Giải phóng mặt bằng giữ vai trò quyết định tiến độ đầu tư công
Mặt bằng khu trung tâm chính trị - hành chính - văn hóa TP. Hồ Chí Minh và công viên hồ trung tâm tại khu đô thị mới Thủ Thiêm. Ảnh: Thạc Hiếu
Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) TP. Hồ Chí Minh, tổng vốn phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn thành phố năm 2026 là hơn 33.600 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến nay mới giải ngân khoảng 8.600 tỷ đồng, đạt gần 25% kế hoạch. Điều này cho thấy tiến độ thực hiện vẫn còn chậm và cần có các giải pháp quyết liệt hơn trong thời gian tới.
Để tháo gỡ các vướng mắc, trong 4 tháng đầu năm, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm, trong đó đáng chú ý là việc xây dựng quy trình phối hợp liên ngành trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và thu hồi đất.
Quy trình này nhằm bảo đảm sự đồng bộ giữa các sở, ngành và địa phương trong quá trình thực hiện thủ tục, hạn chế tình trạng chồng chéo, kéo dài thời gian xử lý hồ sơ. Khi được ban hành, thời gian thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dự kiến sẽ được rút ngắn từ khoảng 180 ngày xuống còn 120 ngày.
Bên cạnh đó, đối với các dự án chuyển tiếp từ Luật Đất đai năm 2013 sang Luật Đất đai năm 2024, Sở đã phối hợp với Sở Tài chính hướng dẫn các địa phương tháo gỡ khó khăn nhằm bảo đảm quá trình triển khai không bị gián đoạn.
Một trong những giải pháp trọng tâm khác là xây dựng hệ thống phần mềm quản lý tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng và thu hồi đất nhằm chuẩn hóa dữ liệu dùng chung giữa các sở, ngành và địa phương. Hệ thống này cho phép theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ theo thời gian thực, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và điều hành.
Thời gian qua Sở NN-MT cũng đã tham mưu UBND TP. Hồ Chí Minh hoàn thành việc sắp xếp, kiện toàn các ban bồi thường giải phóng mặt bằng tại khu vực Thủ Đức và các địa phương theo mô hình mới, phù hợp yêu cầu thực tiễn.
Tập trung tháo gỡ “điểm nghẽn” về pháp lý và định giá đất
Nút giao đường Vành đai 3 với Cao tốc Long Thành - Dầu dây. Ảnh: Thạc Hiếu
Cùng với việc kiện toàn bộ máy, Sở NN-MT đang xây dựng khung chính sách nhằm bảo vệ đội ngũ cán bộ trực tiếp thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện để cán bộ yên tâm công tác và chủ động xử lý các vấn đề phát sinh trong thực tiễn.
Liên quan đến các dự án tồn đọng, Sở NN-MT đang phối hợp với Sở Tài chính rà soát việc triển khai nguồn vốn đầu tư công, nhất là đối với các công trình trọng điểm có khối lượng giải phóng mặt bằng lớn. Đồng thời tiếp tục hoàn thiện quy trình phối hợp để trình UBND TP. Hồ Chí Minh xem xét ban hành trong thời gian tới.
Đối với công tác định giá đất – một trong những “điểm nghẽn” lớn hiện nay, các quy định mới của Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết 170 đã tạo cơ sở pháp lý thuận lợi hơn cho việc xác định giá đất cụ thể. Thời gian qua, Sở đã phối hợp với các địa phương, đơn vị tư vấn và Hội đồng thẩm định giá đất thành phố nhằm đẩy nhanh tiến độ thẩm định, phê duyệt giá đất cho các dự án.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Hoàng Nguyên Định, tỷ lệ giải ngân vốn bồi thường hiện đạt khoảng 25%, cao hơn mức bình quân giải ngân đầu tư công chung của thành phố nhưng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra. Trong thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường cần tiếp tục có các giải pháp quyết liệt hơn nữa để phối hợp với các địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Phó Chủ tịch UBND thành phố cho biết, tổng vốn đầu tư công của TP. Hồ Chí Minh năm 2026 khoảng 34.000 tỷ đồng, song dự kiến đến cuối năm có thể tăng lên trên 120.000 tỷ đồng. Vì vậy, khối lượng công việc liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng sẽ rất lớn và đây sẽ là yếu tố quyết định tiến độ giải ngân chung của toàn thành phố.
Các quy định pháp luật và hướng dẫn liên quan hiện cơ bản đã được tháo gỡ. Vấn đề còn lại là các đơn vị phải chủ động xây dựng kế hoạch, lộ trình và trách nhiệm cụ thể cho từng dự án, từng địa phương; tránh tình trạng chậm tiến độ kéo dài do thiếu phối hợp hoặc thiếu sơ đồ công việc rõ ràng.
Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Hoàng Nguyên Định yêu cầu các sở, ngành và địa phương tiếp tục phối hợp chặt chẽ, tập trung tháo gỡ dứt điểm các “điểm nghẽn” về bồi thường, giải phóng mặt bằng nhằm tạo điều kiện đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm trong thời gian tới.
Thạc Hiếu