Khơi thông du lịch đường thủy xứ Huế

2 giờ trướcBài gốc

Thượng tuần tháng 4, tôi có dịp trải nghiệm tour thử nghiệm thuyền điện từ sông Hương đến sông Ngự Hà. Thuyền có thiết kế nhỏ gọn, chở dưới 12 người, phù hợp với không gian di sản. Theo ông Phan Việt Trung, Giám đốc Công ty Cổ phần Phượng Hoàng Phương Đông (Feniko) - đơn vị vận hành, mẫu thuyền được thiết kế lấy cảm hứng từ thuyền Mông Đồng - một loại thuyền đóng dưới thời vua Minh Mạng và có sự kết hợp với nét dân dã, hình ảnh con đò trôi trên dòng sông Hương yên bình. Mái che với ý tưởng hoa văn trang trí là hình tượng phụng liễn (loại kiệu của Hoàng thái hậu Triều Nguyễn). Sau khi hoàn tất đăng kiểm và thử nghiệm, thuyền điện được đưa vào khai thác theo kế hoạch.

Chuyến trải nghiệm mang lại nhiều cảm xúc mới mẻ, bởi du khách có cơ hội ngắm thành phố và di sản từ góc nhìn dưới sông. Chị Hồ Nhật Phương, một vị khách trải nghiệm, đánh giá: “Thuyền điện chạy êm, không mùi xăng dầu, không tiếng ồn, thuận lợi để ngắm cảnh và trò chuyện. Tiếng nhạc nhẹ nhàng cùng làn gió mát từ mặt nước tạo cảm giác thư giãn, dễ chịu”.

Theo ông Phan Việt Trung, nếu như dịch vụ thuyền rồng lâu nay nổi bật với hoạt động ca Huế trên sông, thì mô hình thuyền điện hướng tới việc kết hợp trải nghiệm trên sông với tham quan, sử dụng dịch vụ tại các điểm đến trên bờ dọc tuyến. Sự kết nối hài hòa giữa không gian mặt nước và các di sản trên bờ sẽ mang đến góc nhìn mới, trải nghiệm thú vị cho du khách.

Nhiều doanh nghiệp lữ hành đánh giá đây là bước khởi đầu quan trọng nhằm “đánh thức” tiềm năng du lịch đường sông của Huế, đặc biệt là sông Ngự Hà - dòng sông di sản từng gắn bó mật thiết với lịch sử và đời sống đô thị kinh thành.

Từ năm 2011, Huế đã định hướng phát triển các tuyến du lịch đường sông liên kết với hệ thống kênh đào, hồ đầm trong kinh thành, với kỳ vọng tạo nên sản phẩm đặc trưng. Tuy nhiên, một thời gian dài, các con sông ở Huế chủ yếu mới chỉ khai thác được về vận chuyển, yếu tố trải nghiệm từ các dịch vụ du lịch đường sông chưa nhiều.

Năm 2018, các doanh nghiệp du lịch tổ chức khảo sát tuyến chèo thuyền từ sông Hương vào sông Ngự Hà, kết nối với sông Đông Ba. Dù nhiều ý tưởng được đề xuất, song chưa được triển khai đồng bộ. Việc đưa thuyền điện vào vận hành được xem là bước đi thực chất, hiện thực hóa những kỳ vọng đã ấp ủ từ lâu.

Thực tế, hệ thống thủy đạo cổ ở Huế bao gồm mạng lưới sông ngòi, kênh rạch, ao hồ, bến bãi thiên tạo lẫn nhân tạo, được hình thành và bồi đắp qua nhiều thế hệ. Tất cả kết nối quanh dòng sông Hương và các chi lưu, tạo nên mạng lưới giao thông thủy giàu giá trị về lịch sử, văn hóa và cảnh quan.

Với mật độ sông ngòi dày đặc (0.11 km/km2), tổng chiều dài khoảng 563km, hệ thống sông ở Huế từng đóng vai trò huyết mạch giao thông dưới Triều Nguyễn. Bên cạnh chức năng vận tải, các dòng sông như sông Hương, Đông Ba, Bạch Yến, Kim Long, Ngự Hà và An Cựu còn có vai trò điều hòa vi khí hậu và thoát lũ cho đô thị. Hình ảnh một số dòng sông từ lâu đã trở thành biểu tượng văn hóa, là nguồn cảm hứng của thi ca, nhạc họa.

Tuy nhiên, trong thời gian dài, khi nhắc đến du lịch đường sông Huế, người ta chủ yếu nghĩ đến thuyền rồng trên sông Hương. Trong khi đó, theo Nghị định số 111/2014/NĐ-CP (ngày 20/11/2014) quy định niên hạn sử dụng phương tiện thủy nội địa, nhiều thuyền rồng ở Huế dần hết niên hạn, đặt ra yêu cầu đổi mới phương tiện và sản phẩm du lịch.

Du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn của Huế. Song song với sự phát triển của du lịch đường thủy là yêu cầu chuyển đổi sang năng lượng xanh. Ngày 21/7/2023, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) đã ban hành Kế hoạch số 268/KH-UBND triển khai Quyết định số 876/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chuyển đổi năng lượng xanh và giảm phát thải khí nhà kính trong ngành giao thông vận tải. Điều này thể hiện cam kết mạnh mẽ của địa phương trong việc hướng tới nền giao thông bền vững và thân thiện với môi trường.

Sự ra đời của tuyến du lịch đường thủy bằng thuyền điện vì thế được xem là giải pháp cấp thiết, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, thu hút du khách và khai thác hiệu quả tiềm năng sông Hương cùng các chi lưu, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững của thành phố di sản.

Theo kế hoạch, từ ngày 30/4, hệ thống thuyền điện sẽ bắt đầu vận hành thí điểm. Trong giai đoạn đầu, các tuyến dự kiến khai thác gồm: Sông Ngự Hà - sông Hương; sông Hương - Đông Ba - Ngự Hà - Kẻ Vạn; tuyến kết nối di sản dọc sông Hương. Ngoài hình thức chạy theo tuyến cố định, dịch vụ còn cho phép thuê thuyền theo nhu cầu.

Ở giai đoạn tiếp theo, sau khi các bến hoàn thiện, đơn vị vận hành sẽ phát triển mô hình tour “Hop-on Hop-off” (thuyền buýt) cho phép du khách lên xuống tại các điểm du lịch chính ven sông để tham quan Đại Nội, chùa Thiên Mụ, chợ Đông Ba, phố đi bộ, các nhà vườn và làng nghề truyền thống; trải nghiệm bằng thuyền điện trên sông Hương và các chi lưu. Mở rộng đầu tư, hợp tác xây dựng kết nối mạng lưới giao thông liên kết giữa thuyền điện với xe bus (thoáng nóc, xe điện), xe đạp, xích lô...; giữa thủy và bộ tạo thành hệ thống giao thông công cộng liên hoàn và kết nối ở trung tâm và ngoại ô thành phố, vừa đem đến sự thuận tiện cho du khách vừa cung cấp nhiều sản phẩm trải nghiệm thú vị, góp phần tăng doanh thu cho ngành du lịch địa phương.

Theo ông Phan Việt Trung, do kinh phí đầu tư lớn nên số lượng thuyền điện sẽ được đầu tư theo lộ trình, từ vài chiếc thí điểm đến khoảng 30 chiếc vào năm thứ ba. Hệ thống hạ tầng dự kiến đồng bộ với các bến đón trả khách, đóng vai trò kết nối không gian Kinh thành với sông Hương. “Chúng tôi cũng xin chủ trương của thành phố để đầu tư xây dựng mới một số bến thủy phục vụ hạ tầng thuyền điện. Ngoài ra, các điểm dừng sẽ được phát triển thành không gian dịch vụ với nhà chờ, quầy thông tin, khu nghỉ chân và điểm check-in, góp phần gia tăng sức hấp dẫn cho sản phẩm du lịch”, ông Trung chia sẻ.

Bà Dương Thị Công Lý, Phó Chủ tịch kiêm Trưởng ban Sản phẩm Hội Lữ hành thành phố Huế, nhận định: “Những tour trải nghiệm thuyền điện trên các dòng sông di sản rất hấp dẫn. Trong bối cảnh nhu cầu du khách ngày càng cao, việc xây dựng các sản phẩm chuyên biệt theo hướng cá nhân hóa sẽ góp phần nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Huế”.

Theo Giám đốc Sở Du lịch thành phố Huế Trần Thị Hoài Trâm, ngành du lịch đã tổ chức nhiều đợt khảo sát nhằm phát triển sản phẩm du lịch sông nước. Việc đưa vào khai thác tuyến du lịch đường thủy kết nối các điểm di sản bằng thuyền điện là bước đi quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa sản phẩm, phát huy giá trị văn hóa và cảnh quan của các dòng sông xứ Huế.

Với tầm nhìn dài hạn, sự vào cuộc của chính quyền, doanh nghiệp và ngành du lịch, du lịch đường thủy đang đứng trước cơ hội chuyển mình.