Iran bắt giữ 'kho vũ khí nổi' gần eo biển Hormuz

2 giờ trướcBài gốc

Con tàu di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh: AA/TTXVN

“Kho vũ khí nổi”

Một con tàu được cho là “kho vũ khí nổi” phục vụ các công ty an ninh hàng hải đã bị lực lượng vũ trang Iran kiểm soát gần eo biển Hormuz, trong bối cảnh căng thẳng tại tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược này tiếp tục leo thang và Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thúc đẩy Trung Quốc gây sức ép lên Tehran.

Theo Cơ quan Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO), vụ việc xảy ra tại vùng Vịnh Persian, cách thành phố Fujairah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) khoảng 70 km về phía Đông Bắc. UKMTO cho biết con tàu đã bị những cá nhân không được phép lên kiểm soát khi đang neo đậu và hiện di chuyển về phía lãnh hải Iran.

Đài BBC dẫn thông tin từ công ty quản lý rủi ro hàng hải Vanguard cho biết con tàu bị bắt giữ mang tên Hui Chuan, treo cờ Honduras. Theo đơn vị vận hành, đây là “kho vũ khí nổi” được các công ty an ninh hàng hải sử dụng để bảo vệ tàu thương mại khỏi cướp biển. Những người tham gia kiểm soát con tàu được xác định là các tay súng Iran.

Trong khi đó, Reuters dẫn hai nguồn an ninh hàng hải mô tả Hui Chuan là “tàu nghiên cứu”. BBC cho biết chưa thể xác minh độc lập loại hàng hóa trên tàu, song dữ liệu hàng hải cho thấy con tàu đã hoạt động suốt một tháng qua ngoài khơi Oman và UAE.

Iran siết kiểm soát eo biển Hormuz

Đây là vụ bắt giữ tàu thứ ba liên quan đến Iran trong vòng một tháng qua, trong bối cảnh Tehran tăng cường các biện pháp kiểm soát việc lưu thông qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải từng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu trước khi xung đột bùng phát.

Iran hiện yêu cầu các tàu phải được cấp phép trước khi đi qua khu vực chiến lược này. Cùng thời điểm, Tehran thông báo bắt đầu cho phép tàu Trung Quốc di chuyển qua eo biển Hormuz theo các thỏa thuận được cho là đã đạt được với Bắc Kinh.

Truyền thông Iran cho biết có khoảng 30 tàu đã đi qua eo biển kể từ tối 13/5, tuy nhiên chưa rõ toàn bộ số tàu này có phải của Trung Quốc hay không.

Diễn biến xảy ra đúng lúc Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thăm Trung Quốc nhằm thúc đẩy Bắc Kinh gây áp lực buộc Tehran nhượng bộ trong các cuộc đàm phán với Washington.

Trong cuộc phỏng vấn phát trên Fox News ngày 14/5, ông Trump cho biết đã trao đổi trực tiếp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về thông tin Bắc Kinh hỗ trợ Iran. Theo ông Trump, nhà lãnh đạo Trung Quốc cam kết nước này sẽ không cung cấp thiết bị quân sự cho Tehran, dù Trung Quốc vẫn tiếp tục mua lượng lớn dầu mỏ Iran.

Tàu dân sự bị tấn công, Mỹ tuyên bố Iran suy yếu nghiêm trọng

Một ngày trước vụ bắt giữ Hui Chuan, một tàu gỗ treo cờ Ấn Độ mang tên Haji Ali cũng bị tấn công gần bờ biển Oman khi đang di chuyển từ Somalia tới UAE.

Theo các báo cáo ban đầu, con tàu có thể đã trúng máy bay không người lái hoặc tên lửa. Chính phủ Ấn Độ ngày 14/5 xác nhận tàu đã chìm sau vụ tấn công, song toàn bộ 14 thủy thủ được lực lượng tuần duyên Oman cứu sống.

New Delhi không quy trách nhiệm cho bên nào nhưng lên án vụ việc và kêu gọi bảo vệ tự do hàng hải cũng như hoạt động thương mại quốc tế.

Trong khi đó, quân đội Mỹ tiếp tục khẳng định đã gây tổn thất nặng nề cho Iran trong cuộc đối đầu kéo dài thời gian qua. Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), phát biểu trước Thượng viện rằng hải quân Iran đã bị phá hủy và Tehran sẽ mất “cả một thế hệ” để khôi phục năng lực này.

Tuy nhiên, theo các báo cáo tình báo được truyền thông tiếp cận, Iran vẫn duy trì khoảng 70% năng lực tên lửa và đã tái tiếp cận 30 trong số 33 trận địa tên lửa gần eo biển Hormuz.

Ông Cooper cho rằng Iran hiện không còn đủ khả năng hỗ trợ hiệu quả cho các lực lượng đồng minh trong khu vực như Hamas, Hezbollah hay Houthi, do mạng lưới cung cấp vũ khí đã bị cắt đứt sau nhiều tháng chiến dịch quân sự.

Saudi Arabia tính đến thỏa thuận với Iran

Dù vậy, lo ngại về Iran vẫn hiện hữu trong khu vực. Financial Times đưa tin Saudi Arabia đang thảo luận về khả năng thiết lập một hiệp ước không xâm lược với Tehran nhằm giảm căng thẳng Trung Đông.

Theo hai nhà ngoại giao được dẫn lời, Riyadh muốn xây dựng một cơ chế tương tự Hiệp định Helsinki thập niên 1970 - thỏa thuận từng góp phần hạ nhiệt đối đầu giữa Đông và Tây Âu trong thời Chiến tranh Lạnh.

Một nhà ngoại giao Arab nhận định mô hình này có thể được nhiều quốc gia Arab và Hồi giáo chấp nhận, nhưng triển vọng đạt được thỏa thuận vẫn còn nhiều hoài nghi. Theo người này, việc đưa cả Iran và Israel vào cùng một khuôn khổ gần như không khả thi trong bối cảnh hiện nay, trong khi loại Israel ra ngoài cũng có thể gây phản tác dụng vì Tel Aviv bị xem là một trong những nguồn cơn bất ổn lớn tại khu vực.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/iran-bat-giu-kho-vu-khi-noi-gan-eo-bien-hormuz-20260515151304522.htm