Không được 'đóng bù' BHXH tự nguyện: Hiểu rõ để tránh thiệt quyền lợi

2 giờ trướcBài gốc

Không được “đóng bù” dù chỉ gián đoạn ngắn

Theo BHXH thành phố Hà Nội, thời gian gần đây, cơ quan này tiếp nhận một số trường hợp đề nghị truy đóng cho những tháng đã bỏ trống, kể cả khi thời gian gián đoạn chỉ một tháng. Nhiều người cho rằng có thể “đóng bù” để đảm bảo tính liên tục của quá trình tham gia, từ đó không ảnh hưởng đến việc hưởng lương hưu sau này. Tuy nhiên, đây là cách hiểu chưa đúng quy định.

Thực tế, mới đây, một trường hợp tham gia BHXH tự nguyện đã duy trì đóng liên tục từ năm 2016, nhưng bị gián đoạn 1 tháng trong năm 2022. Sau đó, người này đề nghị được truy đóng cho tháng bị thiếu, đồng thời đóng một lần cho những năm còn lại nhằm đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Sau khi rà soát, cơ quan BHXH xác định khoảng thời gian gián đoạn không thuộc diện được truy đóng. Đồng thời, người tham gia vẫn đang trong thời gian thực hiện phương thức đóng 36 tháng đã đăng ký trước đó, nên chưa đủ điều kiện để giải quyết việc đóng một lần tại thời điểm đề nghị.

BHXH thành phố Hà Nội khuyến nghị người dân cần chủ động trong việc theo dõi và duy trì quá trình tham gia BHXH tự nguyện. Ảnh: PV

Trường hợp trên cho thấy, chỉ một khoảng gián đoạn rất ngắn cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ kế hoạch tích lũy thời gian tham gia BHXH, nếu người dân không nắm rõ quy định và không theo dõi sát quá trình đóng của mình.

Theo bà Dương Thị Minh Châu, Trưởng phòng Tuyên truyền và hỗ trợ người tham gia BHXH thành phố Hà Nội, căn cứ Luật BHXH năm 2024 và Nghị định số 159/2025/NĐ-CP, người tham gia BHXH tự nguyện không được phép truy đóng cho thời gian đã gián đoạn trước đó. Điều này đồng nghĩa, nếu dừng đóng trong một khoảng thời gian, phần “trống” sẽ không thể được bù lại như nhiều người vẫn lầm tưởng.

Trước thực tế này, BHXH thành phố Hà Nội khuyến nghị người dân cần chủ động hơn trong việc theo dõi và duy trì quá trình tham gia BHXH tự nguyện.

Cụ thể, người tham gia nên duy trì việc đóng BHXH đều đặn, phù hợp với khả năng tài chính của mình; đồng thời theo dõi sát thời gian đã tham gia để có kế hoạch tích lũy hợp lý. Việc lựa chọn phương thức đóng linh hoạt như theo tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng hoặc dài hơn cũng giúp hạn chế nguy cơ gián đoạn do biến động thu nhập.

Bên cạnh đó, khi có nhu cầu thay đổi mức đóng hoặc phương thức đóng, người tham gia nên chủ động liên hệ với cơ quan BHXH để được tư vấn, hướng dẫn cụ thể, tránh những sai sót không đáng có.

Trong trường hợp đã đến tuổi nghỉ hưu nhưng còn thiếu thời gian đóng, người tham gia cần kiểm tra kỹ điều kiện để thực hiện đóng một lần cho những năm còn thiếu theo đúng quy định.

Chỉ được đóng một lần khi đủ điều kiện

Chia sẻ thêm về quy định hiện hành, Trưởng phòng Tuyên truyền và hỗ trợ người tham gia BHXH thành phố Hà Nội cho biết: Người tham gia BHXH tự nguyện chỉ được phép đóng một lần cho số năm còn thiếu khi đáp ứng đồng thời các điều kiện: Đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định; thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 5 năm (tương đương 60 tháng); và đã hoàn thành phương thức đóng BHXH đã đăng ký trước đó.

Đáng lưu ý, người tham gia phải kết thúc trọn vẹn kỳ đóng đã lựa chọn (chẳng hạn 12 tháng, 36 tháng…) trước khi được xem xét đóng một lần cho phần thời gian còn thiếu. Trong thời gian đang thực hiện phương thức đóng đã đăng ký, dù đã gần đủ điều kiện về thời gian, cơ quan BHXH cũng chưa thể giải quyết việc đóng một lần.

Bà Châu cũng cho biết thêm, đối với trường hợp sắp đến tuổi nghỉ hưu, cần tính kỳ đóng BHXH phù hợp để khi đủ điều kiện về tuổi đời có thể đóng một lần cho những năm còn thiếu.

Vì vậy, việc tính toán lộ trình tham gia ngay từ đầu, lựa chọn phương thức đóng phù hợp và tuân thủ đúng cam kết là yếu tố quan trọng giúp người dân tránh rơi vào tình trạng “vướng” điều kiện khi có nhu cầu hoàn tất thời gian đóng để hưởng lương hưu.

BHXH tự nguyện là một chính sách an sinh xã hội có ý nghĩa thiết thực, đặc biệt đối với người lao động khu vực phi chính thức. Không chỉ tạo nguồn thu nhập ổn định khi hết tuổi lao động, người tham gia còn được cấp thẻ bảo hiểm y tế, góp phần giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh.

Tuy nhiên, những quyền lợi này chỉ được đảm bảo khi quá trình tham gia diễn ra liên tục, đúng quy định. Việc không cho phép truy đóng đối với thời gian gián đoạn là điểm mới quan trọng của Luật BHXH năm 2024, nhằm nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của người tham gia.

Trong bối cảnh đó, mỗi người dân cần chủ động xây dựng kế hoạch tài chính dài hạn, duy trì việc đóng BHXH tự nguyện đều đặn, tránh tình trạng gián đoạn dù chỉ trong thời gian ngắn. Đồng thời, cần thường xuyên cập nhật quy định mới, trao đổi với cơ quan BHXH khi có vướng mắc để bảo đảm quyền lợi an sinh lâu dài của bản thân.

Theo Điều 36 Luật BHXH 2024, thời hạn đóng BHXH tự nguyện đối với người lao động được quy định như sau:

- Trong tháng đối với phương thức đóng hằng tháng;

- Trong 3 tháng đối với phương thức đóng 3 tháng một lần;

- Trong 4 tháng đầu đối với phương thức đóng 6 tháng một lần;

- Trong 7 tháng đầu đối với phương thức đóng 12 tháng một lần;

- Tại thời điểm đăng ký phương thức đóng và mức thu nhập tháng làm căn cứ đóng đối với trường hợp đóng một lần cho nhiều năm về sau;

- Tại thời điểm đăng ký phương thức đóng và mức thu nhập tháng làm căn cứ đóng đối với phương thức đóng một lần cho thời gian đóng BHXH còn thiếu nhưng sớm nhất là tháng trước liền kề tháng người lao động đủ tuổi nghỉ hưu.

Bảo Duy

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/khong-duoc-dong-bu-bhxh-tu-nguyen-hieu-ro-de-tranh-thiet-quyen-loi-748523.html