Lực lượng vũ trang Mỹ đã ghi nhận tổn thất gần 20% số lượng thiết bị bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper trong chiến dịch quân sự tại khu vực Iran kể từ cuối tháng 2. Đây được đánh giá là một trong những thiệt hại về khí tài nghiêm trọng nhất đối với dòng máy bay không người lái chủ lực của Washington trong nhiều năm qua.
Hiện trường một chiếc UAV MQ-9 của Mỹ bị bắn hạ. Ảnh: THX/TTXVN
Chi tiết tổn thất và bối cảnh tác chiến
Dẫn nguồn tin thân cận từ Bloomberg, Không quân Mỹ đã mất ít nhất 24 chiếc MQ-9 Reaper trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ tác chiến. Nếu tính cả các thiết bị bị hư hại nặng không thể phục hồi và phải loại biên, tổng số lượng tổn thất thực tế có thể lên tới 30 chiếc. Con số này tương đương với gần 2/10 tổng số phi đội MQ-9 Reaper mà Lầu Năm Góc sở hữu trước khi các hoạt động quân sự tại khu vực này leo thang.
Các báo cáo kỹ thuật cho thấy nguyên nhân thiệt hại khá đa dạng. Một số lượng đáng kể MQ-9 Reaper đã bị lực lượng phòng không phía Iran bắn hạ khi đang hoạt động trong không phận quốc gia này. Ngoài ra, một số thiết bị khác bị phá hủy ngay trên mặt đất do các cuộc tập kích vào căn cứ hoặc gặp sự cố kỹ thuật nghiêm trọng trong quá trình triển khai và thu hồi máy bay. Báo cáo từ Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ công bố vào đầu tháng này cũng đã xác nhận việc mất ít nhất 24 thiết bị trong chiến dịch.
Phân tích thông số kỹ thuật của MQ-9 Reaper
MQ-9 Reaper là dòng UAV trinh sát - tấn công tầm xa, đóng vai trò xương sống trong các chiến dịch giám sát và tiêu diệt mục tiêu từ xa của quân đội Mỹ. Với khả năng hoạt động liên tục trong thời gian dài ở độ cao lớn, thiết bị này cung cấp dữ liệu tình báo quan trọng cho các sở chỉ huy.
Thách thức về kinh tế và khả năng thay thế
Bên cạnh thiệt hại về khả năng tác chiến, tổn thất này còn gây áp lực tài chính nặng nề. Với mức giá trung bình khoảng 30 triệu USD cho mỗi đơn vị, tổng thiệt hại riêng đối với dòng MQ-9 Reaper ước tính đã lên tới 1 tỷ USD. Đáng lưu ý, dòng máy bay này hiện không còn được sản xuất mới cho quân đội Mỹ, điều này khiến việc bù đắp số lượng bị mất trở nên cực kỳ khó khăn trong ngắn hạn.
Bà Becca Wasser, chuyên gia phụ trách lĩnh vực quốc phòng tại Bloomberg Economics, nhận định rằng mặc dù UAV giúp giảm thiểu rủi ro tính mạng cho phi công trong các môi trường nguy hiểm, nhưng MQ-9 Reaper không phải là loại khí tài “tiêu hao” có thể thay thế dễ dàng. Giá thành đắt đỏ cùng số lượng dự trữ có hạn khiến việc mất đi 20% phi đội là một bài toán khó giải cho công tác hậu cần và tác chiến của Không quân Mỹ.
Gia tăng ngân sách cho chiến dịch quân sự
Theo dữ liệu từ trang theo dõi Iran War Cost Tracker (IWCT), tổng chi phí cho chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran đến nay đã vượt ngưỡng 77 tỷ USD. Chỉ trong 6 ngày đầu tiên của chiến dịch, ngân sách đã tiêu tốn khoảng 11,3 tỷ USD cho các hoạt động duy trì lực lượng, triển khai tàu chiến và hậu cần.
Ngoài MQ-9 Reaper, quân đội Mỹ cũng ghi nhận những tổn thất khác về hạ tầng radar và một số phương tiện bay có người lái. Giới phân tích quân sự nhận định, những thiệt hại liên tiếp này đang đẩy chi phí vận hành tại Trung Đông lên mức cao kỷ lục, đòi hỏi Washington phải có những điều chỉnh chiến lược về cách thức sử dụng các phương tiện bay không người lái trong tương lai để bảo đảm tính bền vững về ngân sách.
Tuệ Nhân