Hội nghị thượng đỉnh giữa ông Trump và ông Tập khó tạo bước ngoặt về AI, vì sao?

2 giờ trướcBài gốc

Đây là lần đầu tiên AI (trí tuệ nhân tạo) trở thành trọng tâm trong hội nghị thượng đỉnh giữa lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc, cho thấy tầm quan trọng chiến lược ngày càng lớn của công nghệ này. Tuy nhiên, theo hai quan chức Mỹ am hiểu công tác chuẩn bị, khả năng đạt được các cam kết thực chất là không cao, Reuters đưa tin.

Chuyến thăm Bắc Kinh của ông Trump từ ngày 13 đến 15/5 diễn ra trong bối cảnh cuộc cạnh tranh AI giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gay gắt, đến mức một số nhà quan sát so sánh với cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân thời Chiến tranh Lạnh.

Các nhà phân tích cho rằng áp lực phải đối thoại đã tăng lên sau khi Anthropic ra mắt mô hình AI Claude Mythos có khả năng an ninh mạng tiên tiến, khiến mức độ cạnh tranh và rủi ro với cả hai bên leo thang.

Trung Quốc bị loại khỏi chương trình truy cập sớm phiên bản Claude Mythos Preview, làm dấy lên lo ngại rằng mô hình AI mới của Anthropic có thể bị các tác nhân xấu khai thác để xâm nhập hệ thống phần mềm và tài chính nước này.

Tuy nhiên, việc Jensen Huang (Giám đốc điều hành Nvidia) cùng cố vấn chính sách công nghệ Nhà Trắng Michael Kratsios tham gia phái đoàn của ông Trump đến Trung Quốc cho thấy các cuộc thảo luận sâu hơn về AI và chip H200 có thể nằm trong chương trình nghị sự tại hội nghị thượng đỉnh.

Theo một nguồn tin của Reuters, Trung Quốc đã đề xuất với Mỹ việc thiết lập một cơ chế đối thoại AI chính thức do Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Thứ trưởng Tài chính Trung Quốc Liêu Mân dẫn dắt.

Tuy vậy, kỳ vọng vẫn thấp vì cả hai cơ quan trên đều không chuyên về AI, trong khi chính quyền Trump gần đây mới chuyển hướng sang thúc đẩy hoạt động đánh giá an toàn với các mô hình AI tiên tiến.

Ảnh: SV

Mỹ - Trung cần kênh liên lạc AI khi rủi ro tăng cao

Các quan chức Nhà Trắng thừa nhận những mô hình AI tiên tiến như Claude Mythos khiến việc thiết lập kênh liên lạc với Trung Quốc trở nên cần thiết, nhằm tránh các xung đột phát sinh từ việc triển khai công nghệ này.

Hãng nghiên cứu thị trường IDC China cảnh báo việc ngăn doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận Claude Mythos có thể làm gia tăng “khoảng cách thế hệ” về năng lực phòng thủ AI giữa Trung Quốc và phương Tây.

Tháng trước, Anthropic cho biết Claude Mythos phát hiện hàng nghìn lỗ hổng nghiêm trọng trong hệ điều hành và nhiều phần mềm khác, khiến các ngân hàng và chính phủ trên toàn thế giới phải gấp rút củng cố hệ thống an ninh mạng.

Mỹ từng đạt được các cơ chế kiểm soát công nghệ tiên tiến với Trung Quốc trước đây, chẳng hạn về phổ biến vũ khí hạt nhân. Năm 2024, hai bên cũng đồng ý rằng quyết định sử dụng vũ khí hạt nhân phải do con người kiểm soát, không phải AI.

Hiện nay, các nhà nghiên cứu cảnh báo rủi ro đang tăng lên khi AI tiên tiến có thể đẩy nhanh quá trình thiết kế vũ khí sinh học, gây sốc tài chính, tăng cường tấn công mạng và chiến dịch tung tin sai lệch, thậm chí vượt ngoài tầm kiểm soát của con người để trở thành các hệ thống bất hảo hoạt động độc lập.

Kwan Yee Ng - phụ trách quản trị AI quốc tế tại công ty Concordia AI ở Bắc Kinh - cho rằng, hai bên có thể thiết lập đường dây nóng “không đổ lỗi” để cảnh báo các sự cố nghi do AI gây ra.

“Việc các nhân vật cấp cao phương Tây trực tiếp đối thoại với Trung Quốc về AI ngày càng khó khăn. Tuy nhiên, một tín hiệu tích cực từ hội nghị giữa ông Trump và Tập Cận Bình có thể thay đổi điều đó”, bà Kwan Yee Ng nói.

Dù hai nước đã có đường dây nóng quân sự, các quan chức Mỹ cho rằng Trung Quốc nhiều lần không phản hồi các cuộc gọi.

Một số nhà phân tích khác đề xuất hai bên thiết lập các cơ chế kiểm soát an toàn cho mô hình AI tiên tiến hoặc cam kết giảm hoạt động độc hại sử dụng AI, tương tự Thỏa thuận An ninh mạng Mỹ - Trung năm 2015.

Sun Chenghao - nghiên cứu viên Đại học Thanh Hoa từng tham gia các cuộc đối thoại về AI không chính thức giữa Mỹ và Trung Quốc - nhận định: “Trung Quốc có thể hy vọng Mỹ sẽ phân biệt rõ giữa quản trị AI và việc kiềm chế công nghệ”.

Tiếng nói chung vẫn xa vời

Trong bối cảnh cạnh tranh AI leo thang, các nghị sĩ Mỹ đang thúc đẩy những biện pháp hạn chế mạnh hơn với khả năng tiếp cận chuỗi cung ứng bán dẫn của Trung Quốc, dù chính quyền Trump gần đây đã nới lỏng một số hạn chế xuất khẩu chip sang nước này.

Ba nguồn tin của Reuters cho biết Đạo luật MATCH đã vấp phải phản đối từ Trung Quốc và có thể trở thành chủ đề được nêu tại hội nghị thượng đỉnh, cùng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip hiện hành của Mỹ.

Đạo luật MATCH là dự luật lưỡng đảng tại Mỹ nhằm siết chặt việc Trung Quốc tiếp cận thiết bị sản xuất chip tiên tiến, đặc biệt là các công cụ cần thiết để sản xuất chip AI. Dự luật này còn thúc giục các đồng minh như Nhật Bản và Hà Lan đồng bộ kiểm soát xuất khẩu thiết bị chip với Mỹ.

Reva Goujon - chiến lược gia địa chính trị tại công ty nghiên cứu Rhodium Group - nhận định: “Đây là giai đoạn cực kỳ quan trọng để Trung Quốc hành động và cố gắng khiến Mỹ cam kết chấm dứt điều này”.

Các công ty AI Trung Quốc, gồm cả DeepSeek, ngày càng nhấn mạnh việc sử dụng chip nội địa. Thế nhưng, các lệnh hạn chế từ Mỹ với thiết bị sản xuất chip vẫn đang cản trở nỗ lực tự chủ của Trung Quốc đúng vào thời điểm các nhà máy chip trong nước phải vật lộn để mở rộng sản lượng. Tình trạng thiếu năng lực tính toán đã buộc nhiều mô hình AI Trung Quốc phải hạn chế quyền truy cập của người dùng những tháng gần đây.

Căng thẳng cũng gia tăng trên một mặt trận khác khi Nhà Trắng cáo buộc Trung Quốc đánh cắp tài sản trí tuệ từ các phòng thí nghiệm AI của Mỹ ở quy mô công nghiệp.

Trong bài viết mang tính cảnh báo tuần trước, Nhân dân Nhật báo - cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc - cho rằng các biện pháp AI của phương Tây đã vượt xa các hạn chế có mục tiêu để trở thành “cuộc phong tỏa hệ sinh thái có hệ thống nhắm vào Trung Quốc”.

“Кhi một bên xem AI là rủi ro phổ biến cần kiềm chế, còn bên kia coi sự kiềm chế đó là cuộc tấn công vào công nghệ đa dụng, thì sẽ rất khó tìm được tiếng nói chung”, Kwan Yee Ng nhận định.

Sơn Vân

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/hoi-nghi-thuong-dinh-giua-ong-trump-va-ong-tap-kho-tao-buoc-ngoat-ve-ai-vi-sao-251589.html