Kể chuyện Đất Mũi qua bánh phồng tôm Năm Căn - Cà Mau

5 giờ trướcBài gốc

Giữ “chất” Cà Mau trong từng chiếc bánh

Tại Hội chợ Xuân Bính Ngọ 2026 (6-14/2) tổ chức ở Khu Hội chợ Triển lãm giao dịch Kinh tế và Thương mại, số 489 Hoàng Quốc Việt (Hà Nội), câu chuyện về bánh phồng tôm thu hút sự quan tâm của đông đảo người tiêu dùng phía Bắc.

Câu chuyện về bánh phồng tôm Năm Căn - Cà Mau thu hút sự quan tâm của đông đảo người tiêu dùng phía Bắc. Ảnh: N.H

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Viết Hồng, đại diện Công ty CP Xuất nhập khẩu Vĩnh Hòa Phát, cho rằng: Phía sau sản phẩm bánh phồng tôm là câu chuyện của một vùng đất nơi cực Nam Tổ quốc.

Mười năm gắn bó với Cà Mau là quãng thời gian đủ dài để doanh nghiệp hiểu từng mùa tôm, con nước và nhịp sống rừng ngập mặn. Với ông Hồng, nguyên liệu không đơn thuần là “đầu vào”, mà là linh hồn của sản phẩm. Tôm rừng Cà Mau không phải là khẩu hiệu tiếp thị, mà là yếu tố cốt lõi được giữ xuyên suốt trong công thức chế biến.

Tuy nhiên, giữ nguyên liệu gốc không đồng nghĩa giữ nguyên mọi yếu tố. Khi đưa sản phẩm ra thị trường miền Bắc, doanh nghiệp nhận thấy khẩu vị có sự khác biệt. Vị cay được giảm bớt, độ ngọt điều chỉnh nhẹ hơn để phù hợp trẻ nhỏ và gia đình. Theo ông Hồng, doanh nghiệp không ép thị trường theo mình, mà chủ động lắng nghe để hoàn thiện sản phẩm.

Tư duy ấy cũng được áp dụng trong thiết kế bao bì. Với sản phẩm đặc sản địa phương, bao bì không chỉ để bảo quản, mà còn để kể câu chuyện nguồn gốc. Người tiêu dùng phía Bắc không có ký ức trực tiếp với rừng đước Năm Căn, vì vậy hình ảnh rừng ngập mặn, con tôm đất và dòng chữ “tôm thật Cà Mau” được đặt nổi bật trên từng gói hàng.

Bên cạnh yếu tố thẩm mỹ, bao bì phải tạo niềm tin. Thông tin về chứng nhận an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, mã QR, địa chỉ nhà sản xuất được in rõ ràng. Với sản phẩm đi từ cực Nam ra Thủ đô, khoảng cách địa lý càng xa thì yêu cầu minh bạch càng cao.

Ông Hồng chia sẻ, người tiêu dùng hiện đại “mua bằng mắt trước khi mua bằng miệng”. Thiết kế vì vậy được tiết chế, màu sắc hài hòa, tránh sặc sỡ. Những thông điệp như “không hương liệu tổng hợp”, “giảm cay”, “phù hợp cho trẻ em” được thể hiện rõ ràng như một cam kết về chất lượng.

Ở phân khúc quà biếu, bánh phồng tôm không chỉ là món ăn chơi, mà có thể trở thành sản phẩm mang tính đại diện vùng miền. Doanh nghiệp phát triển thêm dòng hộp cứng cao cấp, thiết kế trang nhã, lồng ghép câu chuyện về đất mũi. Mỗi hộp quà là một “lời chào” từ Cà Mau gửi đến người nhận.

Khi tính đến xuất khẩu, bài toán mở ra ở quy mô khác. Với sản phẩm snack, biên lợi nhuận không cao, do đó tối ưu chi phí vận chuyển trở thành yếu tố then chốt. Kích thước thùng hàng, cách xếp container, khả năng tận dụng không gian lưu kho đều được tính toán kỹ. Bao bì vì thế không chỉ đẹp mà còn phải “vừa” container, “vừa” kệ siêu thị, “vừa” tay người tiêu dùng. Doanh nghiệp nghiên cứu thêm thiết kế dạng zip để thuận tiện bảo quản đối với gia đình nhỏ.

Về màu sắc, tông đỏ – vàng gợi nắng gió phương Nam được sử dụng cho thị trường nội địa. Tuy nhiên, với thị trường châu Âu và Mỹ, phương án tối giản hơn được cân nhắc: nhiều khoảng trắng, hình con tôm rõ nét. Giữ “chất” Cà Mau nhưng thể hiện bằng ngôn ngữ toàn cầu là định hướng mà doanh nghiệp theo đuổi.

Khi ẩm thực trở thành lời mời

Câu chuyện nông sản Việt nói chung và bánh phồng tôm Năm Căn - Cà Mau nói riêng là lát cắt trong hành trình rộng hơn ‘đưa ẩm thực Việt Nam ra thế giới’.

Mỗi gói bánh phồng tôm vì thế là một “điểm chạm”. Khi người tiêu dùng ở Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc hay một thành phố châu Âu thưởng thức, họ đang nếm vị biển, vị ngọt tôm rừng và chút nắng gió phương Nam. Ảnh: N.H

Việt Nam có nhiều danh lam thắng cảnh, nhưng ẩm thực tạo nên sự kết nối trực tiếp và sâu sắc hơn giữa con người với con người. Một món ăn có thể chạm đến vị giác, cảm xúc và ký ức. Khi thưởng thức, thực khách không chỉ cảm nhận hương vị, mà còn tiếp cận khí hậu, tập quán và nhịp sống của vùng đất nơi món ăn ra đời. Mỗi gói bánh phồng tôm vì thế là một “điểm chạm”. Khi người tiêu dùng ở Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc hay một thành phố châu Âu thưởng thức, họ đang nếm vị biển, vị ngọt tôm rừng và chút nắng gió phương Nam.

Ông Hồng kể, khi đưa muối Việt vào chuỗi cung ứng của một số đầu bếp khách sạn 5 sao, điều khiến họ quan tâm không chỉ là độ mặn, mà là câu chuyện phía sau đó là vùng biển, cách kết tinh dưới nắng và truyền thống làng nghề. Khi một đầu bếp quốc tế nhắc đến muối Việt trong thực đơn, đó không chỉ là gia vị mà còn là hình ảnh đất nước.

Từ câu chuyện hạt muối đến cà phê muối, một sáng tạo ẩm thực Việt, có thể thấy khả năng biến tài nguyên bản địa thành thương hiệu. Khi được chuẩn hóa chất lượng, đóng gói trải nghiệm và kể câu chuyện đủ sâu, sản phẩm có thể đi xa.

Theo ông Hồng, để ẩm thực vươn ra thị trường quốc tế cần ít nhất ba yếu tố gồm: Chuẩn hóa chất lượng, đầu tư thương hiệu nông sản và xây dựng câu chuyện bền vững. Một sản phẩm chỉ sống nhờ yếu tố “mới lạ” sẽ nhanh chóng bị thay thế. Nhưng nếu được xây dựng trên nền tảng văn hóa và giá trị thực, sản phẩm có thể duy trì vị thế lâu dài.

“Không thể nấu một nồi phở rồi mời cả thế giới bay sang Việt Nam để thưởng thức. Nhưng có thể đóng gói ‘bát phở’ ấy theo cách hiện đại để mang đi. Với bánh phồng tôm cũng vậy. Không phải ai cũng có dịp đến Cà Mau, nhưng Cà Mau có thể đến với họ qua mỗi gói bánh”, ông Hồng chia sẻ.

Phóng viên Báo Công Thương (giữa) trao đổi với ông Nguyễn Viết Hồng, đại diện Công ty CP Xuất nhập khẩu Vĩnh Hòa Phát. Ảnh: Việt Hà

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động, xu hướng tiêu dùng thay đổi nhanh, doanh nghiệp nông sản không thể chỉ dừng ở lợi thế nguyên liệu. Giá trị gia tăng phải đến từ bao bì, thương hiệu và chiến lược phân phối.

Năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030. Với các doanh nghiệp nông sản như Vĩnh Hòa Phát, đây là thời điểm xác định chiến lược 3-5 năm tới đó là tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu hay song song xây dựng thương hiệu mạnh trong nước.

Mỗi hướng đi kéo theo cách định vị khác nhau, nhưng điểm chung vẫn là câu chuyện bản địa. “Ẩm thực không chỉ là món ăn. Đó là lời mời. Khi lời mời đủ chân thành và tinh tế, người ta sẽ mở lòng”, ông Hồng nhấn mạnh.

Từ một xưởng sản xuất tại Năm Căn, những thùng bánh phồng tôm theo container rời cảng, vượt đại dương. Ở một siêu thị xa xôi, một gia đình mở gói bánh, nghe tiếng “lách tách” khi thả vào chảo dầu, thấy chiếc bánh nở phồng trắng ngà. Có thể họ chưa từng biết hết về rừng đước Cà Mau. Nhưng qua hương vị ấy, một mảnh đất phương Nam đã kịp hiện diện trên bàn ăn của họ.

Vào mỗi mùa tôm, những chiếc thuyền cập bến mang theo nguồn nguyên liệu tươi rói. Từ đó, từng mẻ bánh được sản xuất, đóng gói, lên đường. Mỗi chiếc bánh không chỉ là sản phẩm tiêu dùng, mà còn là ký ức, là hương vị quê nhà mà người dân miền Tây trân trọng.Hành trình đưa đặc sản đất mũi ra thế giới có thể bắt đầu từ những điều giản dị như vậy. Giữ trọn vị tôm rừng, kể câu chuyện bản địa bằng ngôn ngữ hiện đại và kiên trì theo đuổi giá trị dài hạn.

Nguyễn Hạnh

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/ke-chuyen-dat-mui-qua-banh-phong-tom-nam-can-ca-mau-443539.html