Hoàn thiện khung pháp lý về giám định tư pháp trong lĩnh vực xây dựng

một giờ trướcBài gốc

Giám định tư pháp ở 9 lĩnh vực xây dựng

Ngày 29/4/2026, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 15/2026/TT-BXD quy định về giám định tư pháp trong lĩnh vực chuyên môn thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Xây dựng.

Lĩnh vực quy hoạch đô thị và nông thôn, giám định tư pháp tập trung vào việc tuân thủ các quy định pháp luật về lập, thẩm định, phê duyệt và tổ chức quản lý thực hiện quy hoạch.

Thông tư gồm 4 Chương, 14 Điều, áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động giám định tư pháp trong lĩnh vực chuyên môn thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Xây dựng (giám định tư pháp xây dựng).

Thông tư đồng thời quy định cụ thể phạm vi, nội dung giám định; tiêu chuẩn giám định viên; điều kiện tổ chức giám định; quy trình thực hiện giám định tư pháp trong các lĩnh vực thuộc thẩm quyền quản lý Bộ Xây dựng, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho hoạt động giám định tư pháp xây dựng.

Theo Thông tư số 15/2026/TT-BXD, giám định tư pháp xây dựng được thực hiện ở 9 lĩnh vực chuyên môn.

Cụ thể, lĩnh vực quy hoạch đô thị và nông thôn, giám định tập trung vào việc tuân thủ các quy định pháp luật về lập, thẩm định, phê duyệt và tổ chức quản lý thực hiện quy hoạch.

Lĩnh vực hoạt động xây dựng, giám định tư pháp ở 3 nội dung: Sự tuân thủ các quy định của pháp luật về hoạt động xây dựng; giám định chất lượng xây dựng; giám định chi phí xây dựng công trình.

Trong lĩnh vực nhà ở và kinh doanh bất động sản, giám định sự tuân thủ các quy định của pháp luật về sở hữu, phát triển, quản lý vận hành, sử dụng nhà ở, giao dịch về nhà ở; kinh doanh bất động sản.

Lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật đô thị, giám định sự tuân thủ các quy định của pháp luật trong quản lý, khai thác cấp nước sạch đô thị, thoát nước và xử lý nước thải đô thị.

Ngoài ra, Thông tư còn quy định hoạt động giám định trong các lĩnh vực giao thông vận tải đường bộ, đường sắt, hàng hải, giao thông đường thủy nội địa, hàng không dân dụng và đăng kiểm.

Trình tự, thủ tục tiếp nhận trưng cầu và thực hiện giám định tư pháp xây dựng

Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư là quy định cụ thể tiêu chuẩn của giám định viên tư pháp xây dựng và điều kiện tổ chức giám định.

Theo đó, giám định viên phải đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định của Luật Giám định tư pháp, đồng thời phải có chuyên môn phù hợp với từng lĩnh vực giám định.

Đối với lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật đô thị, giám định sự tuân thủ các quy định của pháp luật trong quản lý, khai thác cấp nước sạch đô thị, thoát nước và xử lý nước thải đô thị.

Đối với tổ chức giám định tư pháp xây dựng theo vụ việc, Thông tư yêu cầu phải đáp ứng các điều kiện theo quy định của Luật Giám định tư pháp, đồng thời bảo đảm điều kiện năng lực chuyên môn phù hợp với từng đối tượng và nội dung giám định.

Cá nhân chủ trì giám định cũng phải đáp ứng tiêu chuẩn của giám định viên tư pháp xây dựng quy định tại Điều 4 của Thông tư.

Thông tư đồng thời quy định trình tự, thủ tục tiếp nhận trưng cầu và thực hiện giám định tư pháp xây dựng.

Theo đó, căn cứ vào đối tượng và nội dung giám định, người trưng cầu giám định lựa chọn tổ chức hoặc người giám định phù hợp để ra quyết định trưng cầu. Tổ chức, cá nhân được trưng cầu có trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ, tài liệu, đối tượng giám định.

Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa hợp lệ, trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận, tổ chức hoặc người giám định phải có văn bản đề nghị bổ sung, hoàn thiện.

Trong trường hợp tiếp nhận thực hiện giám định, cũng trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận quyết định trưng cầu, đơn vị hoặc cá nhân giám định phải có văn bản thông báo về việc tiếp nhận.

Trường hợp từ chối thực hiện giám định hoặc không được thực hiện giám định theo quy định tại Điều 38 Luật Giám định tư pháp, tổ chức giám định tư pháp xây dựng, người giám định tư pháp xây dựng thông báo lý do bằng văn bản cho người trưng cầu giám định, trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định trưng cầu giám định.

Quá trình thực hiện giám định phải được ghi nhận đầy đủ, trung thực bằng văn bản hoặc dữ liệu điện tử theo quy định.

Thời hạn giám định tư pháp ở từng lĩnh vực xây dựng như thế nào?

Về thời hạn giám định tư pháp xây dựng, Thông tư quy định rõ theo từng nội dung. Đối với giám định sự tuân thủ pháp luật trong các lĩnh vực chuyên môn, thời hạn tối đa là 2 tháng; trường hợp phức tạp hoặc khối lượng công việc lớn là tối đa 3 tháng; trường hợp đặc biệt phức tạp là tối đa 4 tháng.

Đối với giám định chất lượng xây dựng, chi phí xây dựng công trình, thời hạn giám định tối đa là 3 tháng; trường hợp vụ việc giám định có tính chất đặc biệt phức tạp hoặc khối lượng công việc đặc biệt lớn thì thời hạn giám định tối đa là 4 tháng.

Đối với giám định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, thời hạn giám định tối đa là 2 tháng; trường hợp vụ việc giám định có tính chất phức tạp hoặc khối lượng công việc lớn thì thời hạn giám định tối đa là 3 tháng.

Trường hợp có vấn đề phát sinh hoặc có cơ sở cho rằng vụ việc giám định không thể hoàn thành đúng thời hạn giám định thì thực hiện theo quy định tại khoản 5 Điều 30 Luật Giám định tư pháp.

Thông tư số 15/2026/TT-BXD có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2026, thay thế Thông tư số 17/2021/TT-BXD và Thông tư số 07/2021/TT-BGTVT.

Đối với các quyết định trưng cầu giám định tư pháp đã tiếp nhận trước thời điểm Thông tư số 15/2026/TT-BXD có hiệu lực nhưng chưa ban hành kết luận giám định, sẽ tiếp tục thực hiện theo quy định tại các Thông tư cũ.

Theo quy định tại Thông tư số 15/2026/TT-BXD, Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng là đầu mối tham mưu về công tác giám định tư pháp xây dựng, có trách nhiệm tham mưu Bộ Xây dựng thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Luật Giám định tư pháp.

Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng chủ trì, phối hợp với Vụ Pháp chế và các đơn vị có liên quan trình Bộ trưởng bổ nhiệm giám định viên tư pháp xây dựng, công nhận người giám định tư pháp xây dựng theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp xây dựng theo vụ việc.

Trung tâm Công nghệ thông tin đăng tải danh sách giám định viên tư pháp xây dựng, người giám định tư pháp xây dựng theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp xây dựng theo vụ việc trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Xây dựng.

Tâm Vũ

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/hoan-thien-khung-phap-ly-ve-giam-dinh-tu-phap-trong-linh-vuc-xay-dung-192260507203218956.htm