Khí thải hàng không châu Âu đã vượt mức trước đại dịch Covid-19

2 giờ trướcBài gốc

Theo phân tích của tổ chức nghiên cứu Transport & Environment (T&E), riêng lượng khí thải CO₂ của Ryanair trong năm 2025 đã đạt 16,6 megaton (Mt), tương đương tổng lượng phát thải hằng năm của một quốc gia châu Âu nhỏ như Croatia. Hãng đã vận chuyển hơn 200 triệu hành khách trong năm 2025, so với 140 triệu lượt vào năm 2019.

Toàn bộ ngành hàng không châu Âu đã thải ra 195Mt CO₂ từ các chuyến bay khởi hành trong năm ngoái, tăng 2% so với mức trước khi Covid-19 khiến hoạt động đi lại quốc tế đình trệ.

Dù EU và Anh đã cố gắng kiểm soát một phần chi phí môi trường thông qua hệ thống giao dịch khí thải (ETS), T&E cho rằng cơ chế này vẫn chưa tính đến phần lớn lượng ô nhiễm của ngành vì chỉ áp dụng với các chuyến bay hoàn toàn trong châu Âu.

Điều đó đồng nghĩa các chuyến bay đường dài của các hãng truyền thống, vốn tiêu thụ nhiều nhiên liệu hơn không nằm trong phạm vi áp dụng. Các hãng hoạt động chủ yếu trong châu Âu phải trả nhiều hơn theo hệ thống này: Ryanair trả trung bình 50 euro (36 bảng Anh) cho mỗi tấn carbon, trong khi Lufthansa chỉ khoảng 20 euro. Riêng tuyến London - New York đã tạo ra gần 1,4Mt CO₂ trong năm 2025 nhưng không thuộc phạm vi ETS.

Viện nghiên cứu T&E cho biết, mặc dù EU và Anh đã cố gắng quản lý chi phí môi trường thông qua hệ thống giao dịch khí thải, nhưng hệ thống này không tính đến phần lớn lượng ô nhiễm của ngành hàng không, vì nó chỉ bao gồm các chuyến bay hoàn toàn trong phạm vi châu Âu. Ảnh: The Guardian

T&E muốn mở rộng thị trường carbon sang toàn bộ các chuyến bay khởi hành nhằm tăng nguồn thu công và thúc đẩy quá trình khử carbon chậm chạp của ngành hàng không. Theo tổ chức này, động thái đó có thể giúp khoản thu 4,1 tỷ euro của các quốc gia EU vào năm 2030 tăng gấp bốn lần, đồng thời hỗ trợ sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững và các biện pháp hạn chế vệt ngưng tụ do máy bay tạo ra những đám mây có thể làm trầm trọng thêm hiện tượng nóng lên toàn cầu.

Trong khi ngành hàng không đang vận động để đình chỉ hoặc nới lỏng ETS cùng các loại thuế và quy định liên quan đến bay trong bối cảnh khủng hoảng Trung Đông, báo cáo cho thấy chi phí từ thị trường carbon là không đáng kể so với biến động giá nhiên liệu. Giá nhiên liệu máy bay hiện cao gần gấp đôi so với trước xung đột Iran, làm tăng khoảng 90 euro cho mỗi hành khách trên các chuyến bay đường dài, trong khi yêu cầu sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững chỉ làm tăng khoảng 3 euro.

“Tăng giá vé là hệ quả từ việc châu Âu phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, chứ không phải do các biện pháp khí hậu nhằm đưa ngành rời xa chúng”, Giacomo Miele, tác giả báo cáo của T&E, cho biết.

“Việc khí thải hàng không đạt mức cao mới là tín hiệu rõ ràng cho thấy ngành này không có ý định cải thiện. Đã đến lúc ngừng trợ cấp cho sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và bắt đầu đầu tư cho tương lai của một ngành hàng không bền vững.”

Người phát ngôn của Ryanair cho biết lượng khí thải nhà kính (GHG) của hãng tăng do đây là hãng hàng không tăng trưởng nhanh nhất châu Âu. Người này nói thêm: “Tất cả sự tăng trưởng đó đều diễn ra với giá vé thấp hơn nhưng trên các máy bay tiết kiệm nhiên liệu mới, vì vậy lượng khí thải trên mỗi hành khách của chúng tôi đang giảm. Sự tăng trưởng của Ryanair cũng đang thay thế hoạt động bay của các hãng truyền thống kém hiệu quả hơn, vốn có lượng khí thải trên mỗi hành khách cao hơn nhiều.”

Ryanair cho rằng số liệu khí thải trong ETS là “hoàn toàn mất uy tín” vì loại trừ các chuyến bay của những hãng được miễn trừ vô lý khỏi phần thuế môi trường công bằng của họ theo hệ thống ETS mang tính phân biệt đối xử của châu Âu, vốn chỉ đánh thuế các chuyến bay nội khối EU trong khi miễn cho toàn bộ các chuyến bay, bao gồm cả những chuyến bay đường dài gây ô nhiễm nhất.

Ryanair cho biết nếu tính tất cả các chuyến bay, hãng đứng sau Lufthansa, Air France/KLM và tập đoàn sở hữu British Airways là IAG về tổng lượng phát thải, đồng thời có mức phát thải CO₂ trên đầu hành khách thấp nhất trong số các hãng hàng không lớn của châu Âu, khoảng 64g mỗi km/hành khách.

Vũ Ánh

Nguồn SaoStar : https://www.saostar.vn/vong-quanh-the-gioi/khi-thai-hang-khong-chau-au-da-vuot-muc-truoc-dai-dich-covid-19-202605091122470892.html