Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa: mở ra tư duy quản trị mới

2 giờ trướcBài gốc

Chương trình Thời sự đặc biệt “Hà Nội tiên phong, gương mẫu thực hiện các Nghị quyết chiến lược của Trung ương”.

Tối 27/2, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện chương trình Thời sự trực tiếp đặc biệt với chủ đề "Hà Nội tiên phong, gương mẫu thực hiện các Nghị quyết chiến lược của Trung ương". Đó là Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Văn hóa ngang tầm kinh tế, chính trị, xã hội

Chia sẻ quan điểm về Nghị quyết 80, PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, đại biểu Quốc hội TP Hà Nội cho rằng, Nghị quyết 80 có nhiều điểm mới quan trọng, trong đó nhấn mạnh 3 nội dung cốt lõi: văn hóa là nền tảng, văn hóa là trụ cột và văn hóa là yếu tố điều tiết sự phát triển đất nước. 3 nội dung này giúp định hướng rõ ràng hơn cho chiến lược phát triển văn hóa trong giai đoạn tới – khi văn hóa không chỉ còn được nhìn nhận như hoạt động vui chơi, giải trí hay “trang điểm” cho đời sống, mà thực sự trở thành động lực nội sinh của phát triển.

Thực tế cho thấy, văn hóa mang trong mình những giá trị kinh tế và xã hội to lớn. Sự phát triển của công nghiệp văn hóa tại Hà Nội - một trong những trung tâm sáng tạo năng động của cả nước là minh chứng rõ nét. Các hoạt động nghệ thuật, điện ảnh, âm nhạc, thiết kế sáng tạo, không gian văn hóa cộng đồng… không chỉ làm phong phú đời sống tinh thần mà còn tạo ra nguồn thu, việc làm và sức hút đầu tư.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, đại biểu Quốc hội TP Hà Nội.

Năm 2025, Thủ đô và cả nước đã chứng kiến nhiều sự kiện, sản phẩm văn hóa mang tầm vóc quốc gia, góp phần củng cố niềm tin của người dân vào sự phát triển văn hóa đất nước. Những sự kiện như A80, những bộ phim cách mạng như “Mưa đỏ”, “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” hay các chương trình nghệ thuật quy mô lớn, concert quốc gia… cho thấy văn hóa có giá trị kinh tế rõ rệt. Quan trọng hơn, các sản phẩm ấy lan tỏa tinh thần yêu nước, khơi dậy niềm tự hào và củng cố bản sắc dân tộc - những giá trị không thể đo đếm bằng tiền bạc và có ý nghĩa lâu dài đối với sự phát triển quốc gia.

Trước đây, tại Hội nghị Trung ương 9 khóa XI (Nghị quyết 33), văn hóa được xác định phải “ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội”. Nay, với Nghị quyết 80, văn hóa không chỉ ngang hàng mà thực sự được đặt "ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội”. Điều này mang ý nghĩa chiến lược, tạo nền tảng để đất nước thực hiện mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết 80 là yêu cầu văn hóa trở thành hệ điều tiết để dẫn dắt sự phát triển của tất cả các lĩnh vực. Khi văn hóa thấm sâu vào từng lĩnh vực, sự phát triển sẽ trở nên hài hòa và bền vững hơn.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn dẫn chứng: nếu xây dựng được văn hóa giao thông, ý thức tuân thủ pháp luật và tinh thần nhường nhịn sẽ giúp giảm thiểu tai nạn, ùn tắc, tạo môi trường sống an toàn, văn minh. Trong giáo dục, việc chú trọng giáo dục đạo đức, xây dựng văn hóa học đường sẽ góp phần hình thành thế hệ công dân có trách nhiệm, nhân ái và sáng tạo. Trong lĩnh vực y tế, đề cao y đức sẽ tạo dựng niềm tin của người dân, nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Văn hóa khi trở thành hệ điều tiết sẽ dẫn dắt các lĩnh vực khác phát triển đúng hướng, vì con người. Đó là mô hình phát triển lấy hạnh phúc của người dân làm mục tiêu cuối cùng. Một xã hội đáng sống không chỉ được đo bằng GDP hay tốc độ đô thị hóa, mà còn bằng mức độ hài lòng, niềm tin và sự gắn kết cộng đồng.

Văn hóa củng cố niềm tin xã hội

Thực tiễn tổ chức các hoạt động đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 tại Hà Nội cho thấy vai trò của văn hóa trong nâng cao chất lượng đời sống và xây dựng hình ảnh Thủ đô giàu bản sắc. Không gian đường phố được trang hoàng rực rỡ, nhiều hoạt động văn hóa cộng đồng được tổ chức, người dân hào hứng mặc áo dài, tham gia các nghi lễ truyền thống… Tất cả tạo nên một bức tranh sinh động về sức sống văn hóa trong đời sống hiện đại.

Giới trẻ Hà Nội hào hứng mặc trang phục áo dài dịp Tết. Ảnh: Duy Minh

Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Tết là dịp đặc biệt để mỗi người cảm nhận rõ sự thay đổi của xã hội qua lăng kính văn hóa. Những chuyển biến trong cách tổ chức lễ hội, trong ý thức giữ gìn trật tự đô thị, trong việc bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống… đều là dấu hiệu tích cực. Văn hóa và con người có mối quan hệ biện chứng: phát triển văn hóa vì con người và xây dựng con người để phát triển văn hóa. Đây chính là trung tâm của chiến lược phát triển bền vững.

Không khí Tết với sự trang trọng, ấm áp và trật tự đã mang lại niềm tin mới, động lực mới cho người dân. Từ những thay đổi cụ thể, người dân cảm nhận rõ hơn sự quan tâm đến đời sống tinh thần, từ đó củng cố niềm tin vào định hướng phát triển đất nước dựa trên sức mạnh văn hóa.

Việc Hà Nội tham gia Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO năm 2019 đã mở ra một hướng đi mới trong quản trị văn hóa. Từ danh hiệu này, nhiều không gian sáng tạo được hình thành, nhiều dự án thiết kế đô thị, nghệ thuật công cộng được triển khai, góp phần biến các công trình hạ tầng thành biểu tượng văn hóa.

Một con đường không chỉ để đi lại, mà còn trở thành điểm nhấn thẩm mỹ; một công viên không chỉ để tập thể dục, mà là không gian sáng tạo, giao lưu cộng đồng; một công trình kiến trúc không chỉ để sử dụng, mà còn thể hiện tinh thần và bản sắc Thủ đô. Đó chính là cách văn hóa thấm vào quy hoạch, kiến trúc và đời sống đô thị.

Khi tinh thần sáng tạo cộng hưởng với định hướng của Nghị quyết 80, việc quản trị văn hóa sẽ ngày càng bài bản, chuyên nghiệp hơn. Và từ đó, quản trị xã hội cũng được nâng cao. Văn hóa giúp điều chỉnh hành vi, định hình giá trị, củng cố niềm tin và tăng cường sự đồng thuận xã hội - những yếu tố then chốt để đất nước phát triển bền vững.

Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Nghị quyết 80 không chỉ đặt ra mục tiêu phát triển văn hóa, mà còn mở ra một tư duy quản trị mới: quản trị đất nước, quản trị xã hội từ nền tảng văn hóa. Khi văn hóa thực sự trở thành trụ cột, hệ điều tiết và động lực nội sinh, sự phát triển sẽ không chỉ nhanh hơn mà còn bền vững hơn, nhân văn hơn.

Một xã hội phát triển vì con người, lấy hạnh phúc của người dân làm mục tiêu, chính là đích đến mà Nghị quyết 80 hướng tới. Để đạt được điều đó, văn hóa phải được thể hiện rõ hơn trong toàn bộ cuộc sống của xã hội; phải hiện diện trong từng chính sách, từng công trình, từng hành vi ứng xử hàng ngày của người dân.

Nam Du

Nguồn KTĐT : https://kinhtedothi.vn/nghi-quyet-so-80-nq-tw-cua-bo-chinh-tri-ve-phat-trien-van-hoa-mo-ra-tu-duy-quan-tri-moi.989376.html