Lực lượng vũ trang Ukraine đã ghi nhận mức tổn thất lên đến 90% đối với phi đội xe tăng hạng nặng Stridsvagn 122 (Strv.122A). Theo dữ liệu thực chiến, trong tổng số 10 chiếc được Thụy Điển viện trợ vào giữa năm 2023, hiện chỉ còn duy nhất một chiếc đang hoạt động, nhưng đã được rút về tuyến sau để bảo tồn.
Stridsvagn 122 là phiên bản nâng cấp đặc biệt dựa trên dòng Leopard 2A5 của Đức, được sản xuất tại Thụy Điển theo giấy phép. Khi mới xuất hiện tại Ukraine, mẫu xe này từng nhận được nhiều kỳ vọng nhờ khả năng bảo vệ vượt trội so với các loại xe tăng hiện có trong biên chế quân đội nước này.
Cấu hình kỹ thuật và khả năng phòng vệ vượt trội
Về mặt kỹ thuật, Stridsvagn 122 được đánh giá là một trong những biến thể tốt nhất của dòng Leopard 2. Thụy Điển đã tập trung cải thiện đáng kể khả năng sống sót của kíp lái thông qua việc gia cố vỏ giáp và tích hợp các công nghệ phòng thủ tiên tiến từ các đối tác phương Tây.
Hệ thống phòng vệ của xe bao gồm các module giáp bổ sung cho phần trước thân xe và tháp pháo, giúp chống lại các loại đạn xuyên giáp và tên lửa chống tăng hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, xe được trang bị hệ thống phóng lựu khí dung GALAX do Pháp sản xuất và bộ dụng cụ ngụy trang Barracuda, giúp giảm đáng kể bộc lộ nhiệt và tín hiệu radar.
Hạn chế về trọng lượng và thực tế chiến trường
Mặc dù sở hữu lớp giáp dày và hỏa lực mạnh, Stridsvagn 122 lại gặp trở ngại lớn về trọng lượng. Với khối lượng lên tới 62 tấn, những cỗ chiến xa này tỏ ra quá nặng nề so với địa hình tại Ukraine, đặc biệt là trong mùa mưa khi đất đai trở nên lầy lội.
Nhiều báo cáo chỉ ra rằng, các đơn vị Stridsvagn 122 thường xuyên bị mắc kẹt trong bùn lầy, mất khả năng cơ động. Trong trạng thái bất động, chúng trở thành mục tiêu dễ dàng cho pháo binh và đặc biệt là các thiết bị bay không người lái (UAV) cảm tử như dòng Lancet. Việc thiếu khả năng tự giải vây trên địa hình yếu đã triệt tiêu lợi thế về giáp trụ của dòng xe này.
Xe tăng Stridsvagn 122 do Thụy Điển viện trợ không có màn thể hiện ấn tượng trên chiến trường Ukraine.
Tương lai của phi đội Stridsvagn 122 tại Ukraine
Hiện nay, chiếc Stridsvagn 122 duy nhất còn lại đang được lực lượng Ukraine cất giữ tại các khu vực hậu phương an toàn. Bộ chỉ huy quân sự nước này dường như không có kế hoạch tiếp tục triển khai nó ra tiền tuyến nhằm tránh việc mất mát hoàn toàn biểu tượng công nghệ quân sự từ phương Tây.
Đáng chú ý, tính đến thời điểm hiện tại, không có thêm đợt giao hàng nào đối với loại xe tăng này được phía Thụy Điển hay các đồng minh dự kiến. Sự thất bại về mặt hiệu suất này cung cấp bài học quan trọng về việc phối hợp giữa thông số kỹ thuật và đặc thù địa hình trong tác chiến hiện đại.
Nhìn chung, Stridsvagn 122 dù là một cỗ máy chiến tranh tiên tiến nhưng đã không thể phát huy hiệu quả tối đa khi phải đối mặt với môi trường tác chiến khắc nghiệt và sự bùng nổ của các vũ khí tấn công chính xác rẻ tiền như UAV cảm tử.
Tuệ Nhân