Tình hình Trung Đông xuất hiện nhiều diễn biến mới khi đàm phán vẫn chưa mang lại kết quả.
Đặc phái viên Mỹ: Các nước vùng Vịnh “sẽ phải lựa chọn” Israel hay Iran
Ngày 12-5, Đại sứ Mỹ tại Israel - ông Mike Huckabee cho biết ông “rất lạc quan” rằng sẽ sớm có thêm nhiều quốc gia Trung Đông tham gia Hiệp định Abraham và thiết lập quan hệ chính thức với Israel, theo kênh Al Jazeera.
Phát biểu tại Israel, ông Huckabee đã tìm cách củng cố sự ủng hộ của Mỹ đối với cuộc chiến ở Iran, cho rằng “Israel là món khai vị. Mỹ từ trước đến nay mới là món chính” đối với chính quyền Tehran.
Đại sứ Mỹ tại Israel - ông Mike Huckabee. Ảnh: THE NEW YORK TIMES
“Các nước vùng Vịnh giờ đây hiểu rằng họ sẽ phải đưa ra lựa chọn: Khả năng họ bị Iran tấn công cao hơn hay bị Israel tấn công cao hơn?” - ông Huckabee nói.
“Họ thấy rằng Israel đã giúp chúng tôi còn Iran thì tấn công chúng tôi. Israel không tìm cách chiếm đất của các bạn và cũng không phóng tên lửa vào các bạn” - đại sứ Mỹ nói thêm.
Các nước vùng Vịnh đã thể hiện sự phản đối trước các cuộc tấn công của Iran trong khu vực. Tuy nhiên, nhiều quốc gia Ả Rập vùng Vịnh vẫn phẫn nộ trước các chiến dịch quân sự quy mô lớn của Israel tại Dải Gaza, Lebanon, Syria và Iran.
Iran: Eo biển Hormuz được “mở rộng đáng kể” thành khu vực chiến lược
Ngày 12-5, Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết eo biển Hormuz “đã được mở rộng đáng kể” để trở thành một khu vực chiến lược, theo hãng thông tấn Tasnim.
“[Trước chiến tranh] eo biển Hormuz được xem là một khu vực hạn chế quanh các đảo như Hormuz khi được xác định phạm vi, nhưng ngày nay quan điểm đó đã thay đổi” - ông Mohammad Akbarzadeh, phó phụ trách chính trị của hải quân IRGC, nói.
Ông cho biết tuyến đường thủy hẹp này “đã trở nên rộng lớn hơn và biến thành một khu vực tác chiến rộng lớn”.
Theo ông Akbarzadeh, khu vực này đã mở rộng từ phạm vi 32-48 km lên 320-480 km, kéo dài từ các cảng Jask và Sirri tới ngoài đảo Qeshm và Greater Tunb, “hình thành một vòng cung hoàn chỉnh”.
Cùng ngày, Thủ tướng Qatar - ông Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani cho rằng eo biển Hormuz đã bị sử dụng như một “vũ khí trong cuộc chiến”.
Phát biểu tại cuộc họp báo chung với Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan, ông Al Thani cho biết hai nước đã thảo luận về “tình hình nghiêm trọng” ở Trung Đông do cuộc chiến Mỹ-Israel chống Iran và cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz gây ra, làm hạn chế “tự do hàng hải”.
Thủ tướng Qatar nói thêm rằng tuyến đường thủy này đã bị “sử dụng như một vũ khí trong cuộc chiến này”, gây ra những hệ lụy nặng nề đối với các quốc gia vùng Vịnh, đặc biệt là về kinh tế.
Ông Al Thani cũng cho rằng Tehran không nên sử dụng eo biển Hormuz như một công cụ để gây sức ép với các nước vùng Vịnh.
Kuwait cáo buộc 4 người có liên hệ với IRGC “xâm nhập” lãnh thổ
Ngày 12-5, Bộ Nội vụ Kuwait nói rằng 4 người bị cáo buộc có liên hệ với IRGC đã tìm cách xâm nhập Kuwait bằng đường biển để tiến hành các hoạt động “thù địch”.
“Nhóm xâm nhập đã thừa nhận trong quá trình thẩm vấn rằng họ có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng của Cộng hòa Hồi giáo Iran” - hãng thông tấn quốc gia Kuwait dẫn tuyên bố của bộ này.
Theo tuyên bố, nhóm bị cáo buộc xâm nhập đã đụng độ với lực lượng vũ trang Kuwait, khiến một thành viên của lực lượng Kuwait bị thương. 2 nghi phạm đã trốn thoát.
“Họ khai nhận được giao nhiệm vụ xâm nhập đảo Bubiyan bằng một tàu cá được thuê riêng để thực hiện các hành động thù địch chống lại Kuwait” - tuyên bố cho biết thêm.
Cũng trong ngày 12-5, Bahrain đã tuyên án tù chung thân đối với 3 người với cáo buộc hợp tác với IRGC.
Hơn 20 người cũng bị tòa án Bahrain tuyên phạt mức án lên tới 10 năm tù.
Văn phòng công tố cho biết một phụ nữ “bị cáo buộc … hợp tác với tổ chức khủng bố IRGC với mục đích thực hiện các hành vi khủng bố thù địch” đã bị tuyên án tù chung thân.
Hai người khác, trong đó có một người đã trốn sang Iran, cũng bị tuyên án tù chung thân và phạt 10.000 dinar (26.487 USD) với các cáo buộc tương tự.
Những người còn lại bị kết tội hỗ trợ Iran, quay phim tại các địa điểm bị cấm và phát tán các tuyên bố bị cấm.
Iran chưa bình luận về các thông tin trên.
Hezbollah: Việc từ bỏ vũ khí không nằm trong đàm phán với Israel
Khói bốc lên sau một cuộc không kích của Israel ở khu vực Ras Al-Ain (Lebanon) vào ngày 12-5. Ảnh: KAWNAT HAJU / AFP
Lãnh đạo nhóm vũ trang Hezbollah - ông Naim Qassem ngày 12-5 tuyên bố kho vũ khí của lực lượng này không phải là một phần trong các cuộc đàm phán với Israel mà là vấn đề nội bộ của Lebanon.
“Chúng tôi sẽ không rời bỏ chiến trường. Chúng tôi sẽ biến nó thành địa ngục đối với Israel” - ông Qassem nói trong một bài phát biểu.
Ông cho biết Hezbollah sẽ hợp tác với chính phủ để đạt được 5 mục tiêu: bảo đảm chủ quyền Lebanon thông qua chấm dứt các hành động tấn công của Israel, buộc quân đội Israel rút khỏi các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng, trả tự do cho tù nhân, đưa người dân trở lại miền nam Lebanon và tái thiết đất nước.
“Không ai bên ngoài Lebanon có quyền can thiệp vào vấn đề vũ khí, lực lượng kháng chiến hay cách tổ chức các vấn đề nội bộ của Lebanon” - ông Qassem nói.
“Đây là vấn đề nội bộ của Lebanon và không phải một phần trong các cuộc đàm phán với kẻ thù. Sau khi Lebanon đạt được năm mục tiêu trên, nước này sẽ sắp xếp các vấn đề nội bộ bằng một chiến lược an ninh quốc gia, tận dụng các thế mạnh của mình, bao gồm cả lực lượng kháng chiến” - ông nói thêm.
Ông Qassem cũng tuyên bố sẽ biến chiến trường thành “địa ngục” đối với lực lượng Israel.
“Chúng tôi đang đối mặt cuộc xâm lược của Israel và Mỹ nhằm khuất phục đất nước Lebanon của chúng tôi” - theo lãnh đạo Hezbollah.
Không lâu sau phát biểu của ông Qasseam, Hezbollah tuyên bố đã tấn công một xe tăng Merkava của Israel gần thị trấn Houla thuộc khu vực Nabatieh ở miền nam Lebanon.
Cùng ngày, Bộ Y tế Lebanon cho biết các cuộc không kích và pháo kích của Israel đã khiến ít nhất 380 người thiệt mạng tại Lebanon kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu có hiệu lực vào ngày 17-4.
Mỹ xuất kho hơn 53 triệu thùng dầu dự trữ
Bộ Năng lượng Mỹ ngày 11-5 thông báo sẽ xuất 53,3 triệu thùng dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) để cho các công ty năng lượng vay, như một phần trong nỗ lực toàn cầu nhằm ổn định giá dầu, theo đài CNN.
Đợt xuất kho mới nhất nằm trong cam kết lớn hơn của Mỹ về việc bổ sung 172 triệu thùng dầu cho thị trường toàn cầu. Cam kết này được công bố hồi tháng 3 trong khuôn khổ sáng kiến của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) với sự tham gia của hơn 30 quốc gia, nhằm đưa khoảng 400 triệu thùng dầu ra thị trường thế giới.
Theo Bộ Năng lượng Mỹ, đến nay khoảng 35 triệu thùng dầu đã được đưa ra thị trường từ SPR.
THẢO VY