Đảo Hormuz nằm ở phía Nam Iran, ngay cửa eo biển cùng tên, nối Vịnh Ba Tư với biển Oman. Hòn đảo có diện tích khoảng 41 km², cách đất liền khoảng 8 km. Vị trí này khiến Hormuz vừa mang ý nghĩa chiến lược, vừa tạo nên sự đối lập khi một bên là tuyến hàng hải nhộn nhịp, bên kia là không gian gần như tách biệt với đô thị hóa. Ảnh: Lukas Bischoff/Alamy.
Hormuz được hình thành từ một "vòm muối" (salt dome), dạng cấu trúc địa chất khi các lớp muối và đá bị đẩy từ sâu dưới lòng đất lên bề mặt. Trong quá trình này, nhiều loại khoáng chất khác nhau được đưa lên theo, tạo thành các lớp vật chất có màu sắc khác biệt. Theo NASA Earth Observatory, chính cấu trúc này khiến bề mặt đảo có sự phân tầng rõ rệt về màu sắc. Ảnh: Ninara.
Nơi này được mệnh danh là "đảo cầu vồng" bởi hơn 70 dải màu đan xen nhau, từ đỏ thẫm, cam, vàng đến xanh lục và tím. Màu sắc trên đảo chủ yếu đến từ các khoáng chất tích tụ trong hàng triệu năm. Đất đỏ xuất hiện do hàm lượng oxit sắt cao, trong khi các tông vàng, cam và nâu đến từ những hợp chất khác. Khi tiếp xúc với nước và không khí, các lớp đất tiếp tục biến đổi nhẹ, khiến cảnh quan thay đổi theo thời tiết và ánh sáng, tạo nên sự khác biệt giữa các thời điểm chụp ảnh. Ảnh: Katayon Saeb/Surfiran.
Trong những dải màu này, màu đỏ chiếm ưu thế. Đất đỏ không chỉ là yếu tố cảnh quan mà còn được người dân địa phương sử dụng trong ẩm thực truyền thống, thường được gọi là "soorakh" hoặc "gelack". Loại đất này được dùng làm gia vị, trộn vào một số món ăn hoặc bánh địa phương, tạo màu và hương vị đặc trưng. Ảnh: Marziyeh Safarzadeh/Surfiran.
Theo Atlas Obscura, những lớp đất nhiều màu không chỉ xuất hiện trong tự nhiên mà còn trở thành chất liệu cho các nghệ sĩ địa phương. Đất đỏ, vàng hay cam được sử dụng trong hội họa, thủ công và các dự án nghệ thuật cộng đồng, biến chính cảnh quan thành một phần của đời sống văn hóa trên đảo. Hàng năm, các nghệ sĩ sẽ cùng nhau tạo nên những bức "thảm cát" khổng lồ hàng nghìn mét vuông, với hình ảnh về thần thoại Ba Tư hay các biểu tượng văn hóa. Ảnh: Sm Mirhosseini.
Một trong những công trình đáng chú ý tại Hormuz là tổ hợp lưu trú Majara Residence, thuộc dự án "Presence in Hormuz". Được thiết kế bởi studio kiến trúc địa phương Zav Architects, tổ hợp này bao gồm 200 mái vòm với nhiều kích thước khác nhau, sử dụng các màu sắc tươi sáng, lấy cảm hứng từ địa hình xung quanh. Dự án hướng đến mô hình du lịch bền vững, tận dụng cảnh quan sẵn có thay vì can thiệp mạnh vào môi trường tự nhiên. Ảnh: Katayon Saeb/Surfiran.
Ở phía Tây, du khách có thể tìm thấy "Nữ thần Muối", một khối núi muối tự nhiên với các lớp tinh thể lớn xếp chồng. Theo các tài liệu du lịch và địa chất, khu vực này hình thành từ các lớp muối bị đẩy lên bề mặt trong quá trình vận động địa chất, sau đó bị gió và nước bào mòn, tạo nên cấu trúc có hình thù đặc biệt. Các tinh thể muối trắng nổi bật trên nền đất nhiều màu, tạo nên sự tương phản rõ rệt trong cảnh quan. Ảnh: Walkinginiran.
Ngoài yếu tố địa chất, đảo còn có hệ sinh thái riêng, bao gồm rừng ngập mặn ở phía Bắc và các khu vực ven biển ít bị tác động. Đây là nơi sinh sống của nhiều loài chim và sinh vật biển, tạo nên sự đa dạng sinh học bên cạnh các đặc điểm địa chất. Ảnh: Marziyeh Safarzadeh/Surfiran.
Để bảo vệ địa hình và hệ sinh thái, chính quyền địa phương áp dụng hạn chế đối với phương tiện di chuyển. Du khách không được sử dụng xe cơ giới cá nhân ở nhiều khu vực, thay vào đó di chuyển bằng xe đạp, xe điện hoặc đi bộ nhằm giảm tác động lên các lớp đất và khoáng chất dễ bị xói mòn. Ảnh: Marziyeh Safarzadeh/Surfiran.
Dù nằm giữa tuyến hàng hải đông đúc, Hormuz vẫn giữ trạng thái tách biệt với du lịch đại trà. Không có nhiều công trình quy mô lớn, phần lớn diện tích vẫn là địa hình tự nhiên. Trong nhiều bài viết, nơi này được mô tả như một khu vực "ngoài bản đồ du lịch phổ biến", nơi cảnh quan được định hình bởi địa chất hơn là hạ tầng. Ảnh: Marziyeh Safarzadeh/Surfiran.
Nhật Ánh