Khám phá bất ngờ về mặt trăng Nereid của sao Hải Vương

8 giờ trướcBài gốc

Năm 2024, các nhà thiên văn học phát hiện 2 mặt trăng mới thuộc sao Hải Vương, nâng tổng số mặt trăng đã được phát hiện của sao Hải Vương lên con số 16.

Sao Hải Vương là hành tinh thứ 8 và cách xa Mặt trời nhất. Được phát hiện vào năm 1846, sao Hải Vương là hành tinh lớn thứ 4 về đường kính và lớn thứ 3 về khối lượng trong Hệ Mặt trời.

Trong nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí khoa học Science Advances, các nhà nghiên cứu phát hiện mặt trăng mang tên nữ thần biển Nereid hoàn toàn khác biệt so với 15 mặt trăng khác của sao Hải Vương.

Nhà khoa học hành tinh Matthew Belyakov thuộc Viện Công nghệ California (Caltech - Mỹ) và là tác giả chính của nghiên cứu cho hay Nereid là một mặt trăng nguyên thủy.

Kính viễn vọng James Webb chụp ảnh sao Hải Vương và các mặt trăng của nó. Ảnh: NASA/ESA/CSASTScI.

Sao Hải Vương có 16 mặt trăng (vệ tinh tự nhiên) và hầu hết đều có kích thước nhỏ, ngoại trừ mặt trăng Triton. Các mặt trăng của sao Hải Vương hầu hết đều có quỹ đạo bất thường do chúng không được sinh ra trong hệ thống ngay từ đầu mà bị hành tinh này bắt lấy bằng lực hấp dẫn khi vô tình di chuyển ngang qua nó.

Mặt trăng Triton là một vật thể bị bắt giữ, với quỹ đạo kỳ lạ và thành phần giống với sao Diêm Vương hơn là sao Hải Vương. Không những vậy, Triton còn quay ngược chiều so với các mặt trăng khác của sao Hải Vương.

Nghiên cứu mới của các chuyên gia chỉ ra rằng, vụ bắt giữ một mặt trăng lớn như Triton có thể đã khiến hệ thống vệ tinh của sao Hải Vương xáo trộn mạnh, phá hủy hoặc đánh bay hết các mặt trăng nguyên thủy của nó. Tuy nhiên, Nereid là mặt trăng duy nhất sống sót.

Theo các nhà nghiên cứu, mặt trăng Nereid bị đẩy vào một quỹ đạo kỳ dị, hình elip cực kỳ thuôn dài, nhưng chưa đủ để nó văng khỏi hệ thống. Nguồn gốc của Nereid đã được dữ liệu của kính viễn vọng James Webb chứng minh. Bề mặt của mặt trăng Nereid chứa một lượng băng nước khổng lồ và tinh khiết, không hề giống các vật thể khác trong Vành đai Kuiper. Điều này chứng tỏ Nereid không thể sinh ra ở Vành đai Kuiper rồi bị bắt giữ như hầu hết các mặt trăng "vòng ngoài" của sao Hải Vương.

Vì quay quanh sao Hải Vương khá xa nên Nereid không phải một mặt trăng "thế hệ thứ 2", tức những vệ tinh nằm gần hành tinh, hình thành từ đống đá vụn mà vụ bắt giữ Triton để lại. Nereid phải được sinh ra trong đĩa khí bụi của sao Hải Vương ngay từ đầu.

Các chuyên gia nhận định việc phát hiện Nereid là một mặt trăng nguyên thủy hứa hẹn giúp giải mã những bí ẩn khác về sao Hải Vương cũng như các hành tinh băng khổng lồ khác trong những hệ sao khác.