Người cao tuổi tại Indonesia rèn luyện sức khỏe. Ảnh: RRI
Tỷ lệ sinh giảm
Quyền Giám đốc BPS, bà Amalia Adininggar Widyasanti cho biết, tỷ lệ người Indonesia từ 60 tuổi trở lên dự kiến đạt 11,97% vào năm 2025, vượt quá ngưỡng 10% thường được sử dụng để định nghĩa một “xã hội già hóa”.
Tổng dân số của Indonesia tiếp tục tăng, đạt 284,67 triệu người vào năm 2025. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đang chậm lại, với mức tăng trung bình hằng năm 1,08% trong 5 năm qua. Tổng tỷ suất sinh (TFR) giảm dần từ 2,41 vào năm 2010 xuống còn 2,13 vào năm ngoái.
Cạnh đó, cơ cấu độ tuổi của quốc gia đông dân thứ tư thế giới này đang thay đổi: trong khi 68,94% dân số vẫn ở độ tuổi lao động (15 - 64), tỷ lệ người cao tuổi đang tăng lên đều đặn.
Sự chuyển đổi đó được phản ánh trong tỷ lệ phụ thuộc, hiện ở mức 45,05, có nghĩa cứ 100 người trong độ tuổi lao động thì phải nuôi khoảng 45 người phụ thuộc. Các nhà kinh tế cảnh báo, khi tỷ lệ này tăng lên, lợi thế dân số mà Indonesia hưởng từ lâu đang bắt đầu thu hẹp.
Cơ hội từ “nền kinh tế bạc”
Tuy nhiên, việc thay đổi cấu trúc dân số trên không chỉ là thách thức mà còn tạo cơ hội cho thị trường mới nổi tại nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á này.
Theo Jakarta Post, “nền kinh tế bạc” đề cập đến các hoạt động kinh tế gắn liền với nhu cầu và mô hình tiêu dùng của người cao tuổi. Ở Indonesia, lĩnh vực này vẫn chưa phát triển, nhưng xu hướng nhân khẩu học cho thấy tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ trên nhiều ngành công nghiệp.
Trong đó, ngành chăm sóc sức khỏe được dự báo là ngành hưởng lợi trực tiếp nhất. Nhu cầu về chăm sóc người cao tuổi, quản lý bệnh mãn tính, dịch vụ tại nhà và các giải pháp sức khỏe kỹ thuật số có khả năng tăng lên đáng kể. Các bệnh viện, nền tảng khám chữa bệnh từ xa và các công ty khởi nghiệp công nghệ y tế đang định vị để phục vụ nhóm khách hàng lớn tuổi.
Dịch vụ tài chính cũng có tiềm năng mở rộng. Với tuổi thọ ngày càng tăng, nhu cầu về kế hoạch hưu trí, sản phẩm lương hưu, bảo hiểm và các công cụ bảo toàn tài sản dự kiến tăng. Tỷ lệ sử dụng công cụ hưu trí chính thức còn tương đối thấp ở Indonesia tạo ra cơ hội đáng kể cho các ngân hàng và công ty bảo hiểm.
Thị trường tiêu dùng cũng vậy. Người Indonesia lớn tuổi ngày càng năng động, kết nối kỹ thuật số và độc lập về tài chính, tạo ra nhu cầu mới trong các lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe, du lịch, dịch vụ lối sống và nhà ở thân thiện với người cao tuổi.
Do vậy, khi Indonesia bước vào giai đoạn chuyển đổi vượt qua lợi thế dân số, câu hỏi đặt ra không còn là liệu sự già hóa dân số có định hình lại nền kinh tế hay không, mà là các thể chế và thị trường có thể thích ứng nhanh chóng như thế nào để nắm bắt những cơ hội trên.
NAM VIỆT