Hoàn thiện Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo theo hướng đồng bộ, bền vững

một giờ trướcBài gốc

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho phát triển kinh tế biển bền vững

Trong bối cảnh yêu cầu phát triển kinh tế xanh ngày càng được đặt ra mạnh mẽ, kinh tế biển đang trở thành một trong những nguồn lực và động lực quan trọng cho tăng trưởng bền vững. Việc khai thác hiệu quả tài nguyên biển, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế đòi hỏi phải có một hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại. Vì vậy, sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo được xem là yêu cầu cấp thiết nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn từ thực tiễn, nâng cao hiệu lực quản lý và phát huy hiệu quả tiềm năng kinh tế biển.

Vừa qua, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng đã có cuộc họp về tiến độ xây dựng dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi). Theo đó, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng yêu cầu cơ quan soạn thảo phải đẩy nhanh tiến độ xây dựng dự án luật, song tuyệt đối không được xem nhẹ chất lượng. Theo Bộ trưởng, luật khi ban hành phải bảo đảm tính ổn định lâu dài, có tính đồng bộ cao với các luật chuyên ngành và đủ cơ sở để triển khai hiệu quả trong thực tiễn.

Theo báo cáo của cơ quan soạn thảo, đến nay nhiều nội dung của dự án luật đã được triển khai theo đúng kế hoạch. Dự án đã được đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội năm 2026; dự kiến trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp tháng 8/2026 và trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026.

Nhiều địa phương ven biển đang phát triển du lịch biển xanh, thân thiện môi trường. Ảnh: IA

Từ nay đến thời điểm trình Quốc hội, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự án luật với bốn nhóm chính sách lớn; đồng thời tổ chức các hội thảo lấy ý kiến chuyên gia, địa phương, doanh nghiệp và các đối tượng chịu tác động trực tiếp. Dự kiến, một hội thảo lớn sẽ được tổ chức tại Nghệ An trong khuôn khổ Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng yêu cầu quá trình xây dựng luật phải tăng cường sự phối hợp với các bộ, ngành liên quan trực tiếp đến khai thác, sử dụng tài nguyên biển như công thương, dầu khí, điện lực, logistics, hàng hải… Việc tham vấn ý kiến của cộng đồng doanh nghiệp, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), các nhà đầu tư hoạt động trong lĩnh vực biển và hải đảo cũng được xác định là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa luật này với các quy định pháp luật chuyên ngành khác.

Thực tế cho thấy, sau hơn 10 năm triển khai, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tổng hợp tài nguyên biển, kiểm soát ô nhiễm môi trường biển và thúc đẩy phát triển kinh tế biển. Tuy nhiên, nhiều quy định hiện hành đã bộc lộ bất cập trước yêu cầu phát triển mới. Một số nội dung còn chồng chéo với pháp luật chuyên ngành; cơ chế phối hợp liên ngành, liên vùng chưa thực sự hiệu quả; việc quản lý không gian biển, khai thác tài nguyên và bảo vệ môi trường biển ở nhiều nơi vẫn thiếu tính đồng bộ.

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cũng nhấn mạnh yêu cầu phải chuẩn bị đồng bộ hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành ngay từ quá trình xây dựng luật. Theo đó, khi luật được Quốc hội thông qua, các nghị định, thông tư hướng dẫn phải sẵn sàng để triển khai ngay, tránh tình trạng “nợ” văn bản hướng dẫn, gây khoảng trống pháp lý hoặc làm chậm quá trình thực thi chính sách.

Thể chế hóa đầy đủ quyền tiếp cận biển của người dân

Một trong những nội dung được Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng đặc biệt nhấn mạnh là quyền tiếp cận biển của người dân cần được quy định rõ ràng trong luật. Đây được xem là vấn đề vừa mang ý nghĩa dân sinh, vừa liên quan trực tiếp đến quản lý không gian ven biển và phát triển bền vững. Theo Bộ trưởng, thực tiễn tại nhiều địa phương ven biển thời gian qua cho thấy có nơi việc quy hoạch, phát triển đô thị, du lịch hoặc các dự án kinh tế đã vô hình trung làm thu hẹp không gian tiếp cận biển của cộng đồng dân cư. Có những khu vực trước đây người dân chỉ cần đi vài trăm mét là có thể ra biển, nhưng sau khi triển khai các dự án, khoảng cách tiếp cận bị kéo dài thêm nhiều km.

Theo định hướng của cơ quan soạn thảo, quyền tiếp cận biển sẽ không chỉ dừng ở quy định mang tính nguyên tắc, mà cần được cụ thể hóa bằng các yêu cầu về hạ tầng, tổ chức không gian và trách nhiệm quản lý của địa phương. Quyền tiếp cận biển phải đi kèm với hệ thống đường giao thông thuận lợi, bãi đỗ xe, dịch vụ công cộng, bảo đảm an ninh, an toàn tài sản cho người dân và du khách. Các nội dung này sẽ tiếp tục được cụ thể hóa trong hệ thống nghị định, thông tư hướng dẫn. Đồng thời giao chính quyền địa phương tổ chức quy hoạch chi tiết không gian tiếp cận biển phù hợp với điều kiện thực tế từng khu vực.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cách xác định đối tượng được hưởng quyền tiếp cận biển cần được xây dựng theo hướng khái quát, bao trùm, tương tự cách tiếp cận của Luật Đất đai, nhằm bảo đảm tính dễ hiểu, dễ áp dụng và hạn chế phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Việc bảo đảm quyền tiếp cận biển của cộng đồng cũng phù hợp với xu hướng quản lý hiện đại của nhiều quốc gia trên thế giới. Tại nhiều nước có biển, mô hình “bãi biển công cộng” được quy hoạch rõ ràng nhằm bảo đảm người dân có thể tiếp cận tự do với không gian biển, đồng thời vẫn bảo đảm hài hòa với hoạt động du lịch, dịch vụ và đầu tư phát triển. Không chỉ là câu chuyện dân sinh, quyền tiếp cận biển còn gắn với bảo đảm công bằng trong khai thác, sử dụng tài nguyên công cộng và gìn giữ không gian sinh hoạt cộng đồng ven biển. Đây cũng là một trong những yếu tố quan trọng để phát triển du lịch biển bền vững, nâng cao chất lượng sống của người dân và giữ gìn bản sắc văn hóa của các cộng đồng ven biển.

Trong thời gian tới, các đơn vị chức năng của Bộ sẽ tiếp tục làm việc với 21 tỉnh, thành phố ven biển để rà soát, hoàn thiện các quy định của dự thảo luật. Ngoài ra, Bộ cũng sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội và Ủy ban Tài chính - Ngân sách trong quá trình thẩm tra, hoàn thiện hồ sơ dự án luật trước khi trình Quốc hội xem xét.

Đỗ Minh

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/hoan-thien-luat-tai-nguyen-moi-truong-bien-va-hai-dao-theo-huong-dong-bo-ben-vung-749567.html