Trong cuộc họp báo chung với lãnh đạo NATO vào ngày 21/5/2026, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson đã đưa ra đề nghị các quốc gia trong liên minh quân sự cần hỗ trợ Ukraine kỹ thuật dẫn đường cho máy bay không người lái (UAV). Động thái này nhằm mục đích giúp Ukraine định hướng chính xác các cuộc tấn công tầm xa, tránh để khí tài xâm nhập bất hợp pháp vào không phận của các quốc gia đồng minh tại khu vực Baltic và Bắc Âu.
Nỗ lực giảm thiểu sự cố không phận trong liên minh
Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh nhiều quốc gia thành viên NATO lên tiếng cảnh báo về tình trạng UAV của Ukraine liên tục đi chệch quỹ đạo. Thủ tướng Ulf Kristersson nhấn mạnh rằng việc hỗ trợ này là cần thiết để giúp người Ukraine "chỉ đạo các cuộc tấn công theo đúng hướng", đồng thời bày tỏ sự tin tưởng rằng phía Ukraine không hề mong muốn khí tài của mình rơi vào lãnh thổ các quốc gia thân thiện.
Tổng Thư ký NATO Mark Rutte (trái) và Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson tổ chức cuộc họp báo chung, ngày 21/5/2026.
Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz cùng giới chức Estonia và Phần Lan cũng đã yêu cầu Ukraine phải "chính xác hơn" trong việc vận hành UAV. Thủ tướng Thụy Điển nhận định các sự cố này có thể xuất phát từ những vấn đề kỹ thuật như bị gây nhiễu hoặc tác động điện tử khác trên chiến trường.
Hệ quả từ các cuộc tấn công tầm xa chệch mục tiêu
Kể từ giữa tháng 3/2026, các hoạt động tác chiến bằng UAV tầm xa của Ukraine nhằm vào khu vực Tây Bắc Nga, đặc biệt là các hạ tầng năng lượng tại vùng Leningrad, đã dẫn đến nhiều vụ vi phạm không phận nghiêm trọng:
Estonia: Một UAV đã va chạm với ống khói của Nhà máy điện Auvere nằm sát biên giới Nga vào cuối tháng 3.
Latvia: Sự cố không thể đánh chặn hai UAV tấn công kho dầu vào ngày 7/5 đã dẫn đến cuộc khủng hoảng chính trị, khiến Bộ trưởng Quốc phòng từ chức và chính phủ của Thủ tướng Evika Silina sụp đổ.
Litva và Phần Lan: Ghi nhận nhiều trường hợp UAV xâm nhập không xác định, gây áp lực lên hệ thống phòng không quốc gia.
Phản ứng từ NATO và phía Nga
Tổng Thư ký NATO Mark Rutte cho rằng các vụ vi phạm không phận xảy ra là hệ quả trực tiếp từ việc Ukraine phải tự vệ trước các cuộc tấn công toàn diện. Ông cũng ám chỉ khả năng Nga đã sử dụng các biện pháp gây nhiễu điện tử để làm chuyển hướng các thiết bị bay này.
Ngược lại, Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga (SVR) đưa ra cáo buộc rằng Ukraine đang sử dụng lãnh thổ của các quốc gia như Latvia để triển khai tấn công. Phía Nga lập luận rằng các sự cố xâm nhập không phận cho thấy Ukraine đang mất kiểm soát đối với chiến dịch UAV tầm xa hoặc đang nhận được sự hỗ trợ trực tiếp từ các nước láng giềng. SVR đồng thời đưa ra cảnh báo về những rủi ro an ninh đối với các quốc gia NATO nếu tiếp tục hỗ trợ Ukraine thực hiện các cuộc tấn công vào lãnh thổ Nga.
Tuệ Nhân