Hơn 70 triệu xe máy phải kiểm định khí thải từ 1/7, hạ tầng công nghệ nào đáp ứng?

3 giờ trướcBài gốc

Quy định về kiểm soát khí thải xe máy có hiệu lực

Theo đề xuất mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xe máy tại Hà Nội và TP HCM sẽ phải kiểm định khí thải từ tháng 7/2027. Đến năm 2028, tất cả xe máy tại hai thành phố phải tuân thủ mức 2, với nồng độ khí CO tối đa 4,5%, còn HC với động cơ bốn kỳ là 1.200 phần triệu (ppm). Hoạt động kiểm định khí thải xe máy tại các đô thị lớn khác như Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Huế sẽ muộn hơn, từ tháng 7/2028.

Trước lộ trình triển khai kiểm định khí thải, Cục Đăng kiểm Việt Nam đang chuẩn bị nhiều giải pháp về công nghệ, tổ chức và phát triển mạng lưới cơ sở kiểm định nhằm sẵn sàng cho giai đoạn thực hiện trong thời gian tới.

Hơn 70 triệu xe máy sẽ phải kiểm định khí thải.

Thông tin tại tọa đàm chiều 29/1, ông Nguyễn Tô An, Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, cho biết, để chuẩn bị cho công tác kiểm định xe máy sẽ bắt đầu từ tháng 7/2027, ngành đăng kiểm chỉ còn 18 tháng để chuẩn bị cho cơ sở hạ tầng và nhân lực. Với số lượng xe máy cần kiểm định khí thải, ước tính cả nước cần có hơn 5.000 cơ sở thực hiện, tương đương cần có hơn 5.000 bộ thiết bị đo khí thải, hơn 5.000 đăng kiểm viên. Phần lớn cơ sở kiểm định sẽ được đầu tư, tận dụng từ các đơn vị bảo dưỡng xe máy của các doanh nghiệp thuộc Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam.

Tuy nhiên, theo thống kê, tổng số cơ sở kiểm định xe cơ giới và các cơ sở bảo hành, bảo dưỡng có khả năng tham gia hoạt động kiểm định khí thải hiện nay tối đa chỉ khoảng 470 cơ sở. Bên cạnh đầu tư hạ tầng kỹ thuật, ngành đăng kiểm cũng phải chuẩn bị số lượng lớn đăng kiểm viên chuyên trách để vận hành các dây chuyền kiểm định khí thải trong thời gian tới.

Ông Lê Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, theo pháp luật mới, đặc biệt là Luật Trật tự ATGT đường bộ (thông qua năm 2024), quy định về kiểm soát khí thải mô tô, xe gắn máy đã có hiệu lực. Lý do phải chọn thời điểm nêu trên bởi việc kiểm định khí thải mô tô, xe gắn máy đòi hỏi phải xây dựng hệ thống trạm, trung tâm kiểm định trên cả nước. Với gần 80 triệu xe máy, các địa phương cần thời gian chuẩn bị cơ sở hạ tầng và nguồn lực.

Nói rõ hơn về các mức khí thải dự kiến áp dụng, ông Trương Mạnh Tuấn, Phó Trưởng phòng Quản lý chất lượng môi trường, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) thông tin, đối với xe mô tô (xe trên 50 phân khối và là số lượng xe lớn nhất đang sử dụng) sản xuất trước năm 2008 sẽ áp dụng mức 1, mức nới lỏng nhất.

Các xe sản xuất từ 2008 - 2016 sẽ áp dụng mức 2; Xe sản xuất từ 2017 đến 30/6/2026 sẽ áp dụng mức 3; Xe bắt đầu sản xuất từ năm 2027 sẽ áp dụng mức 4. Tương tự, đối với xe gắn máy (số lượng ít) sản xuất trước 2017 áp dụng mức 1, từ 2017 - 2026 áp dụng mức 2 và từ 2027 áp dụng mức 4.

Cơ sở đăng kiểm có quá tải khi kiểm định khí thải cho 70 triệu xe máy?

Để tránh tình trạng quá tải, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã kiến nghị xây dựng lộ trình kiểm định khí thải theo từng giai đoạn. Tại Hà Nội và TPHCM, giai đoạn đầu trong khoảng 1,5 năm sẽ tập trung kiểm định các xe sản xuất trước năm 2008 đây là nhóm phương tiện có mức phát thải cao. Giai đoạn 2 kéo dài khoảng 2 năm tiếp theo mở rộng sang các xe sản xuất trước năm 2017. Sau khoảng 3,5 năm, mới triển khai kiểm định toàn bộ xe đang hoạt động. Đối với các địa phương còn lại, giai đoạn đầu sẽ tập trung vào xe sản xuất trước năm 2017, sau đó mới mở rộng sang toàn bộ phương tiện theo lộ trình phù hợp.

PGS.TS Hoàng Anh Lê, Trưởng bộ môn Quản lý môi trường, Khoa Môi trường, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, khẳng định: việc áp dụng quy chuẩn khí thải đối với xe máy đang lưu hành là một chính sách đúng đắn, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Một điểm đáng chú ý là quy chuẩn khí thải xe máy không được áp dụng ngay mà có độ trễ trước khi chính thức có hiệu lực từ 30/6/2026. Theo PGS.TS Hoàng Anh Lê, độ trễ này là cần thiết và hợp lý, nhằm giúp xã hội có thời gian thích nghi.

Theo chuyên gia này, rủi ro còn nằm ở khả năng làm xáo trộn thị trường xe máy, khi giá phương tiện có thể tăng nhanh, trong khi một số xe không đạt chuẩn vẫn có nguy cơ lưu hành. Đáng lo ngại hơn, hệ thống kiểm định khí thải hiện nay có thể bị quá tải, bởi "các hệ thống kiểm định của chúng ta dường như chưa sẵn sàng về nhân lực, vật lực, cơ sở hạ tầng và cả tài chính".

Cả nước hiện có hơn 74,3 triệu xe máy và 6,3 triệu ôtô. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải xe máy giúp cải thiện chất lượng không khí, gián tiếp giảm chi phí y tế, thiệt hại kinh tế do các bệnh liên quan đến ô nhiễm không khí.

PGS.TS Vũ Thanh Ca – nguyên giảng viên cao cấp trường Đại học Tài nguyên và Môi trường cho rằng, kiểm định khí thải xe máy, nếu làm tốt, có thể trở thành cú hích thay đổi thói quen bảo dưỡng, sử dụng phương tiện, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

"Với xe máy nếu được bảo dưỡng thường xuyên thì phát thải khí thải sẽ không lớn mà chi phí bảo dưỡng hoàn toàn nằm trong giới hạn chịu đựng được với những người thu nhập thấp. Trong khi đó tác dụng của việc giảm tác động của chất thải từ khí thải xe máy đó là cải thiện được sức khỏe lâu dài", chuyên gia Vũ Thanh Ca phân tích.

Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) cho biết, hiện vẫn đang chờ lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải đối với mô tô, xe gắn máy chính thức được ban hành, thêm vào đó là một số quy định liên quan đến cơ sở kiểm định, nhân lực kiểm định… đang được đề xuất sửa đổi để phù hợp và thuận lợi cho việc triển khai.

Theo ước tính của vị đại diện, để hoàn thiện các thủ tục để cơ sở bảo hành bảo dưỡng xe máy của các nhà sản xuất, nhập khẩu có thể tham gia kiểm định khí thải cũng phải mất khoảng 1 năm.

Ngày 31/12/2025, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã ký ban hành Thông tư ban hành QCVN 29:2025/BXD-Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải mức 4 đối với xe mô-tô, xe gắn máy hai bánh sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới. Quy chuẩn quy định cụ thể mức giới hạn khí thải, các phép thử, phương pháp thử, đồng thời xác lập yêu cầu quản lý đối với các loại xe lắp động cơ nhiệt hoạt động trên đường bộ.

Theo Thông tư, QCVN 29:2025/BXD sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026. Riêng đối với xe gắn máy hai bánh, nhằm tạo điều kiện cho các cơ sở sản xuất, lắp ráp và kinh doanh có thời gian chuẩn bị, lộ trình áp dụng sẽ bắt đầu từ 1/7/2027.

Tô Hội

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/hon-70-trieu-xe-may-phai-kiem-dinh-khi-thai-tu-1-7-ha-tang-cong-nghe-nao-dap-ung-169260130094200531.htm