Trong bối cảnh cơ quan quản lý tăng cường giám sát các doanh nghiệp có quy mô lớn nhưng hiệu quả kinh doanh thấp, trường hợp của KFC Việt Nam thu hút sự chú ý khi các chỉ số tài chính cho thấy sự lệch pha giữa doanh thu và lợi nhuận.
Doanh thu tăng, lợi nhuận giảm sâu
Cơ quan thuế mới đây đã ban hành văn bản yêu cầu siết chặt quản lý đối với nhóm doanh nghiệp có doanh thu từ 1.000 tỷ đồng trở lên nhưng liên tục báo lỗ hoặc có biên lợi nhuận thấp. Đây được xác định là nhóm tiềm ẩn rủi ro về nghĩa vụ thuế, cần tăng cường kiểm tra nhằm đảm bảo nguồn thu ngân sách.
KFC là một trong những chuỗi F&B lớn tại Việt Nam.
Theo đánh giá của ngành thuế, dù đã có nhiều biện pháp được triển khai trong thời gian qua, tình trạng doanh nghiệp ghi nhận kết quả kinh doanh kém tích cực trong khi vẫn mở rộng quy mô hoạt động chưa được khắc phục triệt để. Điều này đặt ra yêu cầu các đơn vị chức năng phải rà soát kỹ hơn việc kê khai và thực hiện nghĩa vụ tài chính.
Trong danh sách các doanh nghiệp thuộc diện kiểm tra có sự xuất hiện của Công ty Liên doanh TNHH KFC Việt Nam, một thương hiệu lớn trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống theo mô hình chuỗi. Doanh nghiệp này hoạt động tại Việt Nam từ năm 1998, vận hành hệ thống nhà hàng thức ăn nhanh theo hình thức nhượng quyền.
KFC Việt Nam phát triển mạng lưới cửa hàng trên nhiều tỉnh, thành, cung cấp các sản phẩm như gà rán, burger, cơm và đồ uống. Ngoài hoạt động bán lẻ trực tiếp, doanh nghiệp còn triển khai các dịch vụ liên quan như vận hành chuỗi cung ứng, quản lý chất lượng và phát triển nền tảng đặt hàng trực tuyến.
Dữ liệu tài chính cho thấy KFC Việt Nam duy trì quy mô doanh thu lớn trong nhiều năm. Năm 2019, doanh thu đạt khoảng 1.498 tỷ đồng và tiếp tục tăng trong các năm tiếp theo, có thời điểm vượt mốc 2.000 tỷ đồng. Đến năm 2023, doanh thu vẫn ở mức khoảng 1.830 tỷ đồng.
Tuy nhiên, hiệu quả sinh lời lại không tương xứng với quy mô này. Giai đoạn 2017 - 2019, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau thuế ở mức khiêm tốn, dao động khoảng 70 - 90 tỷ đồng mỗi năm. Từ năm 2020 trở đi, lợi nhuận bắt đầu sụt giảm đáng kể.
Đến năm 2021, lợi nhuận chỉ còn khoảng 8 tỷ đồng dù doanh thu vẫn duy trì trên 2.000 tỷ đồng. Xu hướng này tiếp diễn trong các năm sau đó và chuyển sang trạng thái thua lỗ. Năm 2023, công ty ghi nhận khoản lỗ khoảng 23 tỷ đồng.
Các số liệu cập nhật gần đây cho thấy tình hình chưa cải thiện. Lợi nhuận ròng tiếp tục giảm sâu, với mức giảm gần 380% so với giai đoạn trước. Biên lợi nhuận ròng rơi xuống mức âm khoảng -1,34%, trong khi tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu cũng âm khoảng -8,42%.
Một số chỉ tiêu tài chính khác phản ánh xu hướng tương tự. Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh cốt lõi và các chỉ số như EBITDA đều giảm mạnh trên 70%. Trong khi đó, tổng tài sản vẫn tăng khoảng 12,5%, cho thấy doanh nghiệp tiếp tục mở rộng quy mô nhưng chưa cải thiện được hiệu quả.
Bên cạnh đó, tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu duy trì ở mức trên 43%, phản ánh áp lực tài chính nhất định trong quá trình vận hành. Doanh thu thuần năm 2024 tăng gần 8%, song không đủ bù đắp sự suy giảm về lợi nhuận.
Ở góc độ thị trường, vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp cũng có dấu hiệu thu hẹp. Thị phần trong phân khúc gà rán được ước tính còn khoảng 13,4% vào năm 2024, giảm so với giai đoạn trước đó.
Sự lệch pha giữa chiến lược toàn cầu và nội địa
Trong khi hoạt động tại Việt Nam ghi nhận nhiều biến động, tình hình tài chính của tập đoàn mẹ lại cho thấy bức tranh khác biệt. Yum! Brands - đơn vị sở hữu thương hiệu KFC toàn cầu vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định trong những năm gần đây.
Theo các báo cáo tài chính công bố, doanh thu của tập đoàn này tăng đều qua từng năm. Năm 2023 đạt khoảng 7,076 tỷ USD, năm 2024 tăng lên 7,549 tỷ USD và đến năm 2025 đạt khoảng 8,214 tỷ USD.
Trong cơ cấu doanh thu, thương hiệu KFC tiếp tục đóng vai trò chủ lực, chiếm khoảng 40 - 43% tổng doanh thu toàn hệ thống, tương đương khoảng 3,1 - 3,5 tỷ USD mỗi năm. Điều này cho thấy sức mạnh của thương hiệu trên phạm vi toàn cầu vẫn được duy trì.
Không chỉ tăng trưởng về doanh thu, hiệu quả hoạt động của tập đoàn cũng ổn định. Lợi nhuận hoạt động cốt lõi được ghi nhận tăng khoảng 8% trong năm 2024 và tiếp tục được kỳ vọng duy trì trong năm 2025.
Lợi nhuận ròng của Yum! Brands duy trì ở mức cao, dao động trên 1,4 - 1,5 tỷ USD mỗi năm. Cụ thể, năm 2023 đạt khoảng 1,597 tỷ USD, giảm nhẹ xuống 1,486 tỷ USD năm 2024 và tăng trở lại lên khoảng 1,559 tỷ USD vào năm 2025.
Các số liệu theo quý cũng cho thấy xu hướng tích cực. Trong quý IV/2024, doanh thu đạt khoảng 2,36 tỷ USD, tăng 16% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận đạt khoảng 423 triệu USD. Đến cuối năm 2025, doanh thu quý tiếp tục tăng lên khoảng 2,51 tỷ USD.
Một trong những yếu tố giúp tập đoàn duy trì hiệu quả là mô hình kinh doanh nhượng quyền. Phần lớn doanh thu đến từ phí nhượng quyền và phí quản lý, giúp giảm chi phí vận hành trực tiếp và tối ưu biên lợi nhuận.
Ngoài ra, việc mở rộng hệ thống cửa hàng trên toàn cầu cũng đóng góp đáng kể vào tăng trưởng. Mỗi năm, tập đoàn bổ sung hàng nghìn cửa hàng mới, trong đó KFC là thương hiệu đóng góp phần lớn số lượng.
Kênh bán hàng kỹ thuật số cũng trở thành động lực quan trọng. Trong một số giai đoạn, doanh thu từ kênh này chiếm hơn 50% tổng doanh thu, góp phần cải thiện hiệu quả hoạt động và tiếp cận khách hàng.
Sự khác biệt giữa kết quả kinh doanh toàn cầu và tại thị trường Việt Nam cho thấy những thách thức riêng của từng khu vực. Điều này có thể đến từ yếu tố cạnh tranh, chi phí vận hành, hành vi tiêu dùng hoặc chiến lược thị trường.
Việc KFC Việt Nam nằm trong diện kiểm tra thuế phản ánh xu hướng tăng cường giám sát của cơ quan quản lý đối với các doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro về nghĩa vụ tài chính. Đồng thời, đây cũng là một trường hợp đáng chú ý trong bức tranh chung của ngành F&B, nơi áp lực chi phí và cạnh tranh ngày càng gia tăng.
Trường hợp của KFC Việt Nam cho thấy không phải doanh nghiệp có doanh thu lớn nào cũng đảm bảo hiệu quả sinh lời. Trong bối cảnh cơ quan thuế tăng cường kiểm tra, các doanh nghiệp quy mô lớn nhưng lợi nhuận thấp sẽ tiếp tục nằm trong diện giám sát chặt chẽ nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế.
Nhất Minh