Khi bản sắc trở thành 'tấm hộ chiếu' ra đấu trường quốc tế

2 giờ trướcBài gốc

Tiết mục "Duo Love" của NSƯT Thanh Tuấn - NSƯT Thu Hương. Ảnh: LĐXVN.

Khẳng định bản sắc Việt

Những năm gần đây, xiếc Việt liên tục giành được các giải thưởng lớn, trong đó có nhiều sân chơi uy tín tại Liên bang Nga – nơi được xem là cái nôi của nghệ thuật xiếc chuyên nghiệp trên thế giới. Những thành công đó cũng là cơ sở để Liên đoàn Xiếc Việt Nam mạnh dạn bước tiếp đến những sân chơi mới của quốc tế, đó là các liên hoan xiếc tại châu Âu.

Theo NSND Tống Toàn Thắng - Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam, đây là môi trường cạnh tranh khốc liệt bởi nơi đây hội tụ nhiều trường phái xiếc lớn của thế giới. Các nghệ sĩ tham gia không chỉ biểu diễn để tranh giải mà còn nhằm khẳng định vị thế nghề nghiệp, tạo cơ hội ký kết hợp đồng biểu diễn với các đoàn xiếc lớn. Ở châu Âu, sự cọ xát rất lớn.

Đặc biệt, mới đây, tại thành phố Girona (Tây Ban Nha), cả 3 tiết mục dự thi của Liên đoàn Xiếc Việt Nam đã xuất sắc giành giải thưởng tại Festival Internacional del Circ Elefant d’Or 2026 (Liên hoan Xiếc quốc tế Con voi Vàng 2026). Liên hoan quy tụ 18 quốc gia với 75 nghệ sĩ tham gia và 24 tiết mục tranh tài.

Trong quá trình tranh tài, đoàn Việt Nam phải cạnh tranh trực tiếp với nhiều cường quốc xiếc như Trung Quốc hay Mông Cổ. Đây đều là những quốc gia có truyền thống và lực lượng nghệ sĩ rất mạnh.

Theo chia sẻ của NSND Tống Toàn Thắng, đoàn Trung Quốc mang đến Liên hoan Xiếc quốc tế Con voi Vàng 2026, những tiết mục quy mô lớn, với hệ thống đạo cụ được vận chuyển bằng đường biển suốt 40 ngày để đến địa điểm biểu diễn tại Tây Ban Nha. Trong khi đó, đoàn Mông Cổ trình diễn tiết mục nhào lộn sáu vòng trên không - một kỹ thuật được xem là đỉnh cao của nghệ thuật cầu bật hiện nay. Dù vậy, kết quả cuối cùng cho thấy yếu tố quyết định không chỉ nằm ở quy mô đầu tư.

“Chúng ta có thể không hoành tráng về đạo cụ hay dàn dựng, nhưng cảm xúc mà nghệ sĩ Việt mang lại cho khán giả lại rất rõ ràng. Chính điều đó giúp các tiết mục của chúng ta được đánh giá cao”, ông Thắng nói.

Sau liên hoan, nhiều đoàn xiếc lớn tại Đức, Thụy Sĩ và Hà Lan đã bày tỏ mong muốn mời nghệ sĩ Việt Nam tham gia biểu diễn trong các chương trình quốc tế.

Theo NSND Tống Toàn Thắng, thành công của xiếc Việt Nam tại các sân chơi quốc tế không đến từ sức mạnh thể chất, bởi thể trạng của nghệ sĩ Việt khó có thể so sánh với nhiều quốc gia khác. Thay vào đó, nghệ sĩ Việt tận dụng sự khéo léo, sáng tạo và đặc biệt là bản sắc văn hóa dân tộc. “Chúng tôi luôn cố gắng đưa văn hóa Việt Nam vào trong từng tiết mục, từ âm nhạc, hình tượng nhân vật cho đến phong cách biểu diễn. Khi xuất hiện ở các liên hoan quốc tế, khán giả có thể nhận ra ngay màu sắc của xiếc Việt”, ông Thắng nhấn mạnh.

Hướng tới khán giả trẻ

Việc đạt giải tại Liên hoan Xiếc quốc tế Con voi Vàng lần này không chỉ mang ý nghĩa thành tích mà còn mở ra nhiều cơ hội hợp tác, giao lưu, ký kết hợp đồng lưu diễn dài hạn cho nghệ sĩ Việt tại thị trường châu Âu. Đây cũng là hướng đi chiến lược của Liên đoàn trong việc khẳng định thương hiệu, đưa những sản phẩm nghệ thuật chất lượng cao "thâm nhập" sâu hơn vào bản đồ xiếc quốc tế.

Bên cạnh câu chuyện về những giải thưởng quốc tế, NSND Tống Toàn Thắng cũng chia sẻ nhiều suy nghĩ về hướng phát triển của xiếc Việt Nam trong giai đoạn tới.

Theo ông Thắng, sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với lĩnh vực văn hóa, đặc biệt là các nghị quyết về phát triển văn hóa nghệ thuật, đã tạo ra động lực lớn cho các đơn vị nghệ thuật biểu diễn. Đối với Liên đoàn Xiếc Việt Nam, đây được xem là cơ hội để xây dựng các chiến lược phát triển dài hạn. Một trong những định hướng quan trọng hiện nay là kết hợp nghệ thuật xiếc với du lịch.

Theo kế hoạch, Liên đoàn Xiếc Việt Nam đang nghiên cứu triển khai một dự án biểu diễn tại Đà Lạt. Vở diễn dự kiến kể lại câu chuyện tình huyền thoại Langbiang – một truyền thuyết nổi tiếng của vùng đất Tây Nguyên. Điểm đặc biệt của dự án này là sự kết hợp giữa nghệ sĩ xiếc chuyên nghiệp với đồng bào K’Ho bản địa, nhằm tái hiện câu chuyện văn hóa địa phương bằng ngôn ngữ nghệ thuật biểu diễn. “Chúng tôi muốn tạo ra một sản phẩm nghệ thuật phục vụ du lịch nhưng vẫn giữ được giá trị văn hóa của địa phương”, NSND Tống Toàn Thắng nói.

Tại Hà Nội, Liên đoàn Xiếc Việt Nam hiện duy trì hoạt động biểu diễn tại Rạp Xiếc Trung ương với khoảng 1.300 chỗ ngồi. Đồng thời, đơn vị cũng đang khai thác một không gian biểu diễn tại khu vực phố đi bộ Trần Nhân Tông.

Theo ông, mục tiêu lâu dài là xây dựng một mô hình trải nghiệm văn hóa, trong đó khán giả có thể đến xem biểu diễn nghệ thuật, thưởng thức ẩm thực và tham gia các hoạt động văn hóa ngay trong cùng một không gian.

Một tín hiệu đáng mừng khác, theo NSND Tống Toàn Thắng, là sự quan tâm ngày càng lớn của khán giả trẻ đối với nghệ thuật xiếc. Những năm gần đây, Liên đoàn Xiếc Việt Nam đã đẩy mạnh hoạt động truyền thông trên các nền tảng mạng xã hội, đồng thời tổ chức nhiều chương trình nghệ thuật phục vụ công chúng trẻ.

Một số chương trình chính luận kỷ niệm các sự kiện lịch sử quan trọng của đất nước được tổ chức với hình thức mở cửa miễn phí. Nhiều sinh viên, thanh niên đã đến rạp xiếc và hòa mình vào các chương trình nghệ thuật.

Trong thời gian tới, Liên đoàn Xiếc Việt Nam cũng dự kiến đẩy mạnh mô hình hợp tác công - tư, kết nối với các doanh nghiệp và công ty lữ hành để đầu tư cho các chương trình biểu diễn quy mô lớn.

NSND Tống Toàn Thắng nhấn mạnh rằng xiếc Việt Nam sẽ tiếp tục theo đuổi con đường sáng tạo dựa trên bản sắc văn hóa dân tộc. “Chúng tôi không bao giờ bằng lòng với những gì đã đạt được. Mục tiêu là tiếp tục nâng cao chất lượng nghệ thuật và mang hình ảnh xiếc Việt Nam ra thế giới”, ông Thắng khẳng định.

Khi mỗi tiết mục mang theo câu chuyện và hình ảnh văn hóa, xiếc Việt đang từng bước tạo dấu ấn riêng trên sân khấu thế giới, mở ra nhiều cơ hội để nghệ thuật biểu diễn vươn xa hơn trong hành trình hội nhập quốc tế.

Phạm Sỹ

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/khi-ban-sac-tro-thanh-tam-ho-chieu-ra-dau-truong-quoc-te.html