J-35 và J-15T thực hành 'chạm rồi bay' trên siêu tàu sân bay hiện đại nhất Trung Quốc

3 giờ trướcBài gốc

Hoạt động touch-and-go là một trong những nội dung huấn luyện quan trọng nhất đối với phi công hải quân. Trong bài tập này, máy bay thực hiện toàn bộ quy trình tiếp cận tàu sân bay như khi hạ cánh thật, chạm bánh đáp xuống boong tàu rồi lập tức tăng lực để cất cánh trở lại thay vì dừng hẳn.

Phương pháp này cho phép phi công liên tục luyện tập giai đoạn khó khăn nhất của tác chiến tàu sân bay là tiếp cận cuối và tiếp xúc với boong tàu, đồng thời thực hiện được nhiều lượt huấn luyện trong thời gian ngắn. Trước khi bắt đầu các cuộc hạ cánh có móc hãm hoàn chỉnh, phi công thường phải trải qua thời gian dài luyện tập touch-and-go để hoàn thiện kỹ năng kiểm soát góc hạ cánh, căn chỉnh đường tiếp cận, quản lý lực đẩy động cơ và độ chính xác khi tiếp đất.

Tiêm kích J-35 luyện tập touch-and-go trên siêu tàu sân bay Phúc Kiến của Trugn Quốc. Ảnh: Military Watch Magazine.

Từ thử nghiệm trên biển đến xây dựng cỗ máy chiến tranh thống nhất

Đối với thủy thủ đoàn trên tàu sân bay Phúc Kiến, các hoạt động touch-and-go không chỉ nhằm huấn luyện phi công mà còn là bài kiểm tra toàn diện đối với hệ thống hàng không của con tàu.

Các cuộc diễn tập này đánh giá hiệu quả của hệ thống hỗ trợ hạ cánh, thiết bị chỉ thị quang học, khí tài dẫn đường chính xác, quy trình kiểm soát không lưu và khả năng phối hợp của các tổ công tác trên boong tàu. Mỗi lần tiếp cận thành công đều giúp xác nhận rằng con tàu có thể cung cấp dữ liệu dẫn đường ổn định cho phi công trong điều kiện tác chiến thực tế.

Do máy bay không phải sử dụng hệ thống hãm đà để dừng lại hoàn toàn, các bài touch-and-go cũng giúp giảm đáng kể áp lực lên cáp hãm và khung thân máy bay trong khi vẫn thu thập được lượng lớn dữ liệu vận hành quý giá.

Việc cả J-15T và J-35 cùng tiến hành các hoạt động này trên tàu sân bay Phúc Kiến được đánh giá là dấu hiệu cho thấy chương trình đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm trên biển cơ bản để chuyển sang giai đoạn khó khăn hơn: hợp nhất tàu sân bay và không đoàn thành một hệ thống chiến đấu hoàn chỉnh.

Tiêm kích J-35 cất cánh từ siêu tàu sân bay Phúc Kiến của Trung Quốc. Ảnh: China Military.

Bộ đôi J-15T và J-35 hé lộ tham vọng không đoàn hỗn hợp

Sự xuất hiện đồng thời của hai loại tiêm kích cho thấy Trung Quốc đang hướng tới mô hình không đoàn hỗn hợp trên tàu sân bay.

J-15T là tiêm kích thế hệ 4+ chuyên về ưu thế trên không, sở hữu radar công suất lớn hơn, tầm hoạt động xa hơn và khả năng mang tải trọng vũ khí vượt trội. Trong khi đó, J-35 là tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm với khả năng sống sót cao trong môi trường phòng không hiện đại.

Sự kết hợp này được đánh giá có nhiều điểm tương đồng với kế hoạch của Hải quân Mỹ trên các siêu tàu sân bay lớp Gerald R. Ford - nơi các tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet hoạt động song song cùng F-35C.

Siêu tàu sân bay Mỹ Gerald R. Ford có chi phí sản xuất 13 tỷ USD. Ảnh: CNET.

Đáng chú ý, việc công bố hình ảnh J-35 huấn luyện trên tàu sân bay Phúc Kiến diễn ra không lâu sau khi xuất hiện thông tin loại máy bay này cũng đang được thử nghiệm trên tàu sân bay Liêu Ninh. Điều đó cho thấy Bắc Kinh không chỉ trang bị J-35 cho tàu sân bay mới nhất mà còn có kế hoạch hiện đại hóa các tàu sân bay thế hệ trước bằng mô hình không đoàn hỗn hợp tích hợp tiêm kích tàng hình.

“Xương sống” của không đoàn tàu sân bay Trung Quốc

J-15T là phiên bản mới nhất của dòng tiêm kích hạm J-15 do Trung Quốc phát triển dựa trên khung thân tiêm kích Su-33 của Nga. Máy bay được thiết kế chuyên biệt để hoạt động trên các tàu sân bay sử dụng máy phóng điện từ, đặc biệt là tàu sân bay Phúc Kiến. So với các biến thể J-15 trước đây, J-15T được trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA), hệ thống điện tử hàng không hiện đại hơn và khả năng tác chiến mạng hóa được cải thiện đáng kể. Nhờ sử dụng máy phóng điện từ, J-15T có thể cất cánh với lượng nhiên liệu và vũ khí lớn hơn, giúp tăng đáng kể tầm hoạt động và sức mạnh chiến đấu. Máy bay có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ như chiếm ưu thế trên không, hộ tống hạm đội, tấn công mặt đất và chống hạm tầm xa. Với tải trọng vũ khí lớn và bán kính tác chiến vượt trội, J-15T được xem là “xương sống” của không đoàn tàu sân bay Trung Quốc trong giai đoạn hiện nay. Trong tương lai, J-15T được kỳ vọng sẽ hoạt động phối hợp với tiêm kích tàng hình J-35 để hình thành mô hình không đoàn hỗn hợp tương tự cách Hải quân Mỹ kết hợp F/A-18E/F Super Hornet với F-35C.

J-15T là tiêm kích thế hệ 4+ chuyên về ưu thế trên không, sở hữu radar công suất lớn hơn, tầm hoạt động xa hơn và khả năng mang tải trọng vũ khí vượt trội. Ảnh: China Military.

Mở ra kỷ nguyên siêu tàu sân bay của Trung Quốc

Việc tàu sân bay Phúc Kiến đi vào hoạt động vào tháng 11/2025 đánh dấu bước ngoặt lớn đối với chương trình tàu sân bay Trung Quốc.

Đây là siêu tàu sân bay đầu tiên của nước này, đồng thời là tàu sân bay đầu tiên được trang bị hệ thống máy phóng điện từ (EMALS) - công nghệ hiện đại trước đó trên thế giới chỉ có Mỹ vận hành trên các tàu sân bay lớp Gerald R. Ford.

Tàu sân bay Phúc Kiến cũng là nền tảng đầu tiên tích hợp máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không KJ-600 - khí tài được coi là nhân tố nhân bội sức mạnh quan trọng trong các chiến dịch hải quân quy mô lớn.

Với việc chỉ có Hải quân Mỹ hiện sở hữu các tàu sân bay có năng lực tương đương, kinh nghiệm vận hành hàng không mẫu hạm Phúc Kiến được đánh giá sẽ có giá trị chiến lược rất lớn đối với tương lai của lực lượng tàu sân bay Trung Quốc.

Phát hiện sớm máy bay, tên lửa và tàu chiến đối phương ở khoảng cách rất xa

KJ-600 là máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không (AEW&C) thế hệ mới do Trung Quốc phát triển để phục vụ các nhóm tác chiến tàu sân bay. Máy bay có thiết kế cánh cố định với hai động cơ cánh quạt và mang đĩa radar lớn trên thân, có hình dáng tương tự E-2 Hawkeye của Hải quân Mỹ. Nhiệm vụ chính của KJ-600 là phát hiện sớm máy bay, tên lửa và tàu chiến đối phương ở khoảng cách rất xa, từ đó cung cấp dữ liệu mục tiêu cho các tiêm kích và hệ thống phòng không của hạm đội. Nhờ khả năng quan sát vượt xa đường chân trời radar của tàu chiến, KJ-600 được xem là một trong những khí tài quan trọng nhất giúp tăng cường nhận thức tình huống trên chiến trường. Máy bay còn đóng vai trò trung tâm chỉ huy trên không, điều phối hoạt động của các tiêm kích J-15T, J-35 và các đơn vị hải quân khác trong tác chiến hiệp đồng. KJ-600 được thiết kế để hoạt động trên tàu sân bay sử dụng máy phóng điện từ như tàu Phúc Kiến - điều mà các tàu sân bay Trung Quốc thế hệ trước không thể thực hiện. Sự xuất hiện của KJ-600 được đánh giá là bước tiến lớn giúp năng lực tác chiến tàu sân bay của Trung Quốc tiệm cận với các cường quốc hải quân hàng đầu thế giới.

Máy bay cảnh động sớm và chỉ huy trên không KJ-600 và tiêm kích J-15 trên boong tàu sân bay Phúc Kiến. Ảnh: Sohu.

Tăng tốc xây dựng hạm đội siêu tàu sân bay

Những bài huấn luyện touch-and-go hiện nay không chỉ phục vụ riêng cho tàu sân bay Phúc Kiến mà còn được xem là bước chuẩn bị cho các thế hệ tàu sân bay tương lai.

Theo các nguồn tin quốc phòng, Trung Quốc đang đóng mới thêm hai siêu tàu sân bay và được cho là có kế hoạch phát triển nhiều chiếc khác trong tương lai. Những kinh nghiệm thu được từ quá trình vận hành tàu sân bay Phúc Kiến, đặc biệt là việc khai thác boong phẳng cùng hệ thống máy phóng điện từ, sẽ được chuyển giao cho các thủy thủ đoàn tương lai nhằm rút ngắn thời gian đạt năng lực tác chiến hoàn chỉnh.

Việc J-15T và J-35 đồng loạt thực hiện các cuộc hạ cánh touch-and-go trên hàng không mẫu hạm Phúc Kiến vì thế không chỉ là một bài kiểm tra kỹ thuật đơn thuần, mà còn là tín hiệu cho thấy chương trình siêu tàu sân bay của Trung Quốc đang tiến những bước dài trên con đường cạnh tranh sức mạnh hải quân với Mỹ.