Hương quế gọi về đại ngàn

3 giờ trướcBài gốc

Sơn nữ và quế Trà My. Ảnh: Đặng Kế Đông

Nhưng giờ đây, hành trình ấy đang đổi khác. Cùng với giá trị nông sản bản địa, cây quế đang được nhìn nhận như một phần của ký ức văn hóa, sinh kế cộng đồng và kỳ vọng về một mô hình du lịch dựa trên bản sắc địa phương.

Hành trình cây quế

Trong nhiều thế kỷ, quế Trà My hiện diện như một phần của lịch sử giao thương miền Trung. Từ những cánh rừng phía tây xứ Quảng, quế từng theo chân thương hồ xuống Hội An, vượt biển đến nhiều thị trường châu Á và châu Âu. Nhưng suốt một thời gian dài, cây quế chủ yếu được nhìn như một loại lâm sản quý, một nguồn sinh kế của cư dân miền núi, hơn là một giá trị văn hóa có khả năng tạo dựng thương hiệu du lịch.

Theo nhiều tư liệu nghiên cứu, quế Trà My từng nổi tiếng từ thời các chúa Nguyễn. Nhờ hàm lượng tinh dầu cao và hương thơm đặc biệt, loại quế này được xem là sản vật quý dùng để tiến vua, làm dược liệu và trao đổi thương mại. Những đoàn ghe buôn xuôi ngược trên sông Thu Bồn từng góp phần đưa tên tuổi quế Trà My vượt ra ngoài vùng núi xứ Quảng.

Nhưng phía sau giá trị thương mại ấy là cả một không gian văn hóa của cư dân bản địa. Với đồng bào Ca Dong, Xê Đăng hay Bh’noong, cây quế không chỉ để bán. Nó hiện diện trong lễ cưới, trong tập quán chữa bệnh dân gian, trong ký ức về những mùa lên rẫy và cả trong cách con người gắn bó với rừng.

Quế được trưng bày trong không gian của khu nghỉ dưỡng cao cấp tại Đà Nẵng.

Hội thảo “Hành trình Quế Trà My - Từ giá trị lịch sử đến phát triển bền vững” vừa được tổ chức đặt ra câu chuyện làm thế nào để mùi hương của đại ngàn trở thành một trải nghiệm văn hóa đủ sức níu chân du khách.

Quế Trà My từ lâu được xem là loại quế có hàm lượng tinh dầu cao, hương thơm đậm và giá trị dược liệu lớn. Nhưng điều khiến nhiều nhà nghiên cứu chú ý hơn nằm ở chiều sâu văn hóa của loài cây này. Chính vì vậy, khi quế bước vào du lịch, điều được kỳ vọng chính là hành trình chuyển một sản vật thành “câu chuyện”.

Theo định hướng quy hoạch, vùng quế Trà My phấn đấu đạt quy mô khoảng 10.000ha đến năm 2030, trong đó ổn định vùng nguyên liệu khoảng 7.500ha và trồng mới khoảng 2.500ha. Đây là quy mô đủ lớn để hình thành vùng dược liệu và hương liệu có khả năng cạnh tranh nếu được tổ chức theo chuỗi giá trị đồng bộ. Hiện nay diện tích quế toàn vùng khoảng 3.000ha, mới đạt khoảng 30% quy mô định hướng. Dù vậy công tác bảo tồn giống bước đầu đạt kết quả nhất định thông qua việc công nhận cây trội, chuyển hóa rừng giống và phát triển các mô hình nhân giống. Một số sản phẩm từ quế như tinh dầu quế, bột quế, sản phẩm thủ công mỹ nghệ… cũng đã được công nhận OCOP.

Mùi hương đại ngàn

Tại một khu nghỉ dưỡng ven biển Đà Nẵng, hương quế Trà My đã được sử dụng suốt gần hai thập niên như một “mùi hương nhận diện”. Những giọt tinh dầu quế xuất hiện trong không gian spa, phòng nghỉ, khu lounge, rồi dần trở thành một phần ký ức của du khách quốc tế khi nhắc về trải nghiệm miền Trung.

Chi tiết đáng chú ý nằm ở cách quế được đưa vào trải nghiệm du lịch. Không phải là thứ hàng lưu niệm đại trà, quế hiện diện bằng thanh quế thay chiếc thìa khuấy cà phê, tinh dầu lan nhẹ trong không gian nghỉ dưỡng, xà phòng thủ công, mật ong rừng hay các sản phẩm chăm sóc sức khỏe mang hương đại ngàn. Ở đó, quế trở thành “câu chuyện” đang được kể bằng nhiều phương thức khác nhau. Và khi một sản vật có thể kể câu chuyện của vùng đất mình sinh ra, giá trị của nó bắt đầu khác đi.

Điều đáng chú ý hơn là hành trình đưa quế thành sản phẩm du lịch hiện nay không còn đi theo cách làm riêng lẻ. Tại hội thảo “Hành trình Quế Trà My - Từ giá trị lịch sử đến phát triển bền vững”, mô hình liên kết được hình thành để xây dựng chuỗi giá trị bền vững cho quế Trà My.

Theo đó, Công ty CP Khu du lịch Bắc Mỹ An (Furama Resort Đà Nẵng), UBND xã Trà Leng, Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng), Hội Khách sạn Đà Nẵng liên kết mô hình “3 nhà” (nhà nước - chính quyền địa phương; nhà trường - cơ sở đào tạo, nghiên cứu; nhà doanh nghiệp) để đồng hành phát triển sản phẩm và hỗ trợ sinh kế cộng đồng. Trong khuôn khổ hợp tác, các bên cam kết phối hợp xây dựng vùng nguyên liệu, hỗ trợ kỹ thuật canh tác và chế biến, phát triển bộ nhận diện thương hiệu, đào tạo nhân lực địa phương, đồng thời mở rộng kênh tiêu thụ và quảng bá sản phẩm tới du khách trong và ngoài nước.

Quế được trưng bày trong không gian của khu nghỉ dưỡng cao cấp tại Đà Nẵng.

Đồng hành chương trình, Furama Resort Đà Nẵng cam kết hỗ trợ quảng bá và đưa các sản phẩm quế Trà My vào không gian trải nghiệm dành cho du khách tại khu nghỉ dưỡng; giới thiệu sản phẩm thủ công mỹ nghệ, tinh dầu quế, xà phòng quế, nến thơm, mật ong và nông sản địa phương đến du khách trong nước và quốc tế. Từ một sản vật của núi rừng, Quế Trà My đang có thêm cơ hội bước vào không gian du lịch cao cấp của Furama Resort Đà Nẵng, nơi mỗi hương vị, mỗi câu chuyện bản địa đều có thể trở thành một phần của hành trình trải nghiệm giàu ý nghĩa.

Câu chuyện của quế Trà My cho thấy một thay đổi trong tư duy phát triển du lịch miền Trung. Thay vì chỉ khai thác cảnh quan, nhiều địa phương bắt đầu nhìn vào tài nguyên văn hóa bản địa như một lợi thế cạnh tranh dài hạn.

ANH THU

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/huong-que-goi-ve-dai-ngan-3336992.html