Chợ phiên vùng cao Lũng Vân nơi xứ Mường Phú Thọ

5 giờ trướcBài gốc

Người dân vùng cao Lũng Vân luôn giữ gìn bản sắc văn hóa người Mường. (Ảnh: Thanh Hải/TTXVN)

Giữa những dãy núi trập trùng của vùng cao Lũng Vân, có một phiên chợ nhỏ vẫn đều đặn họp mỗi tuần như suốt bao đời nay.

Không ồn ào như những khu chợ du lịch nổi tiếng miền núi phía Bắc, chợ phiên Lũng Vân mang dáng vẻ mộc mạc, nguyên sơ và đậm đặc bản sắc văn hóa người Mường.

Đối với người dân vùng cao, chợ không đơn thuần là nơi mua bán. Đó còn là nơi gặp gỡ, giao lưu, nơi lưu giữ nhịp sống cộng đồng và những giá trị văn hóa đã tồn tại qua nhiều thế hệ.

Phiên chợ giữa “nóc nhà xứ Mường”

Nằm ở xã Vân Sơn, tỉnh Phú Thọ, Lũng Vân được mệnh danh là “nóc nhà xứ Mường” với độ cao khoảng 1.200m so với mực nước biển.

Lũng Vân là một trong bốn cái nôi văn hóa Mường cổ nổi tiếng gồm Mường Bi, Mường Vang, Mường Thàng và Mường Động. Trong số đó, vùng Mường Bi - nơi Lũng Vân tọa lạc - được xem là vùng lưu giữ đậm nét nhất những giá trị văn hóa truyền thống của người Mường.

Chợ phiên vùng cao Lũng Vân tấp nập từ 6-10 giờ sáng thứ Ba hằng tuần. (Ảnh: Thanh Hải/TTXVN)

Giữa không gian núi rừng ấy, chợ phiên Lũng Vân tồn tại như một phần không thể thiếu trong đời sống của đồng bào vùng cao. Chợ họp vào sáng sớm thứ Ba hằng tuần, từ khoảng 6h đến 10h sáng, khi sương núi còn bảng lảng trên những mái nhà sàn.

Từ tinh mơ, người dân từ các bản làng xa xôi đã gùi hàng xuống chợ. Có người đi bộ hàng giờ men theo sườn núi, có người vượt những con dốc quanh co bằng xe máy cũ kỹ. Họ mang theo những sản vật do chính mình làm ra: mớ rau rừng, bó măng trúc, vài quả bí, con gà đồi hay chai rượu cần thơm nồng.

Điều khiến chợ phiên Lũng Vân trở nên đặc biệt nằm ở sự chân chất rất riêng của người vùng cao.

Ở đây, người ta không bày bán hàng hóa theo kiểu thương mại hóa như nhiều điểm du lịch khác. Bà con “có gì bán nấy,” chủ yếu là nông sản địa phương và những sản vật núi rừng theo mùa.

Mùa Hè có su su, rau cải mèo, ngô nếp, chuối rừng. Mùa Thu xuất hiện cam, quýt cổ Nam Sơn. Những ngày cuối năm lại đầy ắp măng khô, thịt hun khói, lá dong và các loại bánh truyền thống của người Mường.

Không gian chợ cũng phản ánh rõ nếp sống cộng đồng của cư dân vùng cao. Người bán không chèo kéo, người mua ít mặc cả. Nhiều người đến chợ không hẳn để mua bán mà để gặp gỡ, hỏi thăm nhau sau những ngày lên nương, xuống ruộng.

Có lẽ vì thế mà chợ phiên nơi đây mang cảm giác gần gũi, chậm rãi, khác hẳn nhịp sống gấp gáp dưới miền xuôi.

Chợ phiên và bản sắc văn hóa người Mường

Đi chợ Lũng Vân cũng là dịp để nhìn thấy rõ hơn đời sống văn hóa của người Mường.

Phiên chợ vùng cao Lũng Vân diễn ra cũng là thời điểm để nhiều khách du lịch tìm đến tham quan, khám phá văn hóa dân tộc. (Ảnh: Thanh Hải/TTXVN)

Trong làn sương sớm, thấp thoáng hình ảnh những người phụ nữ Mường mặc váy đen truyền thống, thắt lưng xanh, đội khăn trắng, đeo gùi sau lưng bước xuống chợ. Những bộ trang phục với hoa văn thổ cẩm tinh tế vẫn được nhiều người gìn giữ như một phần bản sắc dân tộc.

Tiếng nói cười, tiếng Mường xen lẫn tiếng Kinh tạo nên âm thanh đặc trưng của phiên chợ vùng cao. Nơi đây không chỉ có người Mường mà còn là điểm giao thương của nhiều cộng đồng dân cư ở các vùng giáp ranh.

Ẩm thực cũng là một phần linh hồn của chợ phiên. Du khách đến đây có thể bắt gặp những món ăn đậm chất núi rừng như cơm lam nướng ống tre, thịt lợn muối chua, thịt trâu lá lồm, rau rừng, rượu cần...

Rượu cần của người Mường được ủ từ gạo nếp kết hợp men lá truyền thống, mang hương vị rất riêng của núi rừng Tây Bắc.

Không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, chợ phiên còn góp phần duy trì các mối quan hệ cộng đồng, yếu tố vốn rất quan trọng trong đời sống người Mường xưa.

Những năm gần đây, Lũng Vân dần trở thành điểm đến được yêu thích với du khách mê khám phá văn hóa bản địa.

Khác với nhiều nơi đã thương mại hóa mạnh, Lũng Vân vẫn giữ được vẻ nguyên sơ với những ngôi nhà sàn nằm nép mình bên sườn núi, ruộng bậc thang và những con đường quanh co giữa biển mây.

Chợ phiên vì thế trở thành một “điểm chạm văn hóa” đặc biệt đối với du khách. Không ít người tìm đến đây để cảm nhận nhịp sống vùng cao nguyên bản, thưởng thức món ăn địa phương và trò chuyện với người dân bản địa./.

(Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus : https://www.vietnamplus.vn/cho-phien-vung-cao-lung-van-noi-xu-muong-phu-tho-post1109787.vnp