Tối 12/2 (25 tháng Chạp), Tp.HCM tổ chức lễ khánh thành Công viên tưởng niệm nạn nhân Covid-19 tại khu đất số 1 Lý Thái Tổ (phường Vườn Lài), với sự tham dự của Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang, lãnh đạo UBND Tp.HCM, đại diện các sở ngành, chức sắc tôn giáo, lực lượng tuyến đầu và đông đảo người dân.
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND Tp.HCM Nguyễn Văn Được kêu gọi mọi người cùng dành một phút tưởng niệm những người đã mất và sự hy sinh thầm lặng của lực lượng hỗ trợ thành phố trong những ngày chống dịch cam go nhất.
Chủ tịch UBND Tp.HCM Nguyễn Văn Được phát biểu tại lễ khánh thành.
Theo ông Được, công viên mang ba thông điệp lớn. Trước hết là sự hồi sinh, khẳng định sức sống bền bỉ của thành phố, khi những mầm xanh vẫn vươn lên từ mất mát, đau thương. Tiếp đến là tình nghĩa và đoàn kết, gợi nhắc những hình ảnh lay động trong dịch như “ATM gạo”, “siêu thị 0 đồng”, những suất ăn miễn phí - biểu tượng của sự sẻ chia đã giúp hàng triệu người dân vượt qua giai đoạn khó khăn nhất. Sau cùng là hướng tới tương lai, nhắc các thế hệ mai sau hiểu rằng thành phố này không chỉ được xây bằng bê tông, mà còn được dựng xây bằng lòng nhân ái và sự đùm bọc.
Ông cũng nhấn mạnh công viên không chỉ là một công trình kiến trúc - cảnh quan, mà là không gian ký ức chung của thành phố, nơi để tri ân, để nhắc nhớ và để mỗi thế hệ sau hiểu rằng Tp.HCM đã từng đi qua một giai đoạn vô cùng khốc liệt.
“Chúng ta tưởng niệm không phải để đau buồn mãi, mà để trân trọng sự sống, sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng”, Chủ tịch UBND Tp.HCM chia sẻ.
Theo số liệu công bố tại lễ tưởng niệm do Ủy ban MTTQ Việt Nam Tp.HCM tổ chức, khoảng 23.000 người dân, cán bộ, chiến sĩ trên địa bàn đã qua đời vì Covid-19. Những con số ấy không còn chỉ nằm trong báo cáo, mà hôm nay được hóa thành một không gian cụ thể giữa lòng đô thị - nơi ký ức không bị lãng quên, mà được đặt lại trong sự tĩnh lặng và trân trọng.
Biểu tượng “Giọt nước”: Vết sẹo của ký ức và sự chuyển hóa của nỗi đau
Công viên tưởng niệm nạn nhân Covid-19 có diện tích hơn 4,3 ha, nằm tại vị trí tam giác hiếm hoi giữa ba trục đường lớn Lý Thái Tổ - Hùng Vương - Trần Bình Trọng, đối diện ngã sáu Cộng Hòa. Khu đất từng có 7 biệt thự cổ thuộc gia đình chú Hỏa, sau năm 1975 do Bộ Ngoại giao tiếp quản và bỏ hoang nhiều năm, nay được chỉnh trang thành không gian công cộng.
Cận cảnh trung tâm quảng trường công viên số 1 Lý Thái Tổ.
Tâm điểm công viên là quảng trường tròn rộng khoảng 1.800 m², nơi đặt tượng đài “Giọt nước” cao 6 m, chu vi bao quanh 13 m, chế tác từ inox gương. Bên trong giọt nước là hình ảnh trái tim, biểu tượng của sự tri ân và tình yêu thương.
Chất liệu inox gương phản chiếu hình ảnh những người đứng quanh, gửi gắm thông điệp rằng nỗi đau không thuộc về riêng ai, mà là ký ức chung được sẻ chia bởi cả cộng đồng - trong yêu thương và đùm bọc.
Mặt đất tại trung tâm quảng trường được hạ thấp khoảng 4 m, tạo nên không gian trũng xuống như một vết sẹo. Phần đất đào lên được đắp thành những vườn đồi bao quanh, thể hiện triết lý cân bằng âm - dương: từ nỗi đau sinh ra sự hồi sinh, từ mất mát nảy mầm hy vọng.
Tượng đài “Giọt nước” cao 6 m, chu vi bao quanh 13 m, chế tác từ inox gương.
Bao quanh tượng đài là 9 bậc cấp và 360 ngọn nến nước. Trong đêm, 360 ngọn nến kết hợp gần 1.000 điểm ánh sáng tạo thành “rừng ánh nến” lung linh - không gian tưởng niệm những người đã ra đi trong đại dịch.
Chín bậc cấp chia thành ba tầng: tầng thấp khắc 12 con giáp, tượng trưng cho dòng thời gian; tầng giữa là những dấu chân đá, biểu trưng cho hành trình sống; tầng cao nhất khảm hoa sen, hoa sứ, hoa cúc bằng đồng, thể hiện sự hóa thân và tiếp nối.
Toàn bộ cây xanh lâu năm được giữ lại; các biệt thự cũ được cải tạo thành không gian triển lãm, thư viện. Công viên còn có khu vườn tượng, khu sinh hoạt cộng đồng, khu thể thao - hướng tới trở thành điểm đến thường xuyên của người dân, chứ không chỉ là nơi tưởng niệm tĩnh lặng.
Lãnh đạo, đại biểu cắt băng khánh thành công viên số 1 Lý Thái Tổ.
Dịp Tết Bính Ngọ 2026, công viên còn tổ chức Hội hoa xuân với gần 30.000 cây, chậu hoa, trái trên toàn bộ diện tích hơn 4 ha, tạo thành 12 tiểu cảnh tái hiện Tết ba miền.
Từ một khu đất bỏ hoang nhiều năm, công viên hôm nay trở thành một điểm tựa ký ức giữa lòng Tp.HCM - nơi con người có thể dừng lại, nhớ về những gì đã mất, và lặng lẽ nhắc mình sống tử tế hơn, khi mùa xuân mới đang đến rất gần.
Mỹ Hậu - Phùng Sơn