Sáng 24/3 tại Hà Nội diễn ra Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư EU - Việt Nam, quy tụ đông đảo các công ty từ châu Âu và Việt Nam, các nhà đầu tư và các đối tác công để khởi động các khoản đầu tư mới vào năng lượng sạch và giao thông bền vững. Sự kiện do Phái đoàn EU tại Việt Nam phối hợp với Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) và Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) tổ chức.
Đưa quan hệ Việt Nam – EU lên tầm cao mới
Tham dự và phát biểu tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc nhấn mạnh, đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt nhằm cụ thể hóa cam kết của lãnh đạo cấp cao hai nước trong việc tăng cường quan hệ Đối tác Chiến lược, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư.
Phó Thủ tướng cho biết, EU hiện là một trong những đối tác kinh tế, thương mại và đầu tư hàng đầu của Việt Nam. Các doanh nghiệp châu Âu đã và đang đóng góp quan trọng vào quá trình phát triển kinh tế, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực quản trị tại Việt Nam.
Bên cạnh hợp tác kinh tế, Việt Nam đánh giá cao sự hỗ trợ và đồng hành của EU trong quá trình phát triển bền vững, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và chuyển đổi năng lượng.
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc tham dự và phát biểu tại Diễn đàn
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, Việt Nam luôn coi EU là đối tác quan trọng hàng đầu. Về định hướng thời gian tới, Phó Thủ tướng tin tưởng hai bên có thể bổ trợ lẫn nhau trong nhiều lĩnh vực. Theo đó:
Thứ nhất, hiện thực hóa các hợp tác trong khuôn khổ "Cửa ngõ Toàn cầu" (Global Gateway): Việt Nam mong muốn các tập đoàn, định chế tài chính của EU, với thế mạnh vượt trội về nguồn vốn và công nghệ, sẽ ưu tiên lựa chọn Việt Nam là điểm đến chiến lược trong khu vực.
Thứ hai, ưu tiên thu hút đầu tư chất lượng cao và phát triển bền vững. Việt Nam kêu gọi các doanh nghiệp EU đầu tư mạnh mẽ vào các lĩnh vực kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, công nghiệp bán dẫn và công nghệ cao, năng lượng mới, năng lượng tái tạo và hạ tầng lưu trữ, Trung tâm tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng…
Thứ ba, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP). Đề nghị EU - với tư cách là bên dẫn đầu nhóm đối tác quốc tế – tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ tài chính ưu đãi để Việt Nam thực hiện thành công tiến trình chuyển đổi năng lượng, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia gắn liền với bảo vệ môi trường.
Thứ tư, đề nghị các nhà đầu tư EU hỗ trợ, tạo điều kiện và tăng cường chuyển giao công nghệ, kỹ thuật để các doanh nghiệp Việt Nam có thể đáp ứng được các tiêu chuẩn ESG.
Thứ năm, tận dụng tối đa đòn bẩy EVFTA và đề nghị các quốc gia thành viên EU còn lại sớm hoàn tất phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ Đầu tư (EVIPA).
Thứ sáu, hợp tác xây dựng các động lực tăng trưởng mới. Việt Nam mong muốn EU hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm quản trị và kết nối đầu tư để xây dựng các mô hình kinh tế mới như Khu thương mại tự do và Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.
“Chúng tôi tin tưởng rằng, với nền tảng truyền thống tốt đẹp, với quyết tâm và tinh thần hợp tác chân thành, doanh nghiệp hai bên sẽ trở thành những người tiên phong, đưa quan hệ Việt Nam – EU lên tầm cao mới”, Phó Thủ tướng kỳ vọng và nhấn mạnh: “Chính phủ Việt Nam cam kết sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp EU đầu tư, kinh doanh lâu dài tại Việt Nam; đồng thời mong muốn các doanh nghiệp Việt Nam cũng chủ động tìm hiểu, mở rộng hợp tác tại các nước EU – một thị trường có tiềm năng lớn, ổn định và giàu triển vọng”.
Cao ủy châu Âu phụ trách Quan hệ Đối tác Quốc tế, ông Jozef Síkela phát biểu tại sự kiện
Gói đầu tư hơn 560 triệu euro
Trong khuôn khổ Diễn đàn, Cao ủy châu Âu phụ trách Quan hệ Đối tác Quốc tế, ông Jozef Síkela, đã công bố gói đầu tư hơn 560 triệu euro vào giao thông vận tải bền vững và năng lượng sạch.
“Gói đầu tư này cho thấy quan hệ đối tác của chúng tôi với Việt Nam mang lại hiệu quả cho những điều quan trọng nhất: duy trì tăng trưởng kinh tế đồng thời giảm ô nhiễm và tăng cường năng lượng sạch. Chúng tôi cùng đầu tư với các công ty Việt Nam cho năng lượng tái tạo, nâng cao hiệu quả năng lượng và hiện đại hóa giao thông vận tải. Đây là cách mà Sáng kiến Cửa ngõ Toàn cầu đưa các quan hệ đối tác thành kết quả thiết thực: việc làm, tăng trưởng mạnh mẽ hơn và một hệ thống năng lượng sạch hơn cho tương lai”, ông Jozef Síkela nói.
Bà Nicola Beer - Phó Chủ tịch Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB), phụ trách hoạt động của Ngân hàng tại Việt Nam, phát biểu tại sự kiện
Chia sẻ tại sự kiện, bà Nicola Beer - Phó Chủ tịch Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB), phụ trách hoạt động của Ngân hàng tại Việt Nam, cho biết: “Với tư cách cánh tay tài chính của Liên minh châu Âu, EIB đang hỗ trợ quá trình Việt Nam chuyển đổi sang năng lượng sạch và giao thông vận tải chất lượng hơn, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Hợp tác với Ủy ban châu Âu, và cũng thông qua JETP, chúng tôi đang biến tham vọng thành hành động”.
Liên quan đến giao thông bền vững, Quỹ phát triển giao thông bền vững trị giá 40 triệu EUR do EU khởi xướng sẽ hỗ trợ Việt Nam thúc đẩy các kế hoạch đầu tư lớn vào giao thông công cộng trong những năm tới. Quỹ sẽ cung cấp chuyên môn, công nghệ và kỹ thuật châu Âu, với mục tiêu phát triển ít nhất 4 dự án cơ sở hạ tầng công cộng quy mô lớn trên toàn quốc hoặc tại các thành phố lớn, chủ yếu tập trung vào đường sắt, như dự án đường sắt cao tốc Hà Nội – TP. Hồ Chí Minh. Sáng kiến này dự kiến sẽ huy động hơn 1 tỷ EUR vốn vay ưu đãi từ các ngân hàng phát triển châu Âu, với sự tham gia của khu vực tư nhân châu Âu.
EU đã hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực giao thông hiện đại, xây dựng phần mở rộng của Tuyến Metro 3 của Hà Nội, nhằm giảm ùn tắc giao thông và cải thiện khả năng di chuyển cho người dân. Bên cạnh đó, các công ty châu Âu sẽ hỗ trợ việc phát triển cảng container Liên Chiểu tại Đà Nẵng trong thời gian tới.
Về năng lượng sạch, là một thành viên dẫn dắt Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP), EU hỗ trợ quá trình tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ carbon thấp của Việt Nam.
Các ngân hàng phát triển châu Âu đã ký kết các thỏa thuận cho vay với tổng trị giá 230 triệu euro để hỗ trợ Tập đoàn Điện lực Việt Nam cho dự án Bắc Ái, nhà máy thủy điện tích năng đầu tiên của Việt Nam. Nhà máy này sẽ hoạt động như một "pin khổng lồ" cho lưới điện, lưu trữ năng lượng khi dư thừa và giải phóng khi cần thiết nhất, cung cấp điện sạch, ổn định cho cộng đồng. Khoản đầu tư đã ký kết là một phần của gói toàn diện gần 400 triệu euro được triển khai trên tinh thần Nhóm châu Âu, quy tụ Ủy ban châu Âu, AFD (Cơ quan Phát triển Pháp), PROPARCO, Cassa Depositi e Prestiti (Tổ chức xúc tiến đầu tư quốc gia của Ý), EIB và KfW (Ngân hàng Phát triển của Đức).
EU cũng đang hợp tác với Việt Nam trong khuôn khổ các sáng kiến hợp tác khu vực như Lưới điện ASEAN, để thúc đẩy khả năng phục hồi năng lượng trên khắp Đông Nam Á.
10 thỏa thuận hợp tác giữa các đối tác châu Âu và Việt Nam được công bố tại Diễn đàn
Các thỏa thuận khác được công bố gồm có: bổ sung 23 triệu euro cho Quỹ Chuyển đổi Năng lượng để thúc đẩy đầu tư vào năng lượng sạch, chia sẻ chuyên môn, công nghệ và kỹ thuật của châu Âu; chương trình quản lý rừng bền vững trị giá 20 triệu euro; một chương trình trị giá 50 triệu euro với Đức và Pháp nhằm phát triển các trung tâm đào tạo nghề và kỹ thuật, nâng cao kỹ năng xanh và kỹ thuật số cho người Việt Nam để thành công trong các công việc thời nay.
Diễn đàn cũng chứng kiến một số thỏa thuận hợp tác giữa các doanh nghiệp châu Âu và Việt Nam được công bố, tập trung vào các lĩnh vực vận tải và kết nối, logistics, y tế số và phát triển công nghiệp.
Đáng chú ý, EIB Global và Techcombank đã công bố thỏa thuận tài trợ trị giá 200 triệu euro để hỗ trợ các dự án của khu vực tư nhân Việt Nam, đặc biệt xoay quanh năng lượng mặt trời và gió, cải thiện hiệu quả năng lượng và xe điện.
Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu là đề xuất tích cực của EU nhằm giảm thiểu sự chênh lệch đầu tư toàn cầu và thúc đẩy các kết nối thông minh, sạch và an toàn trong các lĩnh vực kỹ thuật số, năng lượng và giao thông vận tải, đồng thời tăng cường hệ thống y tế, giáo dục và nghiên cứu. Chiến lược thể hiện cách tiếp cận Nhóm châu Âu, quy tụ EU, các quốc gia thành viên EU cùng các tổ chức tài chính phát triển châu Âu. Cách tiếp cận này nhằm mục đích huy động tới 400 tỷ euro đầu tư công và tư nhân từ năm 2021 đến năm 2027, tạo ra các liên kết thiết yếu thay vì sự phụ thuộc, và thu hẹp khoảng cách đầu tư toàn cầu.
Lê Đỗ