Khi học bạ không còn là 'cửa dễ', chứng chỉ NN chẳng phải 'tấm vé ưu tiên': Chuyên gia gợi ý giải pháp an toàn

5 giờ trướcBài gốc

Bộ GD&ĐT đã ban hành quy chế tuyển sinh đại học năm 2026, sau khi lấy ý kiến chuyên gia, trường đại học và học sinh, phụ huynh. Trong đó có nhiều thay đổi đáng chú ý như: Giới hạn nguyện vọng; Giới hạn phương thức xét tuyển; Siết xét tuyển học bạ; Siết quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ; Phân chia chi tiết điểm cộng; Lịch xét tuyển sớm hơn,... Trong đó, việc thay đổi trong cách thức xét học bạ THPT và quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ được các sĩ tử quan tâm nhiều hơn cả.

Khi học bạ không còn là “cửa dễ”, chứng chỉ ngoại ngữ (NN) chẳng phải “tấm vé ưu tiên”

Nếu như năm ngoái, việc xét học bạ chỉ yêu cầu thí sinh sử dụng học bạ cả năm lớp 12 với trọng số tối thiểu 25%, thì mùa tuyển sinh 2026 này, Bộ GD&ĐT yêu cầu tổ hợp xét tuyển phải dùng điểm trung bình chung 6 học kỳ (lớp 10, 11, 12) của tối thiểu 3 môn. Trong tổ hợp bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn, đóng góp tối thiểu 1/3 trọng số tính điểm xét trong tổ hợp xét tuyển.

Bên cạnh đó, thí sinh phải có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp (theo tổ hợp hoặc Toán, Văn và một môn khác) tối thiểu 15/30 điểm (không áp dụng với thí sinh đặc cách hoặc được miễn thi tốt nghiệp). Điều này đồng nghĩa với việc học bạ không còn đứng độc lập như trước, và cũng không còn là phương án “an toàn tuyệt đối” cho những bạn muốn giảm áp lực thi cử.

Có nhiều điểm mới trong quy chế tuyển sinh đại học 2006 mà thí cần nắm rõ

Là một trong những sĩ tử 2008 chuẩn bị thi vào đại học năm nay, Lê Khánh Huyền (THPT Hòn Gai - Quảng Ninh) bày tỏ lo lắng khi trước nay luôn phụ thuộc vào điểm học bạ. Nhiều thí sinh cũng giống như Khánh Huyền, dù có điểm học bạ khá cao năm lớp 12 nhưng khi bước vào kỳ thi chuẩn hóa lại loay hoay và rất áp lực.

“Vốn nghĩ chỉ cần xét học bạ như mọi năm là cũng có điểm đẹp để vào đại học nên em đã chủ quan. Em luôn muốn dùng học bạ xét tuyển để giảm áp lực thi cử, nhưng năm nay học bạ chỉ được xét khi điểm thi THPT đạt từ 16 trở lên theo tổ hợp, nên giờ em đang rất lo lắng. Chỉ còn chưa đầy 3 tháng nữa là thi tốt nghiệp, em sợ không đủ thời gian để ôn luyện thật kỹ càng, và sợ nhất là tâm lý của em trước áp lực thi cử”, Khánh Huyền chia sẻ.

Còn đối với Nguyễn Nam Anh (THPT Nguyễn Khuyến - Hà Nội), điều bạn lo lắng hơn cả là những thay đổi trong phương thức quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm môn ngoại ngữ theo các khoảng điểm. Dù chứng chỉ ngoại ngữ tốt nhưng Nam Anh vẫn lo mình sẽ trượt đại học top đầu vì điểm quy đổi năm nay quá chặt.

Theo đó, Bộ GD&ĐT quy định rõ, bảng quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ và điểm xét môn ngoại ngữ phải có tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch. Ví dụ, IELTS 5.0 quy đổi thành 8 điểm, IELTS 5.5 quy đổi thành 8,5 điểm, IELTS 6.0 thành 9 điểm, IELTS 6.5 thành 9,5 điểm, IELTS 7.0 trở lên tương đương 10 điểm.

Các năm trước, Bộ không quy định các mức quy đổi, chỉ yêu cầu trọng số điểm xét không vượt 50%, dẫn đến việc có trường quy đổi mọi mức chứng chỉ thành 10 điểm. Mùa tuyển sinh 2026 này, việc quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm 10 là khá khó đối với nhiều thí sinh.

Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT lưu ý chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng quy đổi điểm hoặc sử dụng cho điểm thưởng. Điều này bắt nguồn từ việc những năm trước, nhiều trường vừa quy đổi, vừa cộng điểm cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ, dẫn đến việc “một thành tích được tính điểm hai lần”.

Áp lực thi cử là vấn đề mà nhiều sĩ tử gặp phải trong các mùa tuyển sinh

Lo lắng của các sĩ tử 2008 trong mùa tuyển sinh đại học năm nay thực sự có cơ sở bởi nhiều thay đổi trong phương thức xét tuyển, đặc biệt đối với khối muốn dùng học bạ và chứng chỉ ngoại ngữ. Hiện đã bước vào giai đoạn nước rút, các em cần có phương án tốt nhất, phù hợp với thành tích cá nhân và sức học của mình.

Học thật, làm thật chính là “chiến thuật” cho các sĩ tử ở giai đoạn nước rút

Trong nhiều năm đồng hành với học sinh - sinh viên, ThS Nguyễn Quang Thành (Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội) từng gặp không ít trường hợp stress vì thi cử nên chọn giải pháp an toàn, là xét điểm học bạ. Đây cũng là một phương án hợp lý, nhưng ở thời điểm hiện tại thì không còn “an toàn tuyệt đối” nữa.

Thầy Thành cho biết, năm nay, Bộ GD&ĐT đã điều chỉnh cách thức dùng điểm học bạ THPT một cách toàn diện, cũng như siết chặt điểm quy đổi từ các loại chứng chỉ. Sự điều chỉnh này giống như một cách để hệ thống đảm bảo rằng những bạn bước vào giảng đường đều có một nền tảng tối thiểu đủ vững.

Các sĩ tử cần có kế hoạch và phương pháp ôn luyện tốt nhất

Theo ThS Nguyễn Quang Thành, ở giai đoạn nước rút này, các em học sinh nên tự điều chỉnh phương pháp ôn luyện sao cho kiến thức được tổng hợp đầy đủ nhất, cơ bản nhất. Ngoài ra, các em cũng cần xem xét việc lựa chọn ngành học, chọn trường phù hợp với sức học và thành tích của bản thân.

ThS Nguyễn Quang Thành đưa ra lời khuyên: “Học bạ và chứng chỉ tốt cũng chỉ giúp các em phần nào, quan trọng vẫn là điểm thi tốt nghiệp, chưa kể tới việc nhiều trường đã bỏ hẳn xét tuyển học bạ, bỏ khối thi truyền thống,... Các em cần nhớ rằng: Không có con đường nào thay thế được việc học thật, làm thật. Còn 3 tháng nữa sẽ tới kỳ thi, vẫn đủ để các em tiếp tục ôn luyện, đưa ra phương án lĩnh hội kiến thức phù hợp”.

Thầy Thành cũng nhấn mạnh, đối với các em đang là học sinh lớp 10 hay 11, hãy xem đây là một lời nhắc nhở về việc học thật và làm thật. Bên cạnh đó, các em cần rèn luyện cho mình thói quen vượt qua mọi áp lực thi cử, loại bỏ stress, xóa sạch lo lắng, để bước vào mùa tuyển sinh với tâm lý bình tĩnh, tự tin và thoải mái nhất có thể.

Trước những lo lắng của các bạn muốn quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ khi năm nay chỉ được cộng tối đa 1,5 điểm và tổng mọi loại điểm cộng cũng không vượt quá 3 điểm, PGS.TS Nguyễn Duy Đạt (Viện trưởng Viện Kinh doanh quốc tế và Logistics - Trường Đại học Thương mại) đưa ra nhận định, đối với các em học giỏi ngoại ngữ và có chứng chỉ từ 7.0 trở lên thì việc này không quá ảnh hưởng. Thầy Đạt nhấn mạnh, các sĩ tử không cần phải lo lắng vì vẫn sẽ có những “chiến thuật” để xử lý trong từng trường hợp cụ thể.

PGS.TS Nguyễn Duy Đạt đồng hành cùng các sĩ tử trong mùa tuyển sinh

“Nếu điểm thi tốt nghiệp từ 8,5 trở lên, các em hãy lấy điểm thi tốt nghiệp làm điểm xét tuyển, sử dụng chứng chỉ để quy đổi điểm cộng. Nếu điểm thi dưới 8,5, thì thầy khuyên các em nên lấy chứng chỉ ngoại ngữ quy đổi thành điểm ngoại ngữ nếu như điểm các môn khác không cao bằng. Khi đó, các em sử dụng các môn trong tổ hợp cộng với điểm ngoại ngữ được quy đổi, cộng môn khác nữa để lấy điểm tối đa cho mình”, thầy Đạt đưa ra lời khuyên.

Bên cạnh đó, các thí sinh cần đặc biệt lưu ý sự khác biệt giữa hai khái niệm: Miễn thi tốt nghiệp và xét tuyển đại học. Việc có chứng chỉ ngoại ngữ nằm trong danh mục cho phép chỉ giúp thí sinh đạt điều kiện miễn thi môn Ngoại ngữ để xét công nhận tốt nghiệp THPT. Hơn nữa, mỗi trường sẽ có bảng quy đổi riêng, thậm chí có trường không chấp nhận thay thế điểm môn Tiếng Anh bằng chứng chỉ ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển truyền thống.

Đa số ý kiến từ các chuyên gia đều nhấn mạnh, thí sinh có thể đăng ký miễn thi tốt nghiệp, nhưng vẫn nên tham gia dự thi môn Ngoại ngữ. Việc có điểm thi thực tế giúp thí sinh linh hoạt hơn khi xét tuyển vào các trường không có phương thức quy đổi chứng chỉ hoặc yêu cầu điểm số thực tế để đảm bảo công bằng.

Đừng học chỉ để “cộng điểm”, hãy học để có kiến thức cho mình - Đây là lời khuyên mà chuyên gia tư vấn tuyển sinh dành cho các sĩ tử 2008. Các em hãy học để dùng được, để đọc, để hiểu, để làm việc và tự tin bước ra vào mọi kỳ thi. Có như vậy thì dù quy chế tuyển sinh đại học 2026 “siết chặt” ở mức nào cũng không làm khó được thí sinh.

Thảo Anh/PNPL

Nguồn Góc nhìn pháp lý : https://gocnhinphaply.nguoiduatin.vn/khi-hoc-ba-khong-con-la-cua-de-chung-chi-nn-chang-phai-tam-ve-uu-tien-chuyen-gia-goi-y-giai-phap-an-toan-35056.html