Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông gia tăng, quân đội Mỹ đang đẩy mạnh tích hợp trí tuệ nhân tạo vào các hệ thống máy bay không người lái, với mục tiêu tạo ra các biên đội UAV hoạt động theo mô hình “bay đàn”.
Đây là chiến thuật từng được Iran sử dụng rộng rãi trong các cuộc tấn công bằng UAV giá rẻ nhằm áp đảo hệ thống phòng không đối phương.
Theo các thông tin được công bố, Mỹ đang phát triển các thuật toán AI cho phép nhiều UAV hoạt động đồng bộ, tự động phân chia mục tiêu và điều chỉnh đường bay trong thời gian thực.
Điều này giúp giảm phụ thuộc vào điều khiển thủ công và tăng tốc độ phản ứng trên chiến trường.
Trước đó, trong các cuộc xung đột tại Trung Đông, Iran đã triển khai số lượng lớn UAV cảm tử giá rẻ, tạo ra các đòn tấn công bão hòa nhằm vào mục tiêu quân sự.
Chiến thuật này tận dụng số lượng lớn để xuyên thủng hệ thống phòng không vốn được thiết kế để đối phó với số lượng mục tiêu hạn chế.
Đáng chú ý, trong chiến dịch không kích bắt đầu ngày 28/2/2026, Mỹ đã lần đầu đưa vào sử dụng các UAV cảm tử giá rẻ có thiết kế mô phỏng từ mô hình của Iran.
Các thiết bị này được triển khai cùng tên lửa hành trình và máy bay chiến đấu, tạo thành hệ thống tấn công đa tầng.
Về mặt kỹ thuật, các UAV cảm tử loại này thường có kích thước nhỏ, khối lượng nhẹ, mang đầu nổ vài chục kg và bay với tốc độ hàng trăm km/h.
Khi được tích hợp AI, mỗi UAV có thể tự động nhận diện mục tiêu, phối hợp với các UAV khác và thay đổi chiến thuật trong quá trình tiếp cận. Điều này giúp tăng hiệu quả tấn công và giảm nguy cơ bị đánh chặn.
Chiến thuật “bay đàn” cho phép hàng chục hoặc hàng trăm UAV tấn công cùng lúc, gây quá tải cho radar và hệ thống phòng không.
Ngay cả khi một phần UAV bị bắn hạ, số còn lại vẫn có thể xuyên qua và đánh trúng mục tiêu. Đây là cách tiếp cận chi phí thấp nhưng hiệu quả cao, đặc biệt trong các cuộc xung đột cường độ cao.
Về mặt chiến lược, việc Mỹ áp dụng mô hình này cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong tư duy tác chiến.
Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các vũ khí đắt đỏ như tên lửa hành trình hoặc máy bay tàng hình, Washington đang bổ sung các hệ thống giá rẻ nhưng có thể triển khai số lượng lớn.
Sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và UAV tạo ra bước chuyển quan trọng trong chiến tranh hiện đại, khi tốc độ ra quyết định được đẩy nhanh và vai trò của con người trong điều khiển trực tiếp giảm xuống.
Điều này cũng đặt ra thách thức lớn đối với các hệ thống phòng thủ truyền thống, vốn chưa được thiết kế để đối phó với các cuộc tấn công quy mô lớn và linh hoạt như vậy.
Trong bối cảnh cạnh tranh quân sự ngày càng gay gắt, việc Mỹ học hỏi và cải tiến từ chiến thuật của Iran cho thấy xu hướng các cường quốc sẵn sàng điều chỉnh học thuyết tác chiến để thích nghi với thực tế chiến trường.
Việc Mỹ phát triển một mẫu UAV dựa trên thiết kế của Iran phản ánh thực tế chiến trường.
Đây có thể trở thành một trong những hướng phát triển chủ đạo của chiến tranh công nghệ cao trong thời gian tới.
Việt Hùng