Kiến tạo hệ sinh thái số bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

5 giờ trướcBài gốc

Cán bộ Bộ đội Biên phòng đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho nhân dân khu vực biên giới trong nhận diện, phòng ngừa thông tin xấu, độc trên không gian mạng. Ảnh: Tuấn Kiệt

Nhận diện nguy cơ từ thông tin xấu, độc trên không gian mạng

Thực tiễn cho thấy, tin giả trong môi trường số hiện nay không đơn thuần là thông tin sai sự thật. Nguy hiểm hơn, chúng có thể trở thành công cụ thao túng nhận thức xã hội. Chỉ một đoạn video ngắn, một hình ảnh bị cắt ghép, một dòng trạng thái được diễn giải sai lệch, nếu xuất hiện đúng thời điểm nhạy cảm, có thể tạo ra tâm lý hoài nghi, kích động cảm xúc đám đông và làm nhiễu loạn thông tin. Nhiều nội dung xấu, độc thường được ngụy trang bằng một phần sự thật, sau đó bị tách khỏi bối cảnh, gắn vào câu chuyện khác, kèm theo ngôn ngữ giật gân, quy chụp, kích động. Khi người tiếp nhận bị chi phối bởi cảm xúc, họ dễ chia sẻ trước khi kiểm chứng.

Trên địa bàn biên giới, biển, đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng tôn giáo, việc nhận diện đầy đủ tác động của thông tin xấu, độc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là những địa bàn chiến lược về quốc phòng, an ninh, đối ngoại; nơi các yếu tố dân tộc, tôn giáo, phong tục, đời sống dân sinh đan xen, nhạy cảm. Ở một số khu vực, điều kiện kinh tế-xã hội còn khó khăn, khả năng tiếp cận, sàng lọc thông tin của một bộ phận người dân còn hạn chế. Các thế lực thù địch thường lợi dụng vấn đề chủ quyền lãnh thổ, dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền, đời sống dân sinh để xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chia rẽ nhân dân với cấp ủy, chính quyền và lực lượng vũ trang.

Trước yêu cầu đó, Nghị quyết số 35-NQ/TW, ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị khóa XII về “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới” đã xác định đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân và của cả hệ thống chính trị. Tiếp đó, Kết luận số 89-KL/TW, ngày 25/7/2024 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW trong tình hình mới đã nhấn mạnh yêu cầu triển khai nhiệm vụ này thường xuyên, bài bản, lâu dài, phù hợp với sự vận động nhanh của thực tiễn, nhất là trên không gian mạng. Trong bối cảnh các chiến dịch thông tin xấu, độc ngày càng được tổ chức tinh vi, có kịch bản, biết tận dụng thuật toán, tài khoản ảo và tốc độ lan truyền của mạng xã hội, công tác đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phải chuyển mạnh từ bị động xử lý sang chủ động dự báo, phát hiện sớm, định hướng kịp thời, phản bác thuyết phục và lan tỏa mạnh mẽ thông tin tích cực.

Thực tế cho thấy, nguy cơ trên không gian mạng đã hiện hữu rõ nét. Theo thống kê được dẫn từ Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, năm 2025, các hệ thống thông tin tại Việt Nam phải đối mặt với khoảng 552.000 cuộc tấn công mạng. Cũng theo khảo sát của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia về an ninh mạng khu vực người dùng cá nhân năm 2025, thiệt hại do lừa đảo trực tuyến đối với người dùng Việt Nam ước tính hơn 6.000 tỷ đồng. Những số liệu này cho thấy, nếu chỉ dựa vào biện pháp gỡ bỏ, xử lý sau khi thông tin sai lệch đã lan rộng, chúng ta sẽ luôn ở thế bị động.

Chủ động kiến tạo hệ sinh thái số bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Kiến tạo hệ sinh thái số bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh không gian mạng đã trở thành địa bàn trọng điểm của cuộc đấu tranh tư tưởng. Hệ sinh thái số phải được hiểu là thế trận tổng hợp, là sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, báo chí, lực lượng chuyên trách, chính quyền cơ sở, nhà trường, gia đình, doanh nghiệp công nghệ và từng người sử dụng mạng xã hội. Mỗi chủ thể có một việc cụ thể, nhưng phải cùng hướng đến mục tiêu chung là làm cho thông tin đúng được lan tỏa nhanh hơn, gần hơn và dễ hiểu hơn. Đó cũng là quá trình phát hiện sớm, định hướng nhanh, lan tỏa mạnh thông tin đúng, xử lý nghiêm vi phạm và nâng cao sức đề kháng của xã hội trước thông tin xấu, độc.

Sử dụng điện thoại thông minh, hòm thư điện tử và các ứng dụng công nghệ giúp người dân tiếp cận thông tin chính thống, kịp thời phát hiện, loại trừ thông tin xấu, độc, góp phần phòng, chống tội phạm trên không gian mạng. Ảnh: Đơn vị cung cấp

Để làm được điều này, trước hết, cần xây dựng cơ chế phối hợp rõ ràng, thống nhất. Khi xuất hiện vụ việc phức tạp, nhất là những vấn đề liên quan đến quốc phòng, an ninh, dân tộc, tôn giáo, dân sinh, phải xác định rõ cơ quan xác minh, cơ quan phát ngôn, đầu mối cung cấp thông tin, bộ phận xử lý kỹ thuật và kênh lan tỏa thông tin chính thống. Nếu quy trình thiếu thống nhất, thông tin chính thống sẽ chậm, tạo khoảng trống để tin giả, tin xuyên tạc lấn át.

Cùng với đó, cần phát huy vai trò của pháp luật và công nghệ. Luật An ninh mạng và các văn bản pháp luật liên quan, trong đó có Nghị định số 147/NĐ-CP, ngày 9/11/2024 của Chính phủ: Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng, là cơ sở quan trọng để xử lý hành vi vi phạm, nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khi tham gia môi trường số. Song song với biện pháp pháp lý, cần ứng dụng công nghệ giám sát, cảnh báo sớm, phân tích dư luận, nhận diện nội dung giả mạo, truy vết nguồn phát tán và phối hợp với các nền tảng số để xử lý kịp thời.

Về nội dung, thông tin chính thống phải bảo đảm đúng, nhanh, ngắn gọn, dễ hiểu và sát với những vấn đề người dân quan tâm. Báo chí, truyền thông chính thống cần đổi mới cách thể hiện, tăng cường các bài viết giải thích, phân tích, hỏi-đáp, đồ họa, video ngắn, dữ liệu kiểm chứng, câu chuyện người thật, việc thật. Sự thật phải được trình bày rõ ràng, gần gũi, có sức thuyết phục và đủ khả năng lan tỏa trong môi trường số.

Về con người, cần xây dựng cộng đồng có khả năng tự nhận diện, tự kiểm chứng và tự bảo vệ trước thông tin xấu, độc. Mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần hình thành thói quen kiểm tra nguồn tin, đối chiếu với báo chí chính thống, cảnh giác với hình ảnh, video không rõ nguồn gốc, cân nhắc kỹ trước khi bấm thích, bình luận hoặc chia sẻ. Với cán bộ, đảng viên, quân nhân, nhất là ở cơ sở, cần kết hợp bản lĩnh vững vàng về lý luận chính trị, khả năng am hiểu công nghệ, nắm chắc tâm lý quần chúng và phương pháp tuyên truyền phù hợp.

Kiến tạo hệ sinh thái số bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phải được cụ thể hóa bằng quy trình xử lý nhanh, công cụ phát hiện sớm, nội dung chính thống dễ tiếp cận và cộng đồng mạng tỉnh táo. Khi các yếu tố đó được vận hành đồng bộ, không gian mạng sẽ góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và Quân đội trong kỷ nguyên phát triển mới.

Đại tá Phùng Thị Lan, Khoa Ngoại ngữ, Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng

Nguồn Biên Phòng : https://bienphong.com.vn/kien-tao-he-sinh-thai-so-bao-ve-nen-tang-tu-tuong-cua-dang-tren-khong-gian-mang-post504190.html