Khuyến khích hình thành tổ chức trung tâm chuỗi ngành nghề nông thôn để điều phối các hoạt động trong chuỗi
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sau 6 năm thực hiện Nghị định số 52/2018/NĐ-CP về phát triển ngành nghề nông thôn đã góp phần khơi dậy tiềm năng và lan tỏa nhiều chuyển biến tích cực trong phát triển ngành nghề nông thôn.
Tuy nhiên, thực tiễn triển khai Nghị định số 52/2018/NĐ-CP vẫn còn bộc lộ nhiều bất cập. Sự phát triển của ngành nghề nông thôn vẫn chưa tương xứng với tiềm năng; nhiều làng nghề vẫn còn loay hoay trong bài toán nâng cao giá trị gia tăng, đổi mới công nghệ, phát triển bền vững và tiếp cận thị trường toàn cầu; việc phân nhóm ngành nghề nông thôn chưa bao quát các loại hình ngành nghề ở nông thôn và còn chồng chéo; chính sách hỗ trợ còn phân tán, định mức thấp...
Do đó, việc xây dựng Nghị định về phát triển ngành nghề nông thôn và làng nghề bền vững là hết sức cần thiết nhằm khắc phục các hạn chế của Nghị định số 52/2018/NĐ-CP, đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp, nông thôn trong giai đoạn mới.
Phân nhóm ngành nghề nông thôn
Dự thảo nêu rõ, ngành nghề nông thôn được phân thành các nhóm như sau:
Nhóm chế biến sản phẩm nông, lâm, thủy sản và các sản phẩm từ nông nghiệp.
Nhóm sản xuất sản phẩm thủ công mỹ nghệ, truyền thống và các sản phẩm sáng tạo.
Nhóm sản xuất các sản phẩm gia dụng và sản phẩm tiêu dùng phục vụ đời sống.
Nhóm làm vườn, sản xuất sinh vật cảnh, sản phẩm sinh thái và các hoạt động cảnh quan môi trường.
Nhóm sản xuất muối và các sản phẩm từ muối.
Nhóm dịch vụ phục vụ phát triển ngành nghề nông thôn.
Căn cứ các nhóm nêu trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn chi tiết danh mục ngành nghề nông thôn phù hợp với từng thời kỳ.
Phát triển ngành nghề nông thôn
Theo dự thảo, phát triển ngành nghề nông thôn được tổ chức theo chuỗi ngành nghề nông thôn, trong đó nhà nước khuyến khích hình thành tổ chức trung tâm chuỗi ngành nghề nông thôn để điều phối các hoạt động trong chuỗi.
Tổ chức trung tâm chuỗi ngành nghề nông thôn bao gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có đủ năng lực thực hiện một hoặc một số nội dung sau:
- Tổ chức cung ứng nguyên liệu, dịch vụ đầu vào;
- Điều phối sản xuất, liên kết các cơ sở ngành nghề;
- Tổ chức tiêu thụ sản phẩm, phát triển thị trường;
- Cung cấp dịch vụ hỗ trợ chuỗi, bao gồm thiết kế, tiêu chuẩn chất lượng, logistics và dịch vụ liên quan.
Tổ chức không gian phát triển ngành nghề nông thôn
Tổ chức không gian ngành nghề nông thôn theo hướng phù hợp với quy hoạch có liên quan, gắn với điều kiện thực tiễn của địa phương, bảo đảm hài hòa giữa phát triển sản xuất, bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc văn hóa.
Khuyến khích bố trí, sắp xếp lại hoạt động sản xuất ngành nghề nông thôn theo hướng:
Khuyến khích di dời, bố trí các cơ sở sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, mất an toàn lao động vào khu, cụm sản xuất tập trung phù hợp.
Duy trì, phát triển các nghề truyền thống, nghề gắn với yếu tố văn hóa, du lịch tại khu dân cư theo hướng bảo đảm yêu cầu về môi trường và an toàn.
Không thực hiện di dời cơ học, đồng loạt đối với các cơ sở ngành nghề nông thôn; việc di dời phải căn cứ vào đặc điểm ngành nghề, mức độ tác động môi trường và yêu cầu bảo tồn.
Kết hợp hài hòa giữa không gian sản xuất với không gian văn hóa, du lịch và dịch vụ nhằm nâng cao giá trị tổng hợp của làng nghề.
Các hình thức tổ chức không gian phát triển ngành nghề nông gồm:
Không gian sản xuất tại hộ gia đình, làng nghề gắn với khu dân cư.
Không gian bảo tồn, truyền dạy và thực hành nghề.
Không gian trưng bày, giới thiệu, thương mại hóa sản phẩm.
Không gian trải nghiệm, du lịch gắn với nghề và làng nghề.
Khu, cụm sản xuất tập trung phục vụ di dời, mở rộng các cơ sở sản xuất.
Tổ chức không gian phát triển làng nghề nông thôn
Làng nghề là không gian tổ chức sản xuất, bảo tồn văn hóa và cung cấp dịch vụ trong chuỗi ngành nghề nông thôn. Không gian làng nghề được tổ chức, sắp xếp theo chức năng phù hợp điều kiện sản xuất kinh doanh, bảo tồn và phát triển nghề, bao gồm:
Không gian sản xuất và dịch vụ hỗ trợ.
Không gian bảo tồn, truyền dạy nghề và thực hành nghề.
Không gian trưng bày, giới thiệu và thương mại hóa sản phẩm.
Không gian trải nghiệm, du lịch và phát huy giá trị văn hóa nghề.
Phát triển làng nghề phải gắn với chuỗi ngành nghề nông thôn, phát triển du lịch nông thôn và bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa nghề.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến đối với dự thảo này trên Cổng TTĐT của Bộ.
Minh Hiển