Khí đốt Mỹ thành rủi ro địa chính trị mới của EU

3 giờ trướcBài gốc

Các chuyên gia cảnh báo việc EU phụ thuộc khí đốt Mỹ đi ngược mục tiêu đa dạng hóa năng lượng, tạo ra điểm yếu chiến lược mới trong bối cảnh Tổng thống Trump gia tăng sức ép chính trị với châu Âu (trong ảnh: Cơ sở dự trữ khí đốt tại Zsana, Hungary). Ảnh: THX/TTXVN

Theo Politico châu Âu (politico.eu) ngày 19/1, Liên minh châu Âu (EU) đang đối mặt với một nghịch lý đầy rủi ro: trong nỗ lực thoát khỏi sự phụ thuộc vào khí đốt Nga, khối này đang rơi vào tình trạng phụ thuộc ngày càng lớn vào nguồn cung từ Mỹ, đúng lúc quan hệ xuyên Đại Tây Dương đang trải qua giai đoạn căng thẳng chưa từng có.

Mức độ phụ thuộc đang gia tăng

Theo dữ liệu được chia sẻ với Politico, châu Âu hiện đang nhập khẩu 25% lượng khí đốt từ Mỹ, tăng mạnh so với mức 5% vào năm 2021. Con số này dự kiến sẽ tăng vọt trong những năm tới, khi EU đang trên đà nhận gần một nửa lượng khí đốt từ Mỹ vào cuối thập kỷ này.

Cụ thể, dữ liệu từ Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA) cho thấy, một loạt thỏa thuận mới với các công ty năng lượng Mỹ có thể nâng tỷ lệ này lên 40% tổng lượng khí đốt tiêu thụ của EU vào năm 2030, và chiếm khoảng 80% tổng lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) nhập khẩu vào khối. Pháp, Tây Ban Nha, Italy, Hà Lan và Bỉ là những nước nhập khẩu lớn nhất từ Mỹ.

Sự phụ thuộc gia tăng này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày càng quyết đoán, với ý định sáp nhập Greenland - vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch. Ông Trump đã tuyên bố sẽ áp thuế mới đối với các nước châu Âu, bao gồm Pháp, Đan Mạch, Đức và Anh, cho đến khi đạt được thỏa thuận chuyển giao Greenland cho Mỹ, dẫn đến những lời kêu gọi EU trả đũa bằng các biện pháp hạn chế thương mại quyết liệt.

Ana Maria Jaller-Makarewicz, nhà phân tích năng lượng hàng đầu tại IEEFA, nhận định: "Việc EU ngày càng phụ thuộc vào nhập khẩu LNG từ Mỹ đã tạo ra một sự phụ thuộc địa chính trị mới tiềm ẩn rủi ro cao". Bà cũng chỉ ra rằng việc quá phụ thuộc vào khí đốt của Mỹ mâu thuẫn với chính sách của EU về tăng cường an ninh năng lượng thông qua đa dạng hóa, giảm nhu cầu và thúc đẩy nguồn cung năng lượng tái tạo.

Mối lo ngại này cũng được các nhà ngoại giao EU chia sẻ. Một nhà ngoại giao cấp cao của EU cho biết, mặc dù có những nguồn khí đốt khác trên thế giới ngoài Mỹ, nhưng nguy cơ ông Trump cắt nguồn cung cho châu Âu sau cuộc sáp nhập Greenland cần được tính đến.

Sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự ở Ukraine năm 2022, EU đã thực hiện những biện pháp quyết liệt để giảm sự phụ thuộc vào khí đốt của Nga. Theo dữ liệu từ Bruegel, viện nghiên cứu kinh tế có trụ sở tại Brussels, khí đốt Nga từng chiếm 50% tổng lượng nhập khẩu của EU vào năm 2021 nhưng hiện chỉ còn 12%.

EU đạt được điều này phần lớn bằng cách chuyển hướng khí đốt qua đường ống từ Nga sang LNG vận chuyển từ Mỹ. Mỹ hiện là nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới.

Tìm kiếm giải pháp

Các nước EU đã cam kết đa dạng hóa nguồn nhập khẩu khí đốt theo luật mới được thông qua năm ngoái. Tuy nhiên, các quan chức cảnh báo rằng điều này sẽ khó đạt được trong ngắn hạn do nguồn cung LNG toàn cầu chỉ giới hạn ở một vài quốc gia. Họ đang đặt hy vọng vào sản lượng mới ở Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, dự kiến bắt đầu vào năm 2030.

Thomas Pellerin-Carlin, nghị sĩ thuộc đảng Xã hội của EU, cho rằng giải pháp nằm ở việc đẩy nhanh chuyển đổi sang năng lượng tái tạo. Ông lập luận: "Nếu chúng ta đủ can đảm để giữ bình tĩnh và tiếp tục đầu tư sinh lời vào hiệu quả năng lượng và năng lượng tái tạo, chúng ta sẽ giảm nhu cầu khí đốt của EU đến mức giảm sự phụ thuộc vào LNG của Mỹ, ngay cả khi chúng ta loại bỏ hoàn toàn khí đốt của Nga".

Tuy nhiên, một quan chức châu Âu thẳng thắn nhận định: "Sự phụ thuộc chắc chắn là có, nhưng chúng ta đang bị mắc kẹt ở vị trí hiện tại. Thực sự không có lựa chọn nào khác".

Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/khi-dot-my-thanh-rui-ro-dia-chinh-tri-moi-cua-eu-20260120174037968.htm