Hy Cương giữ 'hồn cốt' dân tộc

3 giờ trướcBài gốc

Xã Hy Cương khôi phục Lễ hội rước ông Khiu, bà Khiu nhằm tưởng nhớ, tri ân công đức 2 vị thần huyền thoại thời kỳ Hùng Vương dựng nước là Đức Thánh Tản Viên và Quý Minh Đại Vương.

Vùng đất giàu truyền thống

Giữa nhịp sống hiện đại đang từng ngày đổi thay, Hy Cương vẫn lặng lẽ giữ cho mình một dáng hình riêng, trầm mặc mà thiêng liêng, cổ kính mà sống động. Ở đó, mỗi mái đình, nếp nhà, lễ hội không chỉ là di sản, mà còn là ký ức sống, là nơi neo giữ tâm hồn của bao thế hệ người dân Đất Tổ.

Nằm trong địa bàn Kinh đô cổ của quốc gia Văn Lang xưa, lịch sử hình thành và phát triển của Hy Cương là sự tiếp nối liên tục giữa quá khứ và hiện tại. Những lớp trầm tích văn hóa không chỉ được lưu giữ trong truyền thuyết, địa danh, mà còn hiện hữu trong hệ thống di tích, phong tục, tập quán, lễ hội dân gian... phản ánh sinh động đời sống xã hội, tín ngưỡng và văn hóa của cư dân thời Hùng Vương.

Tiêu biểu nhất là Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng, trung tâm tín ngưỡng thờ cúng Tổ tiên của dân tộc, gắn với Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng, mang ý nghĩa thiêng liêng trong tâm thức người Việt. Trên địa bàn xã hiện có 14 di tích lịch sử - văn hóa, trong đó có 6 di tích được Nhà nước xếp hạng (2 di tích cấp quốc gia, 4 di tích cấp tỉnh). Đặc biệt, 7/7 di tích đình, đền tiêu biểu đều thờ các Vua Hùng và các nhân vật thời kỳ dựng nước, như: Đình Cổ Tích, đình Thanh Đình, đình Hạ, đình Thượng... Không gian văn hóa Hy Cương còn được tạo nên bởi quần thể danh thắng “Tam Sơn cấm địa” gồm núi Nghĩa Lĩnh, núi Trọc, núi Vặn, những địa danh gắn với nhiều truyền thuyết linh thiêng. Đây không chỉ là cảnh quan tự nhiên mà còn là biểu tượng tâm linh, nơi hội tụ linh khí đất trời, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của cộng đồng.

Bên cạnh đó, kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú với 38 di sản thuộc 6 loại hình, trong đó có 24 di sản gắn với văn hóa thời đại Hùng Vương. Những lễ hội dân gian, nghi lễ truyền thống, trò diễn... được lưu truyền qua nhiều thế hệ không chỉ là nơi sinh hoạt văn hóa mà còn là cách người xưa tái hiện lịch sử, thể hiện tín ngưỡng thờ cúng Tổ tiên, tín ngưỡng phồn thực, tín ngưỡng vạn vật hữu linh... Đặc biệt, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, càng khẳng định giá trị đặc sắc và tầm vóc của văn hóa Đất Tổ.

Tất cả những yếu tố đó đã tạo nên một Hy Cương rất riêng, nơi văn hóa không chỉ được bảo tồn mà còn sống động, thấm sâu trong đời sống thường nhật, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc cho sự phát triển của địa phương.

Lan tỏa giá trị trong dòng chảy hiện đại

Sau sáp nhập, xã Hy Cương có điều kiện thuận lợi hơn trong việc quy hoạch tổng thể, khai thác hiệu quả các tiềm năng về văn hóa - du lịch. Nhận thức rõ điều đó, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân địa phương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Công tác kiểm kê, tư liệu hóa và số hóa di sản được chú trọng; các di tích lịch sử - văn hóa từng bước được tu bổ, tôn tạo, đảm bảo không gian thực hành tín ngưỡng. Các lễ hội dân gian gắn với Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được tổ chức đảm bảo thành kính, trang nghiêm, góp phần quảng bá đời sống tinh thần phong phú, văn hóa đặc trưng vùng Đất Tổ. Đáng chú ý, vai trò chủ thể của cộng đồng được phát huy rõ nét, người dân trực tiếp tham gia gìn giữ, thực hành và trao truyền các giá trị văn hóa, để di sản thực sự “sống” trong đời sống đương đại.

Đồng chí Nguyễn Thu Hiền - Chủ tịch UBND xã cho biết: Hy Cương đang đề xuất triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ: “Nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa đặc sắc thời đại Hùng Vương, từng bước trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững ở xã Hy Cương, tỉnh Phú Thọ”. Đồng thời, xã cũng xây dựng nghị quyết chuyên đề trong nhiệm kỳ 2025 - 2030 nhằm huy động các nguồn lực, tạo chuyển biến rõ nét trong công tác bảo tồn và phát huy di sản. Điểm nhấn nổi bật là xã tổ chức và tham gia các hoạt động phục vụ Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026. Đây không chỉ là sự kiện văn hóa lớn mà còn là dịp để Hy Cương khẳng định vai trò trung tâm trong không gian văn hóa Đất Tổ.

Về Hy Cương gần ngày Giỗ Tổ, không gian làng quê dần trở nên sống động, ấm áp, đậm đà bản sắc. Các khu dân cư, cơ quan, đơn vị trên địa bàn tích cực chỉnh trang cảnh quan, vệ sinh môi trường, chuẩn bị cơ sở vật chất và các điều kiện cần thiết để phục vụ lễ hội. Không khí khẩn trương, đồng bộ, thể hiện tinh thần trách nhiệm và niềm tự hào của người dân vùng đất cội nguồn. Ở phần lễ, xã tham gia các nghi thức dâng hương tại Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng và tổ chức dâng hương tại hệ thống đình, đền trên địa bàn theo nghi lễ truyền thống. Nghi lễ “Mâm cỗ tri ân” tiếp tục được triển khai sâu rộng tới từng gia đình, góp phần lan tỏa giá trị của Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trong đời sống cộng đồng. Các hoạt động rước kiệu, tế lễ được các khu dân cư chuẩn bị chu đáo nhằm đảm bảo trang nghiêm, thành kính, tái hiện sinh động không gian văn hóa truyền thống.

Ở phần hội, xã tổ chức tham gia các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và trò chơi dân gian theo hướng phong phú, hấp dẫn. Những chương trình như “Hy Cương Livemusic”, hội thi “Mâm cỗ tri ân”... được chuẩn bị kỹ lưỡng, hứa hẹn mang đến không khí vui tươi, gắn kết cộng đồng, đồng thời tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống. Cùng với đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh trên hệ thống truyền thanh và các nền tảng số; việc chỉnh trang cảnh quan, đảm bảo vệ sinh môi trường, xây dựng nếp sống văn minh lễ hội được triển khai đồng bộ. Tất cả hướng tới mục tiêu tổ chức một mùa lễ hội trang nghiêm, an toàn, giàu bản sắc, góp phần xây dựng hình ảnh Hy Cương thân thiện, mến khách trong lòng du khách thập phương.

Từ mạch nguồn lịch sử ngàn đời, Hy Cương từng bước chuyển mình, đưa di sản trở thành sức mạnh nội sinh cho phát triển bền vững. Giữ gìn “hồn cốt dân tộc” không chỉ là trách nhiệm mà còn là hành trình để những giá trị từ thời đại Hùng Vương tiếp tục được kế thừa, lan tỏa trong đời sống hôm nay và mai sau.

Anh Thơ

Nguồn Phú Thọ : https://baophutho.vn/hy-cuong-giu-hon-cot-dan-toc-252372.htm