nghiệp vụ sư phạm, có đạo đức tốt và có khả năng tham gia các hoạt động đặc thù.
Các hình thức kỷ luật học sinh, kỷ luật học viên cũng phải tuân thủ các quy định của pháp luật, pháp luật. Nghiêm cấm hành vi kỷ luật bằng hình thức xúc phạm danh dự nhân phẩm hoặc dùng bạo lực xâm phạm đến thân thể của học viên. Bởi vậy, không thể viện lý do đây là cơ sở giáo dục đặc biệt hay các học viên hư hoặc đặc thù để đưa ra các hình thức kỷ luật, quy trình giáo dục phản khoa học, thực hiện các hành vi đánh đập tàn nhẫn, xâm phạm nghiêm trọng đến thân thể của các học viên như vậy. Những gì thể hiện trong thông tin điều tra ban đầu cho thấy hoạt động giáo dục này có rất nhiều vi phạm và có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự cần được làm rõ để xử lý.
Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường
Nghiêm cấm hành vi sử dụng bạo lực trong giáo dục dưới mọi hình thức
Theo luật sư Cường, cần hiểu đúng quan điểm “thương cho roi cho vọt” trong giáo dục ở gia đình và học đường. “Cho roi cho vọt” trong giáo dục chính là kỷ luật nghiêm khắc chứ không phải là đánh “bằng roi, bằng gậy” theo một cách hiểu thông thường. Bởi vậy, quan điểm cho rằng “phải dùng biện pháp mạnh thì trẻ ngỗ ngược mới thay đổi”, kỷ luật bằng đánh “gậy” là quan điểm sai lầm và là hành vi vi phạm pháp luật.
Tại Điều 13 Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT quy định các biện pháp kỷ luật đối với học sinh ngoài đối tượng học sinh tiểu học gồm: Nhắc nhở; phê bình; yêu cầu viết bản tự kiểm điểm. Các hình thức kỷ luật này có tính chất nhân văn, nhân đạo, phù hợp với sự phát triển của xã hội và giảm mức nghiêm khắc hơn so với Thông tư 08/TT năm 1988, Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT không quy định hình thức kỷ luật đình chỉ học đối với học sinh. Tất cả các thông tư quy định về hình thức kỷ luật học sinh từ trước đến nay đều không cho phép sử dụng hình thức kỷ luật xúc phạm danh dự nhân phẩm, xâm phạm đến thân thể của học sinh.
Bởi vậy, đánh đập, hành hạ học sinh với cái vỏ bọc kỷ luật là hành vi vi phạm pháp luật hình sự, là tội ác trong môi trường học đường, đi ngược lại với triết lý giáo dục, với chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước nên không có gì có thể biện minh cho những hành vi bạo hành xảy ra tại cơ sở giáo dục này.
Trong sự việc nêu trên, bước đầu cơ quan điều tra xác định 10 đối tượng có liên quan đến cái chết của cháu bé nhưng chưa chứng minh được lỗi cố ý tước đoạt tính mạng của nạn nhân nên trước mắt sẽ xử lý hình sự về tội cố ý gây thương tích dẫn đến chết người theo khoản 4, điều 134Bbộ luật Hình sự với hình phạt là phạt tù từ 7 năm đến 14 năm tù.
Quá trình điều tra vụ án, nếu có căn cứ cho thấy người thực hiện hành vi gây thương tích cho cháu bé sử dụng hung khí nguy hiểm (gậy gỗ hoặc các vật cứng, chắc...) đánh vào vùng trọng yếu trên cơ thể của cháu bé dẫn đến hậu quả chết người sẽ chuyển tội danh các bị can sang tội giết người quy định tại khoản 1, điều 123 Bộ luật Hình sự với hình phạt mức cao nhất có thể là tù chung thân hoặc tử hình.
Vụ việc này sẽ là bài học cho nhiều phụ huynh trong việc lựa chọn cơ sở giáo dục cho con cũng như phối hợp với cơ sở giáo dục trong việc giám sát, quản lý, bảo vệ con cái trong quá trình học tập rèn luyện, cũng là kinh nghiệm để các phụ huynh lựa chọn cơ sở giáo dục, rèn luyện, giáo dục con mình.
Vụ việc này cũng sẽ là bài học cho công tác quản lý, cơ quan chức năng cũng cần tăng cường các biện pháp kiểm tra giám sát để kịp thời nắm bắt tâm lý, ý kiến để phát hiện ra các trường hợp bạo lực, bạo hành, xâm phạm đến quyền con người, quyền công dân, xâm phạm đến thân thể của các học viên để tránh nhiệm vụ việc tương tự có thể xảy ra.
Đối với các đối tượng thực hiện hành vi đánh đập bạo hành các em cần phải xử lý nghiêm với chế tài nghiêm khắc để răn đe, phòng ngừa chung cho xã hội. Một xã hội văn minh, bình đẳng, tiến bộ không có chỗ cho những hành vi bạo lực học đường, hành vi đánh đập tàn nhẫn học sinh.
Hải Ninh