Hỏi:
Việc mua phần mềm xuất hóa đơn thuế tháng 12/2025 đối với hộ kinh doanh sản xuất điện năng lượng mặt trời được thực hiện theo quy định nào. Cụ thể, theo thông báo của điện lực, chỉ số điện tháng 12/2025 được chốt trong khoảng thời gian từ ngày 01/12/2025 đến ngày 31/12/2025 và thông báo cung cấp hóa đơn được gửi vào ngày 05/01/2026.
Tuy nhiên, việc xuất hóa đơn cho tháng 12/2025 hiện gặp nhiều vướng mắc do từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh không còn áp dụng phương pháp khoán thuế mà phải chuyển sang nộp thuế theo phương pháp kê khai. Theo quy định, phương pháp kê khai sẽ phát sinh yêu cầu sử dụng máy tính tiền.
Căn cứ doanh thu bình quân năm 2025, tổng thu nhập của hộ kinh doanh dưới 160 triệu đồng/năm, do đó trong năm 2026 hộ không thuộc đối tượng phải nộp thuế GTGT và cũng không thuộc diện bắt buộc sử dụng máy tính tiền.
Mặc dù vậy, cơ quan thuế hiện không thực hiện việc xuất hóa đơn lẻ (hóa đơn bộ) cho tháng 12/2025 mà yêu cầu hộ kinh doanh phải mua phần mềm hóa đơn điện tử để xuất hóa đơn cho riêng tháng cuối năm 2025. Việc này phát sinh chi phí khoảng 1 triệu đồng, trong khi doanh thu của tháng 12/2025 chỉ khoảng 13 triệu đồng. Sang năm 2026 và các năm tiếp theo, hộ kinh doanh không còn nhu cầu sử dụng phần mềm này. Yêu cầu mua phần mềm hóa đơn điện tử chỉ để phục vụ việc xuất hóa đơn cho một tháng duy nhất gây tốn kém chi phí và tạo thêm khó khăn cho hộ kinh doanh.
Trả lời:
Khoản 7 Mục III Nghị Quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân:
“III. Nhiệm vụ, giải pháp
7. Hỗ trợ thực chất, hiệu quả doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh
- Rà soát, hoàn thiện khung khổ pháp lý về kinh doanh cá thể; thu hẹp tối đa sự chênh lệch, tạo mọi điều kiện thuận lợi về tổ chức quản trị và chế độ tài chính, kế toán để khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp. Đẩy mạnh số hóa, minh bạch hóa, đơn giản hóa, dễ tuân thủ, dễ thực hiện đối với chế độ kế toán, thuế, bảo hiểm... để khuyến khích chuyển đổi hộ kinh doanh sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp. Xóa bỏ hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh chậm nhất trong năm 2026.”
Điểm 2.2 Khoản 2 Điều 1 Quyết định số 3389/QĐ-BTC ngày 06/10/2025 của Bộ Tài chính về việc phê duyệt đề án “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán”:
“2.2. Mục tiêu cụ thể
- Đảm bảo hộ kinh doanh áp dụng phương pháp tự khai, tự nộp thuế từ ngày 01/01/2026.”
Khoản 1, khoản 5 Điều 51, Khoản 2 Điều 90, khoản 3 Điều 91 của Luật quản lý thuế số 38/2019/QH14 ngày 13/6/2019:
“Điều 51. Xác định mức thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán thuế
1. Cơ quan thuế xác định số tiền thuế phải nộp theo phương pháp khoán thuế (sau đây gọi là mức thuế khoán) đối với trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ, trừ trường hợp quy định tại khoản 5 Điều này.
5. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có quy mô về doanh thu, lao động đáp ứng từ mức cao nhất về tiêu chí của doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa phải thực hiện chế độ kế toán và nộp thuế theo phương pháp kê khai. ”
Điều 90. Nguyên tắc lập, quản lý, sử dụng hóa đơn điện tử
2. Trường hợp người bản có sử dụng máy tính tiền thì người bán đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử được khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế.
Điều 91. Áp dụng hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ
3. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc trường hợp quy định tại khoản 5 Điều 51 của Luật này và các trường hợp xác định được doanh thu khi bán hàng hóa, dịch vụ sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ."
Khoản 1 Điều 11 Nghị định số 70/2025/NĐ-CP ngày 20/03/2025 của Chính Phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2020/NĐ-CP ngày 19 tháng 10 năm 2020 của Chính phủ quy định về hóa đơn, chứng từ:
“Điều 11. Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền
1. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định tại khoản 1 Điều 51 có mức doanh thu hằng năm từ 01 tỷ đồng trở lên, khoản 2 Điều 90, khoản 3 Điều 91 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và doanh nghiệp có hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, trong đó có bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng (trung tâm thương mại; siêu thị; bán lẻ (trừ ô tô, mô tô, xe máy và xe có động cơ khác); ăn uống; nhà hàng, khách sạn; dịch vụ vận tải hành khách, dịch vụ hỗ trợ trực tiếp cho vận tải đường bộ, dịch vụ nghệ thuật, vui chơi, giải trí, hoạt động chiếu phim, dịch vụ phục vụ cá nhân khác theo quy định về Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam) sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế."
Theo các quy định nêu trên, từ ngày 01/01/2026, các hộ kinh doanh được quản lý thuế theo phương pháp kê khai và được đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối với dữ liệu của cơ quan thuế. Hiện nay, chưa có quy định, hướng dẫn về cấp hóa đơn theo từng lần phát sinh đối với các hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai.
PV