Chị Mã Thị Thúy Vân (thôn Túy Loan Đông, xã Hòa Vang), 1 trong 50 thành viên HTX Rau an toàn Túy Loan, hiện trồng các loại rau màu trên diện tích 4 sào đất, cho thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi năm. Ảnh: THANH HUYỀN
Làm lại từ nền đất khó
Đi dọc các vùng trũng thấp ven sông Vu Gia (xã Đại Lộc), dễ bắt gặp hình ảnh vài góc ruộng còn chất những đoạn giàn sập, những ruộng rau cỏ mọc um tùm xen lẫn đất đá.
Mùa mưa lũ năm 2025 để lại những ảnh hưởng nặng nề ở nhiều vùng sản xuất. Nước lên nhanh, dâng cao, tràn qua khu dân cư và ruộng đồng chỉ trong thời gian ngắn. Lúa và hoa màu bị ngập sâu, nhiều diện tích đang kỳ thu hoạch bị bùn đất vùi lấp.
Theo thống kê của Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn xã Đại Lộc, các đợt mưa lũ trong năm 2025, đặc biệt là bão số 1, gây thiệt hại hơn 75,6 tỷ đồng; gần 480 nhà dân bị ngập; nhiều công trình giao thông, thủy lợi hư hỏng. Riêng sản xuất nông nghiệp có hơn 450 héc ta lúa và 640 héc ta hoa màu bị ngập nước, phần lớn thiệt hại nặng hoặc mất trắng .
Ông Lê Văn Tám (xã Đại Lộc) cho hay, đợt lũ vừa qua, ruộng rau của gia đình bị ngâm trong nước. Toàn bộ diện tích mướp hương, khổ qua, bí... vừa xuống giống bị ngập úa, giàn trồng, lưới... cũng trôi theo dòng nước lũ.
Trong vụ này, ông Tám gieo trồng khoảng 6 sào rau màu, gồm các loại khổ qua, mướp hương, đậu cô ve, với hy vọng phục vụ thị trường Tết và có thêm thu nhập cho gia đình
Tại Túy Loan Tây (xã Hòa Vang), bà Đặng Thị Hồng trồng 4 sào đậu phộng, 5 sào lúa. Nhắc lại đợt lũ, bà kể ruộng ngập hết, năm nay lại ít phù sa, đất vón cục, cuốc lên từng tảng phải đập nhỏ, bừa kỹ mới tơi. “Đất cục” đồng nghĩa với thêm công, thêm ngày, thêm chi phí.
Hai tháng sau ngày gieo hạt, cánh đồng đậu phộng bắt đầu xanh rì. “Thấy xanh lại là mừng rồi, còn sức người, còn mảnh đất mình gieo trồng sẽ nảy mầm xanh thôi”, bà Hồng nói.
Tại La Hường (phường Cẩm Lệ), nhịp hồi sinh mang dáng dấp khẩn trương của vụ rau Tết. Đầu tháng 12, vườn rau La Hường sau hai trận nước lớn lộ rõ lớp bùn dày, nhiều diện tích mất trắng.
Với 50 hộ sản xuất trên diện tích khoảng 7,5 héc ta, vụ rau cuối năm luôn là kỳ vọng lớn nhất. Ruộng không thể để trống lâu, bởi thị trường Tết không chờ đợi.
Anh Trần Văn Hoàng, Giám đốc HTX rau an toàn La Hường, cho biết HTX vận động bà con khôi phục đồng loạt, ưu tiên cây ngắn ngày để kịp phục vụ thị trường Tết. Nước rút đến đâu, người ra đồng đến đó. Từ sáng sớm đến chiều muộn, bà con dựng luống, xử lý đất, xuống giống để kịp cho mùa vụ.
Khó khăn không chỉ nằm ở thời gian mà còn ở chi phí. Sau lũ, nguồn giống khan hiếm, giá tăng cao. Rau muống có thời điểm khoảng 200.000 đồng/kg; tần ô, hành lá cũng tăng giá. Trong lúc vốn đã mỏng, mỗi ký giống gieo xuống ruộng là một sự tính toán cẩn trọng.
Người làm nông chọn cách “làm chắc”, ưu tiên rau ăn lá, ngắn ngày, dễ quay vòng để sớm có dòng tiền. Với nhiều hộ, lúc này chưa dám nghĩ đến lợi nhuận, chỉ mong có lứa cắt để lấy lại vốn, để Tết đến còn xoay xở chi tiêu.
Ông Lê Sỹ Ca, tổ 35 phường Cẩm Lệ, có hơn 25 năm gắn bó với ruộng rau La Hường cho biết nhờ sự hỗ trợ kịp thời của lực lượng bộ đội trong việc dọn dẹp bùn rác, dựng lại luống vườn, bà con đã rút ngắn đáng kể thời gian khắc phục sau lũ, sớm cải tạo đất để xuống giống.
Giàn dưa leo, bầu bí của gia đình ông bị sập hoàn toàn, ông chủ động chuyển sang trồng cải, tần ô để xoay vòng vốn. Khi nhổ bán được lứa đầu tiên, ông cười hiền: “Coi như lấy lại vốn”. Hiện ông vẫn duy trì vườn ớt và dự tính sau Tết sẽ làm lại giàn bí xanh, mướp, tiếp tục kế hoạch sản xuất dài hơi cho năm mới.
Tại Túy Loan Đông (Hòa Vang), chị Mã Thị Thúy Vân cũng cần mẫn với mấy sào rau và đậu phụng. Cứ hai ngày, chị lại cắt một lứa rau đem bán, đủ trang trải chi tiêu hằng ngày. Khi ruộng có thu trở lại, nhịp sống gia đình chị cũng dần ổn định, những lo toan sau lũ từng bước được thay bằng sự an tâm cho mùa vụ mới.
Mùa Xuân lên màu nắng mới
Sắc Xuân trên những cánh đồng khoác lên mình tấm áo mới từng ngày. Từ gam nâu bùn ẩm sau lũ, sắc xanh non dần lan ra, mướt mắt và đầy sức sống. Nhịp lao động người người dân những ngày cuối năm cũng tất bật hơn.
Giữa không khí tất bật ấy, ông Nguyễn Văn Sáu (xã Đại Lộc) đang thu hoạch 4,5 sào đậu tây, dưa leo, mướp và khổ qua. “Đậu tây hiện có giá khoảng 28.000 đồng/kg, mướp 20.000 đồng/kg, khổ qua cũng được giá. Giá như bây giờ là mừng lắm”, ông Sáu phấn khởi chia sẻ.
Chủ tịch UBND xã Đại Lộc Lê Đỗ Tuấn Khương cho biết, ngay sau khi nước rút, địa phương đã khẩn trương triển khai các phương án hỗ trợ nông dân khôi phục sản xuất, từ hướng dẫn cải tạo đất, cung ứng giống đến rà soát thiệt hại để kịp thời đề xuất chính sách hỗ trợ. Sự vào cuộc đồng bộ ấy giúp bà con sớm ổn định tâm lý, nhanh chóng xuống giống vụ mới.
Trên những thửa ruộng, các luống rau bắt đầu vươn lên căng tràn sức sống, báo hiệu một chu kỳ sản xuất mới đang khởi động. “Làng rau Bàu Tròn dần lấy lại màu xanh quen thuộc, mở ra kỳ vọng về một mùa vụ khởi sắc, bù đắp phần nào những thiệt hại do mưa lũ gây ra và mang đến niềm tin về một năm mới thuận lợi, đủ đầy hơn cho người dân địa phương”, ông Khương cho biết.
Bà Phạm Thị Hạnh (thôn Phú Phước, xã Đại Lộc) có diện tích 4 sào đất trồng ổ qua, mướp tại cánh đồng rau Bàu Tròn. Khoảng 2 ngày một lần, bà thu hái 200 kg ổ qua, giá bán tại vườn khoảng 1 - 1,1 triệu đồng. Ảnh: THANH HUYỀN
Ở La Hường, nhịp chạy vụ Tết hiện lên rõ rệt trên từng luống rau vừa được dựng lại sau lũ. Trên những thửa ruộng mới san phẳng, mảng xanh non trải dài, thẳng tắp và đều mắt như chưa từng có những ngày chìm trong nước.
Ít ai biết rằng để có được sắc xanh ấy, bà con đã phải làm lại gần như từ đầu, cải tạo đất, xử lý bùn lấp, xoay xở nguồn giống trong bối cảnh giá tăng, vốn mỏng và thời vụ gấp gáp.
Những ngày gần đây, khi rau phát triển tốt, đạt độ thu hoạch, không khí trên đồng càng thêm rộn ràng. Rau được mùa, sản lượng khá, thương lái tìm về tận ruộng đặt hàng.
Xe máy, xe tải nhỏ ra vào liên tục, hỏi giá, cân hàng, tạo nên khung cảnh nhộn nhịp khác hẳn với vẻ lặng lẽ sau lũ. Người làm ruộng giờ nói nhiều đến lứa cắt, đợt bán, đến việc giữ luống thẳng, chăm bón đồng đều để rau đạt chất lượng cao nhất.
Theo nhịp thu hoạch, chợ quê cũng sôi động hơn. Những bó hành, mớ ngò, rổ rau thơm, cải tần ô xanh non được đưa ra thị trường không chỉ phục vụ bữa ăn hằng ngày mà còn góp phần bảo đảm nguồn cung dịp cuối năm.
Rau được mùa, đầu ra thuận lợi, thương lái nhộn nhịp… tất cả tạo nên tín hiệu vui, tiếp thêm động lực để người nông dân La Hường vững tin bước vào mùa vụ mới với nhiều kỳ vọng hơn.
Từ Bàu Tròn (Đại Lộc) đến La Hường (Cẩm Lệ), Túy Loan (Hòa Vang), màu xanh đang phủ dần trên nền đất từng ngập nước. Dẫu còn nhiều lo toan, người dân vẫn bám ruộng, linh hoạt xoay xở để giữ nhịp sản xuất. Mầm xanh vươn lên cũng là niềm tin được gieo xuống, niềm tin vào một mùa Tết đủ đầy hơn, vào năm mới khởi sắc khi ruộng đồng đã hồi sinh.
THANH HUYỀN - HOÀNG NHUNG