Theo Thông tư 25/2025/TT-NHNN về mở và sử dụng tài khoản thanh toán do Ngân hàng Nhà nước ban hành, quy định mới về đặt tên tài khoản sẽ chính thức có hiệu lực từ 1/3. Theo đó, tên tài khoản thanh toán phải trùng khớp với thông tin pháp lý của chủ tài khoản. Với tài khoản cá nhân, tên tài khoản phải đúng với họ và tên trên giấy tờ tùy thân; còn với tài khoản tổ chức, bao gồm cả hộ kinh doanh, tên tài khoản phải thể hiện đúng theo tên ghi trên giấy phép đăng ký.
Quy định này tác động trực tiếp đến hàng triệu hộ, cá nhân kinh doanh trên cả nước. Thực tế lâu nay, nhiều hộ kinh doanh vẫn sử dụng tài khoản cá nhân của chủ hộ cho các giao dịch mua bán, dẫn tới khó phân biệt rạch ròi giữa tài chính cá nhân và tài chính kinh doanh. Điều này không chỉ gây bất tiện trong quản lý nội bộ mà còn tạo “điểm mù” trong công tác theo dõi doanh thu, thu nhập và nghĩa vụ thuế.
Ảnh minh họa
Việc đồng bộ tên tài khoản được kỳ vọng sẽ giúp cơ quan thuế dễ dàng đối chiếu dòng tiền, phản ánh sát hơn doanh thu thực tế của hộ kinh doanh. Hiện Bộ Tài chính cũng đang xây dựng dự thảo nghị định mới về kê khai, tính thuế và khấu trừ thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh. Theo đó, các hộ sẽ phải thông báo toàn bộ tài khoản ngân hàng liên quan đến hoạt động kinh doanh, thay vì chỉ khai báo tài khoản dùng để nộp thuế điện tử như hiện hành.
Không chỉ nhằm phục vụ quản lý thuế, Thông tư 25 còn đặt mục tiêu tăng cường an toàn trong thanh toán. Quy định cấm sử dụng bí danh, biệt danh (alias, nickname) khi đặt tên tài khoản thanh toán được áp dụng cho cả khách hàng cá nhân. Ngân hàng Nhà nước cho biết, thời gian qua đã phát sinh các trường hợp lợi dụng việc đặt tên tài khoản bằng biệt danh để mạo danh thương hiệu uy tín, gây nhầm lẫn khi chuyển tiền hoặc thực hiện hành vi lừa đảo.
Quy định mới về tài khoản ngân hàng cũng được ban hành trong bối cảnh chính sách thuế đối với hộ kinh doanh đang có nhiều thay đổi. Từ năm 2026, hộ và cá nhân kinh doanh sẽ chuyển sang hình thức kê khai, nộp thuế theo doanh thu thực tế thay cho thuế khoán. Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), những hộ, cá nhân có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm sẽ phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân theo quy định.
Tính đến cuối năm 2024, cả nước có khoảng 3,6 triệu hộ, cá nhân kinh doanh, trong đó khoảng 2,2 triệu hộ hoạt động ổn định theo hình thức khoán và kê khai. Năm 2025, khu vực này đã đóng góp khoảng 26.000 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước và tiếp tục là nguồn thu quan trọng trong những năm tới, khi công tác quản lý tài chính – thuế ngày càng được siết chặt theo hướng minh bạch, chuẩn hóa.
Văn Tùng