Khi những đứa con ngoan 'nổi loạn': Cả nhà học cách ở lại bên nhau

5 giờ trướcBài gốc

Dậy thì không chỉ là "nổi loạn", nó là một "cuộc tái sinh" - Ảnh minh họa

Câu chuyện của vợ chồng anh Hùng - chị Lan (công nhân khu công nghiệp) là một ví dụ điển hình. Hai con của anh chị, một trai, một gái, chỉ cách nhau hơn một tuổi. Trước đây, cả hai đều ngoan ngoãn, tự giác học hành, biết phụ giúp bố mẹ. Nhưng chỉ trong vòng một năm, mọi thứ đảo chiều.

Cậu con trai lớn bắt đầu khép kín, thường xuyên cáu gắt, có những lần bỏ bữa, đóng cửa phòng hàng giờ. Cô con gái nhỏ hơn thì thay đổi thất thường: lúc cười nói, lúc im lặng, đôi khi bật khóc vì những điều rất nhỏ. Những cuộc cãi vã bắt đầu xuất hiện, từ chuyện học hành, giờ giấc, đến cách ăn mặc, sử dụng điện thoại.

"Chúng tôi đi làm về đã mệt rã rời, nhưng bước vào nhà lại thấy không khí nặng nề. Có hôm tôi chỉ nói nhẹ thôi mà con trai quát lại, còn con gái thì khóc lóc. Tôi không hiểu mình đã làm sai điều gì", chị Lan chia sẻ.

Nỗi mệt mỏi thể chất cộng với áp lực tinh thần khiến anh chị cũng dần thu mình lại. Những bữa cơm trở nên im lặng. Những câu hỏi quan tâm biến thành lời nhắc nhở khô khan. Khoảng cách giữa cha mẹ và con cái ngày càng xa hơn.

Nhưng đây không phải là một "bi kịch gia đình", đây là một giai đoạn phát triển rất bình thường của các con cha mẹ cần hiểu đúng.

Dậy thì không chỉ là "nổi loạn", nó là một cuộc tái sinh

Tuổi dậy thì không đơn giản là sự thay đổi về cơ thể của các con. Đó là một cuộc "tái cấu trúc" toàn diện về cảm xúc, nhận thức và nhu cầu khẳng định bản thân của bọn trẻ.

Ở giai đoạn này, các con bắt đầu muốn độc lập hơn nhưng chưa đủ kỹ năng để tự chủ, có cảm xúc mạnh nhưng chưa biết cách kiểm soát, nhạy cảm với đánh giá của người khác, đặc biệt là cha mẹ và dễ hiểu sai những lời góp ý thành sự chỉ trích.

Với hai đứa trẻ gần tuổi nhau như con anh Hùng chị Lan, những biến động này càng "cộng hưởng", khiến không khí gia đình trở nên căng thẳng hơn.

Điều quan trọng cần hiểu là, sự thay đổi của con không phải là dấu hiệu "hư hỏng", mà là dấu hiệu của sự trưởng thành đang diễn ra.

Khi cha mẹ mệt mỏi, đừng cố "quản lý", hãy học cách "kết nối"

Sai lầm phổ biến của nhiều bậc cha mẹ là cố kiểm soát con chặt hơn khi thấy con thay đổi. Nhưng càng kiểm soát, lũ trẻ càng phản kháng.

Trong trường hợp của anh Hùng chị Lan, điều họ cần không phải là thêm kỷ luật, mà là thay đổi cách tiếp cận.

1. Giảm đối đầu, tăng lắng nghe: Thay vì hỏi: "Tại sao con lại hỗn thế?", hãy thử: "Dạo này con có vẻ không vui, có chuyện gì khiến con khó chịu không?". Một câu hỏi mở, không phán xét, sẽ giúp các con cảm thấy an toàn để chia sẻ với bố mẹ. Điều quan trọng là cha mẹ lắng nghe thật sự, không ngắt lời, không vội đưa lời khuyên, không "giảng đạo". Đôi khi, con chỉ cần được hiểu, không cần được sửa.

Đôi khi con chỉ cần được hiểu, không cần được sửa - Ảnh minh họa

2. Chấp nhận cảm xúc của con, dù không đồng tình với hành vi:Một đứa trẻ cáu gắt không có nghĩa là nó muốn chống đối. Có thể nó đang quá tải cảm xúc. Cha mẹ có thể nói: "Bố mẹ không đồng ý với cách con nói chuyện, nhưng bố mẹ hiểu là con đang bực". Sự tách bạch giữa cảm xúc và hành vi giúp con học cách nhận diện và điều chỉnh chính mình.

3. Thiết lập ranh giới rõ ràng nhưng linh hoạt:Gia đình vẫn cần có nguyên tắc. Nhưng nguyên tắc không nên áp đặt một chiều. Hãy cùng con thảo luận về giờ sử dụng điện thoại, về thời gian học - nghỉ, về các quy tắc giao tiếp trong gia đình… Khi trẻ được tham gia xây dựng "luật chơi", chúng có xu hướng tôn trọng hơn.

4. Dành thời gian chất lượng, dù rất ít:Với những gia đình công nhân, thời gian là điều xa xỉ. Nhưng không cần nhiều, chỉ cần đều đặn. Những điều quen thuộc như một bữa cơm không điện thoại, một buổi tối cùng xem phim, một lần cùng đi chợ cuối tuần… dường như luôn có hiệu quả với mọi gia đình. Điều quan trọng không phải là thời gian dài bao lâu, mà là sự hiện diện trọn vẹn.

5. Cha mẹ cũng cần chăm sóc chính mình:Một người cha, người mẹ kiệt sức sẽ khó có đủ kiên nhẫn để đồng hành cùng con. Anh Hùng từng chia sẻ: "Có hôm tôi cáu với con chỉ vì mình quá mệt". Điều đó là điều đương nhiên. Chăm sóc bản thân không phải là ích kỷ. Đó là điều kiện để chăm sóc gia đình tốt hơn.

Kéo gần khoảng cách: không phải bằng quyền lực, mà bằng sự thấu hiểu

Sau một thời gian chia sẻ cùng bạn bè, người thân, vợ chồng anh Hùng chị Lan bắt đầu thay đổi. Họ không còn cố "sửa" con, mà học cách quan sát và lắng nghe.

Ban đầu, mọi thứ không thay đổi nhiều. Nhưng dần dần cậu con trai bắt đầu mở cửa phòng nhiều hơn, cô con gái chủ động kể chuyện ở trường, những bữa cơm có thêm vài câu trò chuyện… Thực tế, không phải mọi vấn đề đều biến mất. Nhưng không khí gia đình rõ ràng nhẹ hơn, ấm hơn.

Bài học "Gia đình không cần hoàn hảo, chỉ cần đủ an toàn!"

Tuổi dậy thì không phải là "cơn bão phá hủy gia đình". Nó là phép thử để mỗi thành viên học cách hiểu nhau sâu hơn. Tuổi dậy thì đến rồi cũng sẽ qua đi. Cách cha mẹ đồng hành trong giai đoạn này sẽ ở lại rất lâu trong tâm trí con.

Điều con cần không phải là những bậc cha mẹ hoàn hảo, mà là người sẵn sàng lắng nghe, người không rời bỏ khi con khó chịu nhất, người tin rằng con sẽ trưởng thành. Với những gia đình như anh Hùng chị Lan, thử thách trong giai đoạn này không dừng lại ở nuôi con, cần nuôi dưỡng chính mối quan hệ đã từng rất gần gũi giữa cha mẹ và con.

Vì đôi khi, đằng sau sự "nổi loạn" của con, chỉ là một lời cầu cứu rất khẽ: "Bố mẹ ơi, hãy ở gần con hơn một chút!". Chỉ cần cha mẹ bớt một lời trách, thêm một câu hỏi, chậm lại một nhịp, mềm đi một chút, thì những "cuộc nổi loạn" của con sẽ trở thành cơ hội để cả gia đình hiểu nhau sâu sắc hơn.

Thảo Chi

Nguồn Phụ Nữ VN : https://phunuvietnam.vn/khi-nhung-dua-con-ngoan-noi-loan-ca-nha-hoc-cach-o-lai-ben-nhau-238260428080821571.htm