Thấy gì về mức tăng kỷ lục?
Số liệu từ Cục Thống kê công bố ngày 3/5 cho thấy bức tranh tươi sáng cho ngành du lịch Việt Nam. Chỉ trong 4 tháng đầu năm, nước ta đã đón 8,8 triệu lượt khách quốc tế, tăng gần 15% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, đây là lần đầu tiên sau 18 năm, du lịch Việt Nam ghi nhận kỷ lục duy trì chuỗi 4 tháng liên tiếp đều đặn đón trên 2 triệu lượt khách mỗi tháng.
Kết quả này giúp Việt Nam trở thành “điểm sáng” của du lịch khu vực trong bối cảnh nhiều quốc gia Đông Nam Á tăng trưởng chậm lại. Trung Quốc và Hàn Quốc tiếp tục là hai thị trường gửi khách lớn nhất, chiếm gần 39% tổng lượng khách. Đáng chú ý, khách Ấn Độ tăng hơn 59%, trong khi châu Âu là khu vực có tốc độ tăng trưởng mạnh nhất với mức trung bình trên 53%.
Việt Nam là điểm đến an toàn, ổn định trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất ổn. Ảnh: Mạnh Tour.
Theo đại diện Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, động lực chính đến từ chính sách thị thực thông thoáng, việc mở rộng các đường bay quốc tế và hình ảnh Việt Nam là điểm đến an toàn, ổn định trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất ổn. Cùng với đó, hệ sinh thái du lịch liên tục được làm mới, góp phần nâng sức hấp dẫn của Việt Nam trên bản đồ du lịch châu Á.
Một xu hướng đáng chú ý là sự gia tăng mạnh của khách châu Âu và châu Mỹ tới các tỉnh miền núi phía Bắc như Hà Giang (nay thuộc Tuyên Quang) hay khu vực Tây Bắc. Nhiều đoàn khách từ Pháp, Anh, Mỹ, Canada hay Argentina lựa chọn trải nghiệm du lịch cộng đồng, khám phá đời sống bản địa thay vì nghỉ dưỡng truyền thống.
Chia sẻ với PV Tiền Phong, đại diện công ty lữ hành Mã Pì Lèng Horizon cho biết, nguyên nhân cốt lõi khiến khách phương Tây đổ về Việt Nam ngày càng nhiều nằm ở sự thân thiện, cởi mở của con người bản địa. Du khách phương Tây không còn thỏa mãn với mô hình du lịch nghỉ dưỡng thông thường, thay vào đó, họ khao khát được hòa mình một cách chân thực vào cuộc sống người dân bản địa.
Chi tiêu trung bình chỉ 100-120 USD/ngày
Trao đổi với PV Tiền Phong, PGS, TS. Phạm Trung Lương - nguyên Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển du lịch - nhận định, sự gia tăng lượng khách trong những tháng đầu năm một phần lớn là nhờ tính quy luật của mùa cao điểm (từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau) và sự phục hồi lượng khách đường bộ từ Trung Quốc.
Khách quốc tế đến Việt Nam đông nhưng chi tiêu rất ít. Ảnh: Thanh Hiền.
Vị chuyên gia nhấn mạnh, Việt Nam cần thay đổi tư duy làm du lịch. Theo đó, định hướng phát triển cần xoay quanh câu hỏi cốt lõi là ngành du lịch đóng góp được gì cho nền kinh tế và tạo ra bao nhiêu việc làm cho người dân?
Để đánh giá chính xác sự thành công này, PGS, TS. Phạm Trung Lương chỉ rõ: "Số ngày lưu trú trung bình và chi tiêu trung bình/ngày của khách du lịch quốc tế là hai chỉ số quan trọng nhất chứ không phải là số lượng khách". Mục tiêu chiến lược của du lịch Việt Nam là phải kéo dài thời gian lưu trú của khách quốc tế từ mức 5-7 ngày lên thành 10 ngày cho một chuyến đi, cải thiện mạnh mẽ mức chi tiêu bình quân của khách.
Hiện tại, trung bình mỗi khách quốc tế chỉ chi tiêu khoảng 100-120 USD/ngày, đây là mức khá thấp so với mặt bằng khu vực. Nếu ngành du lịch có thể nâng mức chi tiêu này lên 200-300 USD/ngày, đây sẽ là nguồn thu khổng lồ, phát huy tối đa vai trò "xuất khẩu tại chỗ" giúp người bản địa kinh doanh hiệu quả.
Nguyên Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển du lịch cho rằng, để giải quyết bài toán giữ chân du khách và kích thích mức chi tiêu, yếu tố then chốt nằm ở việc phát triển và quy chuẩn hóa các sản phẩm du lịch. Dù sở hữu lợi thế to lớn về sự thân thiện, an toàn và ẩm thực hấp dẫn, nhưng các sản phẩm của Việt Nam cần liên tục được cập nhật để đáp ứng nhu cầu khắt khe của thị trường.
Khách du lịch hiện đại không còn chuộng những mô hình tham quan chung chung kiểu "để ngắm, để nhìn", mà đòi hỏi những trải nghiệm có chiều sâu "để hiểu và để tôn trọng" các giá trị bản địa.
Phân tích về giải pháp tăng trưởng, PGS, TS. Phạm Trung Lương chia sẻ: "Hiện nay xu hướng của thị trường chung là đi du lịch xanh, du lịch trải nghiệm mang tính cá nhân, rồi là du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch chữa lành. Nếu sản phẩm của chúng ta mà phát triển ra phù hợp với xu hướng này thì chắc chắn là lượng khách du lịch sẽ rất tăng".
Khách quốc tế hướng tới du lịch trải nghiệm mang tính cá nhân. Ảnh: Thanh Trần.
Đặc biệt, để có thể hiện thực hóa những trải nghiệm mang tính cá nhân hóa cao, việc ứng dụng công nghệ là điều kiện tiên quyết. Vị chuyên gia khẳng định: "Chuyện ứng dụng công nghệ rất quan trọng. Bây giờ trải nghiệm là mang tính cá nhân nên ứng dụng công nghệ mới đem lại những trải nghiệm cá nhân chứ không phải trải nghiệm chung chung được nữa".
PGS, TS. Phạm Trung Lương nhấn mạnh, ngành du lịch Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá to lớn, song cũng đối mặt với không ít thách thức từ áp lực lên hạ tầng hàng không và sự cạnh tranh về giá từ các nước láng giềng. Sự phát triển không thể mãi đo đếm bằng những kỷ lục về số lượt người qua lại. Đã đến lúc chúng ta cần một định hướng thực chất hơn, hướng đến trải nghiệm đích thực, tối ưu hóa doanh thu và bảo vệ môi trường, để du lịch Việt Nam phát triển bền vững.
Lộc Liên