Bài 1: Đánh thức tài nguyên vàng
Cua từ lâu được xem là một trong những đặc sản nổi tiếng của vùng đất Cà Mau. Thế nhưng, nguồn tài nguyên quý giá này "ngủ quên" suốt nhiều năm, bởi chưa được gắn vào chuỗi giá trị du lịch - kinh tế - thương mại của tỉnh. Chỉ khi ngày hội cua Cà Mau được tổ chức, giá trị của đặc sản này mới được đánh thức, góp phần đưa Cà Mau tạo dựng vị trí trên bản đồ du lịch, với sức cạnh tranh đáng kể so với nhiều địa phương khác trong khu vực.
Động lực tăng trưởng mới
Ngày hội Cua Cà Mau lần thứ I năm 2022 diễn ra từ ngày 23-31/12, tại Quảng trường Thanh Niên, với chủ đề "Cua Cà Mau - Ðiểm hẹn văn hóa ẩm thực". Mục tiêu chính của sự kiện là quảng bá thương hiệu “Cua Cà Mau”, đặc sản nổi tiếng của vùng rừng ngập mặn, đến thị trường trong và ngoài nước. Ngày hội thu hút doanh nghiệp, du khách và các cơ quan truyền thông, qua đó đưa hình ảnh cua Cà Mau vượt ra khỏi phạm vi địa phương, tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.
Sau lễ hội đầu tiên, ngành du lịch Cà Mau ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể về lượng khách và doanh thu. Theo thống kê của ngành du lịch địa phương, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2022, Cà Mau đón hơn 5,12 triệu lượt khách, mang lại doanh thu khoảng 4.890 tỷ đồng, đạt hơn 57% kế hoạch năm.
Ở lần tổ chức đầu tiên, ngày hội mang tính thử nghiệm với quy mô khiêm tốn, các hoạt động chủ yếu xoay quanh giới thiệu đặc sản cua và các món ăn địa phương. Lượng khách tham dự chưa nhiều, phần lớn là người dân trong tỉnh và một số doanh nghiệp thủy sản. Dù vậy, sự kiện đã tạo dấu ấn ban đầu khi đưa hình ảnh cua Cà Mau đến gần hơn với khách hàng.
Nếu lễ hội lần thứ nhất mang ý nghĩa “đánh thức” thương hiệu tiềm năng, thì Ngày hội Cua Cà Mau lần thứ II năm 2025, diễn ra từ ngày 16-22/11, với chủ đề “Hương rừng - Vị biển” đánh dấu bước phát triển mạnh mẽ hơn về quy mô và hiệu quả kinh tế.
Người dân và du khách trải nghiệm ẩm thực và các cuộc thi về cua tại Ngày hội Cua Cà Mau lần thứ II năm 2025.
Sự kiện được tổ chức với nhiều hoạt động đa dạng như: hội chợ thương mại và triển lãm sản phẩm đặc sản; cuộc thi chế biến ẩm thực từ cua; chương trình quảng bá du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng; kết nối giao thương giữa doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh... Nhờ chuỗi hoạt động này, lượng du khách đến Cà Mau tiếp tục tăng mạnh. Theo thống kê, năm 2025, tỉnh đón hơn 8,1 triệu lượt khách, tăng 11,8% so với năm trước và vượt kế hoạch đề ra. Tổng doanh thu du lịch đạt 8.585 tỷ đồng, cho thấy vai trò ngày càng lớn của ngành du lịch trong cơ cấu kinh tế địa phương.
Những con số này phản ánh hiệu ứng lan tỏa từ các hoạt động lễ hội và xúc tiến du lịch, trong đó ngày hội cua giữ vai trò trung tâm. Nhờ đó, giá trị của sản phẩm cua không chỉ ở bán nguyên liệu mà còn được nâng cao thông qua chế biến ẩm thực, du lịch trải nghiệm và quảng bá văn hóa.
Hướng đến "mục tiêu kép"
Việc tổ chức ngày hội cua xuất phát từ mục tiêu kép: quảng bá thương hiệu “Cua Cà Mau” đến thị trường trong và ngoài nước, đồng thời thúc đẩy liên kết giữa sản xuất - thương mại - du lịch. Qua 2 lần tổ chức, sự kiện gần như chạm đến mục tiêu này. Cụ thể là góp phần nâng cao thu nhập cho người dân địa phương, nhất là các hộ nuôi cua, hộ kinh doanh dịch vụ và du lịch cộng đồng. Bên cạnh đó, lễ hội giúp bảo tồn và phát huy văn hóa ẩm thực Nam Bộ, thông qua hoạt động trình diễn chế biến món ăn từ cua và giới thiệu đặc sản địa phương. Ngoài ra, sự kiện còn góp phần quảng bá hình ảnh Cà Mau là điểm đến du lịch sinh thái hấp dẫn gắn với rừng ngập mặn và văn hóa sông nước.
Ông Trần Văn Thảo, Giám đốc Vietravel Chi nhánh Cà Mau, nhận định: Ngày hội Cua Cà Mau lần thứ II thành công tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong và ngoài nước, thu hút đông đảo du khách đến tham quan, trải nghiệm ẩm thực. Việc quảng bá lễ hội tại Thành phố Hồ Chí Minh với quy mô lớn cũng giúp quảng bá thương hiệu Cà Mau đến cộng đồng du lịch trong và ngoài nước, đồng thời mở ra cơ hội thu hút thêm khách quốc tế.
Hàng trăm sản phẩm OCOP được trưng bày tại Ngày hội Cua Cà Mau lần thứ II năm 2025.
Ông Trần Thanh Nghị, Giám đốc BenThanh Tourist khu vực miền Tây, cho biết: “Sau lễ hội cua, khách của BenThanh Tourist không còn đi Cà Mau theo kiểu "cưỡi ngựa xem hoa", đến check-in rồi đi. Công ty ghi nhận sự bùng nổ của phân khúc khách gia đình và khách trải nghiệm cao cấp. Lượng khách lưu trú qua đêm tăng vọt, đặc biệt tại các khu du lịch sinh thái cộng đồng. Du khách không chỉ thưởng thức món ăn từ cua mà còn muốn cảm nhận trọn vẹn cái hồn của vùng đất bãi bồi. Lễ hội đã biến Cà Mau từ điểm dừng chân thành điểm đến thực thụ”.
Từ góc độ phát triển địa phương, hiệu quả của 2 lần tổ chức ngày hội cua cho thấy xu hướng mới: sử dụng lễ hội đặc sản như công cụ thúc đẩy phát triển kinh tế vùng. Nhờ đó, Cà Mau đang từng bước xây dựng hình ảnh “điểm đến du lịch ẩm thực và sinh thái đặc sắc của vùng đồng bằng sông Cửu Long”.
Ngày hội cua Cà Mau không phải là hoạt động mang tính mùa vụ mà được tỉnh xác định là sản phẩm mũi nhọn trong chiến lược phát triển du lịch dài hạn. Sự kiện được tổ chức định kỳ gắn với việc quảng bá thương hiệu “Cua Cà Mau” như sản phẩm du lịch đặc trưng, thông qua đó, hướng đến hình thành chuỗi sản phẩm du lịch sinh thái, ẩm thực, văn hóa xoay quanh ngành cua và hệ sinh thái rừng ngập mặn. Ðây cũng là nền tảng để nâng cao nhận diện điểm đến, tăng tính cạnh tranh và thu hút đầu tư cho du lịch.
Ông Nguyễn Quốc Thanh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Cà Mau
Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các điểm đến ngày càng gay gắt, việc tiếp tục phát huy và nâng tầm ngày hội cua được xem là chìa khóa giúp Cà Mau không chỉ quảng bá đặc sản mà còn khẳng định vị thế trên bản đồ kinh tế - du lịch của khu vực và cả nước./.
Lam Khánh
Bài 2: Hướng đi mới của du lịch