Hội chứng buồng trứng chuyển hóa đa nội tiết - tên gọi mới của hội chứng buồng trứng đa nang

2 giờ trướcBài gốc

Nội dung

1. Vì sao cách gọi Hội chứng buồng trứng đa nang không còn phù hợp?

2. Cơ chế bệnh sinh thực sự của PMOS

3. Mở ra hướng chẩn đoán và điều trị trong tương lai

Ngày 12/5/2026, tại Hội nghị Nội tiết châu Âu tổ chức ở Praha (Cộng hòa Séc), cộng đồng nội tiết học quốc tế đã công bố quyết định mang tính lịch sử: Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) sẽ được đổi tên thành: PMOS Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome (Tạm dịch: Hội chứng đa rối loạn nội tiết - chuyển hóa buồng trứng).

Hơn 50 tổ chức bệnh nhân và chuyên nghiệp, bao gồm cả Hiệp hội Nội tiết, đã tham gia vào quá trình xây dựng tên gọi mới. Quyết định này đồng thời được đăng tải chính thức trên The Lancet, là kết quả của 14 năm hợp tác toàn cầu giữa các chuyên gia và những người có kinh nghiệm thực tế. Đây không đơn giản là đổi tên một căn bệnh mà là thay đổi hoàn toàn cách nhìn về bản chất bệnh sinh.

1. Vì sao cách gọi Hội chứng buồng trứng đa nang không còn phù hợp?

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) được đặt từ năm 1935 bởi Stein và Leventhal, dựa trên hình ảnh buồng trứng có nhiều nang nhỏ khi phẫu thuật. Trong một thời gian dài, cái tên này đã đơn giản hóa một chứng rối loạn nội tiết phức tạp, kéo dài thành sự hiểu lầm về "u nang" và chỉ tập trung vào buồng trứng. Điều này đã góp phần dẫn đến việc bỏ sót chẩn đoán và điều trị không đầy đủ.

Nhưng y học hiện đại dần nhận ra, "đa nang" thực chất không phải là các khối u nang bệnh lý. Những hình ảnh trên siêu âm chỉ là các nang noãn non bị dừng phát triển giữa chừng do rối loạn phóng noãn. Nói cách khác, vấn đề nằm ở rối loạn nội tiết và chuyển hóa, không phải ở "cái nang". Điều này khiến tên gọi cũ trở nên thiếu chính xác và gây hiểu lầm rất lớn.

Giáo sư Helena Teede - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Triển khai Y tế Monash thuộc Đại học Monash và là bác sĩ nội tiết tại Monash Health, đã dẫn dắt quá trình đổi tên sau nhiều thập kỷ nghiên cứu về căn bệnh này và trực tiếp chứng kiến những tác động đến bệnh nhân.

Nỗ lực tập trung vào bệnh nhân đã thu được hơn 22.000 phản hồi khảo sát và bao gồm nhiều hội thảo quốc tế với bệnh nhân và các chuyên gia y tế đa ngành. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng không có sự gia tăng các u nang buồng trứng bất thường trong tình trạng này, điều này càng chứng minh sự cần thiết phải thay đổi tên gọi.

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) chính thức được đổi tên thành Hội chứng buồng trứng chuyển hóa đa nội tiết.

2. Cơ chế bệnh sinh thực sự của PMOS

Nhiều phụ nữ khi siêu âm không có hình ảnh đa nang nhưng vẫn mắc bệnh hoặc có hình ảnh đa nang sinh lý nhưng hoàn toàn khỏe mạnh. Trong khi đó, các biểu hiện quan trọng nhất của bệnh lại nằm ở kháng insulin, rối loạn hormone, viêm mạn tính mức độ thấp, tăng androgen, rối loạn chuyển hóa, rối loạn tâm lý và giấc ngủ.

Giáo sư Helena Teede, thành viên của Hiệp hội Nội tiết châu Âu cho biết: Điều chúng ta biết hiện nay là thực tế không có sự gia tăng các u nang bất thường ở buồng trứng và các đặc điểm đa dạng của tình trạng này thường không được nhận ra dẫn tới nhiều phụ nữ chưa được chẩn đoán kịp thời.

Hội chứng PMOS được đặc trưng bởi sự dao động hormone, ảnh hưởng đến cân nặng, sức khỏe trao đổi chất và tinh thần, da và hệ thống sinh sản. Tên mới PMOS phản ánh đúng hơn bản chất bệnh: Polyendocrine liên quan nhiều trục nội tiết. Metabolic liên quan chuyển hóa, đặc biệt là ovarian - buồng trứng chỉ là một phần biểu hiện. Syndrome là hội chứng đa cơ chế, không phải bệnh đơn lẻ. Điều này rất quan trọng vì ngày nay, PCOS không còn được xem là bệnh phụ khoa đơn thuần mà là một rối loạn đa hệ thống ảnh hưởng đồng thời nội tiết, chuyển hóa tim mạch, thần kinh - tâm thần, da liễu, sinh sản.

3. Mở ra hướng chẩn đoán và điều trị trong tương lai

Rachel Morman, Chủ tịch của Verity (PCOS UK), là một chuyên gia có kinh nghiệm thực tế về quá trình đổi tên toàn cầu và cho biết: Thật tuyệt vời khi tên gọi mới giờ đây bắt đầu bằng từ 'hormone' và thừa nhận khía cạnh chuyển hóa của tình trạng này. Sự thay đổi này sẽ định hình lại cuộc thảo luận và đòi hỏi nó phải được xem xét nghiêm túc như một vấn đề sức khỏe phức tạp, lâu dài.

Điều trị PMOS hiện nay cần sự tiếp cận toàn diện như cải thiện độ nhạy insulin, ngủ đúng nhịp sinh học giảm viêm, điều chỉnh dinh dưỡng vận động đều, ổn định hệ thần kinh và stress, phục hồi phóng noãn tự nhiên. Đây cũng là lý do nhiều phụ nữ cải thiện rất rõ khi thay đổi lối sống dù chưa dùng nhiều thuốc.

Mặc dù các hướng dẫn quốc tế đã nâng cao nhận thức và công tác chăm sóc, việc thay đổi tên gọi là bước quan trọng tiếp theo hướng tới sự công nhận và cải thiện những tác động lâu dài của tình trạng này.

Giai đoạn chuyển tiếp ba năm được hỗ trợ bởi một chiến dịch giáo dục và nâng cao nhận thức quốc tế quy mô lớn, tiếp cận những người bị ảnh hưởng, các chuyên gia y tế, chính phủ và các nhà nghiên cứu trên toàn thế giới với tên gọi mới sẽ được áp dụng đầy đủ trong bản cập nhật Hướng dẫn Quốc tế năm 2028.

Thiên Châu

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/hoi-chung-buong-trung-chuyen-hoa-da-noi-tiet-ten-goi-moi-cua-hoi-chung-buong-trung-da-nang-169260514150934783.htm