Kết nối di sản đền Hai Bà Trưng với làng hoa Mê Linh

3 giờ trướcBài gốc

Tuy nhiên, các giá trị văn hóa, lịch sử và kinh tế địa phương vẫn đang tồn tại rời rạc, chưa hình thành được chuỗi giá trị bền vững. Việc xây dựng tuyến kết nối giá trị văn hóa lịch sử của đền Hai Bà Trưng gắn với làng nghề trồng hoa không chỉ góp phần bảo tồn di sản mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế văn hóa, du lịch trải nghiệm đặc trưng vùng ven đô, tạo động lực mới cho xã Mê Linh và vùng phụ cận phát triển bền vững.

Lễ hội đền Hai Bà Trưng diễn ra từ ngày mùng 6 đến mùng 8 tháng Giêng hằng năm. Ảnh: Nguyễn Tin

Nền tảng phát triển

Trên vùng đất cổ ven sông Hồng, xã Mê Linh lưu giữ những dấu tích gắn với cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng, biểu tượng tiêu biểu của tinh thần quật cường dân tộc. Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, vùng đất Mê Linh vẫn được nhắc đến như quê hương của cuộc khởi nghĩa đầu tiên chống ách đô hộ phương Bắc, mở đầu cho truyền thống đấu tranh giành độc lập của dân tộc Việt Nam.

Trung tâm của không gian lịch sử ấy là đền Hai Bà Trưng, quần thể di tích được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, nơi lưu giữ nhiều giá trị lịch sử và văn hóa đặc sắc. Không gian di tích với những tán cây cổ thụ, sân gạch rộng và hệ thống kiến trúc truyền thống tạo nên vẻ trang nghiêm mà gần gũi, là điểm tựa tinh thần của người dân địa phương từ nhiều đời nay.

Không chỉ là nơi thờ phụng Hai Bà Trưng, khu di tích còn là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ. Hằng năm, nhiều trường học và đoàn thể tổ chức các hoạt động tham quan, dâng hương, tìm hiểu lịch sử tại đây, góp phần bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.

Màn rước kiệu tại lễ hội. Ảnh: Nguyễn Tin

Theo Trưởng phòng Văn hóa - xã hội xã Mê Linh Lê Xuân Hùng, giá trị của khu di tích không chỉ nằm ở yếu tố lịch sử mà còn ở đời sống văn hóa cộng đồng được hình thành xung quanh di tích. Trong đó, đền Hai Bà Trưng là trung tâm sinh hoạt văn hóa của nhân dân địa phương. Hằng năm, lễ hội Hai Bà Trưng thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa và quảng bá hình ảnh vùng đất Mê Linh.

Lễ hội đền Hai Bà Trưng được tổ chức vào đầu xuân với nhiều nghi thức truyền thống như lễ rước kiệu, dâng hương tưởng niệm, tế nữ quan và các hoạt động văn hóa dân gian. Những đoàn rước trong trang phục truyền thống đi qua các thôn xóm tạo nên không khí trang nghiêm nhưng rộn ràng, thu hút đông đảo người dân tham gia.

Không gian lễ hội không chỉ tập trung trong khu di tích mà còn lan tỏa ra các làng xung quanh. Người dân trang trí nhà cửa, chuẩn bị lễ vật và tham gia các hoạt động văn hóa cộng đồng, tạo nên một bức tranh sinh hoạt truyền thống đặc sắc của vùng quê ven đô.

Vào những ngày lễ hội, các gian hàng giới thiệu sản phẩm nông nghiệp và hoa tươi thường được bố trí xung quanh khu di tích, tạo nên nét riêng của lễ hội Hai Bà Trưng. Hoa tươi từ các làng hoa địa phương được sử dụng trong nghi lễ dâng hương, vừa thể hiện sự tôn kính vừa góp phần quảng bá sản phẩm của địa phương.

Tại lễ hội, người dân xã Mê Linh đã tái hiện một số nét văn hóa đặc sắc thời Ha Bài Trưng. Ảnh: Phạm Hùng

Chính từ không gian văn hóa gắn với di tích, nghề trồng hoa đã phát triển mạnh mẽ và trở thành sinh kế chính của nhiều hộ dân. Qua nhiều năm, vùng trồng hoa Mê Linh đã hình thành nên một diện mạo riêng, nơi những cánh đồng hoa trải dài bên chân đê sông Hồng.

Sự gắn kết giữa di tích lịch sử và làng nghề truyền thống tạo nên cấu trúc không gian văn hóa đặc biệt, trong đó giá trị lịch sử và đời sống sản xuất hiện đại cùng tồn tại và bổ sung cho nhau. Đây chính là nền tảng quan trọng để xây dựng chuỗi giá trị văn hóa đặc trưng của địa phương.

Làng hoa là tài nguyên văn hóa sống

Những ngày đầu xuân, khi sương sớm còn phủ mờ trên cánh đồng, những luống hoa hồng, hoa cúc, hoa ly ở xã Mê Linh đã bắt đầu rực lên trong nắng mới. Từ sáng sớm, người trồng hoa đã có mặt ngoài ruộng, cắt tỉa lá, tưới nước và chuẩn bị hoa đưa về chợ đầu mối trong nội thành Hà Nội.

Tái hiện đội quân của Hai Bà Trưng đi đánh giặc. Ảnh: Nguyễn Tin

Nhìn từ trên đê sông Hồng, các cánh đồng hoa hiện lên như một tấm thảm nhiều màu sắc kéo dài qua các thôn xóm. Những lối đi nhỏ giữa các luống hoa tấp nập người qua lại, xe máy chở hoa nối nhau ra vào tạo nên nhịp sống đặc trưng của vùng làng nghề.

Ông Phạm Đức Tài, chủ một vườn hoa ở thôn Hạ Lôi cho biết, gia đình ông gắn bó với nghề trồng hoa hơn hai thập niên. Từ vài sào ruộng ban đầu, đến nay gia đình ông đã mở rộng diện tích trồng hoa lên 7.200m2 với hàng chục nghìn gốc hồng bon-sai đủ kiểu dáng, mỗi năm cho nhập hơn một tỷ đồng, trừ chi phí thu lãi 600-700 triệu đồng.

Theo ông Tài, trồng hoa đòi hỏi nhiều công chăm sóc nhưng mang lại thu nhập ổn định hơn nhiều loại cây trồng khác. "Nghề trồng hoa giúp người dân có thu nhập quanh năm. Nếu có thêm khách du lịch đến tham quan và mua hoa tại vườn thì đời sống người dân sẽ ổn định hơn", ông Tài chia sẻ.

Những ruộng hoa cúc vàng rực tại xã Mê Linh hứa hẹn bội thu cho người dân. Ảnh: ST

Báo cáo của Phòng Kinh tế xã Mê Linh cho biết, toàn xã hiện có khoảng 365-450ha trồng hoa, tùy theo mùa. Trong đó, khoảng 300ha hoa hồng chậu, hoa hồng cắt cành, 100ha hoa cúc, 18ha hoa ly, 10ha hoa lay ơn và khoảng 15ha hoa các loại.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Mê Linh Trần Sỹ Đạt, nghề trồng hoa đong vai trò quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của địa phương, cung cấp hoa tươi cho cả nước, thậm chí xuất khẩu; đem lị thu nhập 450-460 triệu đồng/ha/năm cho người dân. Ông Trần Sỹ Đạt cho biết: "Xã đang quy hoạch lại vùng trồng hoa theo hướng tập trung, giữ gìn cảnh quan làng nghề gắn với phát triển du lịch sinh thái. Việc kết nối làng hoa với khu di tích Hai Bà Trưng sẽ tạo thêm sản phẩm du lịch đặc trưng cho địa phương".

Hoa ly được người dân trồng trong nhà lưới để bảo vệ. Ảnh: ST

Theo định hướng này, các vùng trồng hoa Mê Linh sẽ được tổ chức thành khu sản xuất kết hợp tham quan trải nghiệm, tạo điều kiện để du khách tìm hiểu nghề trồng hoa và đời sống người dân. Đồng thời, các tuyến đường nội đồng sẽ từng bước được nâng cấp để phục vụ sản xuất và đón khách tham quan. Nhiều hộ dân cũng bắt đầu cải tạo vườn hoa theo hướng kết hợp sản xuất với phục vụ khách chụp ảnh và trải nghiệm.

Một trong những điểm nhấn được địa phương hướng tới là tổ chức hội chợ hoa hằng năm tại khu vực đền Hai Bà Trưng. Hội chợ dự kiến trưng bày các loại hoa đặc trưng của địa phương, kết hợp giới thiệu sản phẩm OCOP và sản phẩm làng nghề. Các hoạt động văn hóa truyền thống được tổ chức song song nhằm tạo nên không gian sinh hoạt văn hóa đặc sắc.

Việc tổ chức hội chợ hoa tại khu di tích không chỉ góp phần quảng bá thương hiệu hoa Mê Linh mà còn tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa di tích lịch sử với làng nghề truyền thống. Nếu được tổ chức thường xuyên, hội chợ hoa có thể trở thành sự kiện văn hóa đặc trưng của địa phương, góp phần thu hút du khách và nâng cao giá trị sản phẩm hoa Mê Linh.

Xây dựng chuỗi giá trị văn hóa, du lịch bền vững

Màn rước voi tại lễ hội đền Hai Bà Trưng. Ảnh: Nguyễn Tin

Trong giai đoạn 2026-2030, xã Mê Linh dự kiến triển khai nhiều dự án nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch. Theo phương án đã được xây dựng, tổng nguồn kinh phí dành cho công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di tích trên địa bàn xã dự kiến khoảng 806 tỷ đồng, trong đó phần lớn nguồn vốn sẽ được ưu tiên cho việc nâng cấp và mở rộng khu di tích quốc gia đặc biệt đền Hai Bà Trưng.

Riêng khu di tích Hai Bà Trưng dự kiến được đầu tư hàng trăm tỷ đồng để thực hiện các hạng mục tu bổ, tôn tạo và hoàn thiện hạ tầng phục vụ khách tham quan. Các hạng mục chính gồm tu bổ các công trình kiến trúc truyền thống, cải tạo hệ thống sân vườn và cảnh quan, mở rộng không gian sinh hoạt lễ hội, xây dựng khu đón tiếp khách và hoàn thiện hệ thống giao thông nội khu.

Bên cạnh việc bảo tồn kiến trúc cổ, dự án cũng chú trọng đầu tư hạ tầng phục vụ phát triển du lịch như xây dựng bãi đỗ xe tập trung, hệ thống đường dạo bộ, khu trưng bày giới thiệu lịch sử khởi nghĩa Hai Bà Trưng và các công trình phụ trợ phục vụ du khách. Khi hoàn thành, khu di tích sẽ có điều kiện đón lượng khách lớn hơn và tổ chức các hoạt động văn hóa quy mô rộng hơn so với hiện nay.

Tại lễ hội có nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc, thu hút đông đảo du khách về tham quan. Ảnh: Nguyễn Tin

Ngoài nguồn vốn đầu tư cho khu di tích, địa phương cũng bố trí kinh phí để xây dựng các sản phẩm du lịch gắn với làng hoa Mê Linh như các tuyến tham quan trải nghiệm, không gian trưng bày sản phẩm hoa và các hoạt động quảng bá hình ảnh vùng đất Hai Bà Trưng. Đây được xem là hướng đi nhằm tạo nguồn thu ổn định từ du lịch, góp phần tái đầu tư cho công tác bảo tồn di sản.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Mê Linh Nguyễn Anh Tuấn, việc phát huy giá trị di tích và làng hoa gắn với phát triển công nghiệp văn hóa đang được địa phương quan tâm triển khai. Xã xác định xây dựng chuỗi giá trị văn hóa từ di tích Hai Bà Trưng đến làng hoa Mê Linh cũng phù hợp với định hướng lớn về phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện nay. Nghị quyết số Nghị quyết số 80-NQ/TƯ của Bộ Chính trị ban hành ngày 7-1-2026 đã xác định văn hóa phải trở thành nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời là nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Trước đó, Nghị quyết số 09-NQ/TU Ngày 22-2-2022 của Thành ủy Hà Nội đã đề ra mục tiêu xây dựng các sản phẩm công nghiệp văn hóa mang bản sắc riêng của Thủ đô, gắn với hệ thống di tích lịch sử và làng nghề truyền thống.

Không gian văn hóa Hai Bà Trưng và làng hoa Mê Linh hội tụ nhiều yếu tố để hình thành sản phẩm văn hóa đặc trưng. Ảnh: ST

Theo định hướng này, việc kết nối di tích quốc gia đặc biệt đền Hai Bà Trưng với vùng trồng hoa Mê Linh có thể trở thành một mô hình phát triển công nghiệp văn hóa dựa trên nền tảng di sản và làng nghề. Do vậy, việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển các ngành công nghiệp văn hóa được coi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Từ thực tế của xã Mê Linh cho thấy, không gian văn hóa Hai Bà Trưng và làng hoa Mê Linh hội tụ nhiều yếu tố để hình thành sản phẩm văn hóa đặc trưng như du lịch tâm linh, trải nghiệm làng nghề, lễ hội truyền thống và các sự kiện văn hóa gắn với hoa. Nếu được quy hoạch và tổ chức bài bản, đây có thể trở thành một điểm đến tiêu biểu trong hệ thống sản phẩm công nghiệp văn hóa của Hà Nội. Khi lịch sử được kết nối với đời sống hiện đại, di sản sẽ không chỉ là ký ức của quá khứ mà còn trở thành nguồn lực cho tương lai.

Hoàng Sơn

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ket-noi-di-san-den-hai-ba-trung-voi-lang-hoa-me-linh-735373.html