Cán bộ Sở Khoa học và Công nghệ tích cực tham mưu, đẩy mạnh xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trên địa bàn tỉnh.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030 không chỉ đặt mục tiêu tăng trưởng cao, mà còn yêu cầu một bước chuyển về chất trong tư duy phát triển, lấy tri thức, công nghệ và sáng tạo làm nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Trong định hướng ấy, KHCN trở thành “không gian phát triển mới” của Phú Thọ trong giai đoạn tới.
Khoa học công nghệ - động lực tăng trưởng mới
Điểm đáng chú ý trong chiến lược phát triển của Phú Thọ là chuyển từ tư duy “đầu tư thiết bị” sang tư duy lấy KHCN để giải quyết các bài toán phát triển thực tiễn. Thay vì chạy theo những dự án công nghệ mang tính hình thức, tỉnh tập trung đặt hàng các “bài toán” về quản lý, sản xuất, chuyển đổi số, cải cách hành chính để doanh nghiệp công nghệ, các cơ sở nghiên cứu, trường đại học cùng tham gia giải quyết. Cách tiếp cận này đang từng bước hình thành hệ sinh thái KHCN và ĐMST theo hướng thực chất, trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, doanh nghiệp là trung tâm ứng dụng và thương mại hóa công nghệ, còn các cơ sở đào tạo, nghiên cứu cung cấp nguồn nhân lực và tri thức.
Hiện toàn tỉnh có 63 tổ chức KH&CN, 5 trường đại học, 18 trường cao đẳng, 24 doanh nghiệp KHCN và 6 doanh nghiệp công nghệ cao. Nhiều doanh nghiệp điện tử lớn như Partron Vina, Heasung Vina, BYD, Meiko Electronics... tiếp tục mở rộng đầu tư, góp phần đưa công nghiệp điện tử trở thành ngành sản xuất chủ lực. Các sản phẩm công nghệ cao như linh kiện điện tử, máy tính xách tay ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, tạo giá trị lớn cho nền kinh tế địa phương. Cùng với đó, tỉnh đã hỗ trợ hàng chục doanh nghiệp ứng dụng AI, dữ liệu lớn trong quản trị và sản xuất; hỗ trợ nhiều mô hình khởi nghiệp sáng tạo, kết nối startup tham gia Techfest vùng và quốc gia.
Tinh thần ĐMST cũng lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng doanh nghiệp và đời sống xã hội. Từ phong trào “Bình dân học vụ số”, các hoạt động TechDemo, Techfest đến việc nhiều hợp tác xã đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, doanh nghiệp nhỏ bước đầu ứng dụng AI vào sản xuất... chuyển đổi số dần đi vào thực chất. Đáng chú ý, năm 2025, Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) của Phú Thọ đạt 41,10 điểm, xếp thứ 15 cả nước, tăng 5 bậc so với năm trước. Kết quả này cho thấy KHCN và ĐMST từng bước trở thành động lực tăng trưởng mới, mở rộng không gian phát triển cho tỉnh.
Chuyển đổi số mở rộng không gian phát triển
Cùng với phát triển hệ sinh thái KHCN, Phú Thọ đang tập trung đầu tư hạ tầng số như một nền tảng cho tăng trưởng dài hạn. Đến nay, 100% xã, phường đã được phủ cáp quang băng rộng; tỷ lệ hộ gia đình sử dụng internet cáp quang đạt khoảng 86%; mạng 4G phủ gần như toàn bộ diện tích, trong khi 5G đã hiện diện tại các đô thị trung tâm và khu công nghiệp. Hạ tầng dữ liệu, trung tâm điều hành thông minh (IOC) từng bước được hoàn thiện, tạo nền tảng thúc đẩy chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.
Chuyển đổi số tại Phú Thọ lan tỏa tới nhiều lĩnh vực sản xuất và đời sống. Trong nông nghiệp, nhiều mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ số, truy xuất nguồn gốc được triển khai nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm. Trong công nghiệp, các mô hình sản xuất thông minh, tự động hóa từng bước được doanh nghiệp áp dụng để nâng năng suất và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Du lịch, giáo dục, y tế cũng đang dịch chuyển theo hướng số hóa, hình thành các mô hình “làng số”, trường học số, bệnh viện số phục vụ người dân thuận lợi hơn.
Theo đồng chí Hoàng Ngọc Châu - Trưởng phòng Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Sở KH&CN, để KHCN thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới, ngành đã tham mưu với Tỉnh ủy, UBND tỉnh tiếp tục đẩy mạnh xây dựng hệ sinh thái ĐMST, lấy doanh nghiệp làm trung tâm, tăng cường liên kết giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp; đồng thời triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ và khởi nghiệp sáng tạo. Tỉnh cũng định hướng xây dựng Trung tâm ĐMST, tổ chức Techfest Phú Thọ nhằm kết nối chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà đầu tư, thúc đẩy thương mại hóa các sản phẩm KHCN.
Đáng chú ý, chuyển đổi số ở Phú Thọ được định hướng theo hướng bao trùm, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai rộng khắp nhằm phổ cập kỹ năng số, giúp người dân tiếp cận các dịch vụ số và thích ứng với môi trường công nghệ mới. Khi công nghệ không còn là câu chuyện riêng của các doanh nghiệp lớn mà bắt đầu đi vào hợp tác xã, hộ sản xuất và đời sống thường nhật, cũng là lúc không gian phát triển mới được mở ra.
Trong bối cảnh cạnh tranh phát triển ngày càng phụ thuộc vào năng lực công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực, lựa chọn lấy KHCN làm nền tảng được xem là hướng đi tất yếu để Phú Thọ bứt phá. Khi ĐMST dần trở thành động lực nội sinh, vùng đất Đất Tổ không chỉ kỳ vọng tăng trưởng nhanh hơn, mà còn hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, hiện đại và có sức cạnh tranh trong giai đoạn mới.
Hương Giang