Kiến tạo không gian phục vụ cộng đồng

3 giờ trướcBài gốc

Đây không phải là một hành động đơn lẻ, mà là biểu hiện cụ thể của một định hướng chiến lược: Đưa không gian xanh trở thành trục phát triển chủ đạo của Hà Nội trong tầm nhìn 100 năm. Quy hoạch Thủ đô đã xác định mục tiêu nâng tỷ lệ cây xanh lên 40-50% diện tích, hướng tới cấu trúc “Rừng trong thành phố - Thành phố trong rừng”. Trong bức tranh lớn đó, việc hạ rào công viên chính là bước đi khởi đầu và mang tính bản lề, mở ra cách tiếp cận hoàn toàn mới đối với không gian công cộng.

Trong suốt thời gian dài, nhiều công viên tại Hà Nội được tổ chức theo mô hình khép kín. Không gian xanh vốn dĩ là tài sản chung của cộng đồng lại bị “đóng khung”, tách rời khỏi nhịp sống đô thị.

Khi những hàng rào dần được tháo dỡ, một diện mạo mới đã hình thành. Công viên không còn là “ốc đảo” tách biệt, mà trở thành phần kéo dài tự nhiên của vỉa hè, của tuyến phố, của khu dân cư. Từ mọi hướng tiếp cận, những bước chân đi bộ, những vòng xe đạp, những hoạt động thể dục, vui chơi… diễn ra liên tục, tạo nên nhịp sống mới, sinh động, cởi mở và gần gũi hơn.

Tuy nhiên, hạ rào công viên không chỉ là câu chuyện tháo dỡ một cấu trúc vật lý. Đó là sự thay đổi căn bản trong tư duy quản lý: Từ “kiểm soát bằng rào chắn” sang “quản trị bằng ý thức và công nghệ”; từ khép kín sang cởi mở và chia sẻ. Điều này đặt ra yêu cầu phải có các giải pháp đồng bộ, nếu không, không gian mở dễ bị lấn chiếm, xuống cấp hoặc mất trật tự.

Trước hết, việc cần làm là hoàn thiện mô hình quản lý công viên theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ trong giám sát, vận hành. Hệ thống camera, chiếu sáng thông minh, các thiết bị cảm biến môi trường… cần được triển khai đồng bộ để vừa bảo đảm an ninh, vừa nâng cao trải nghiệm cho người dân. Cùng với đó là tăng cường lực lượng quản lý tại chỗ, kết hợp giữa chính quyền địa phương và đơn vị vận hành.

Thứ hai, phải gắn việc mở công viên với chỉnh trang tổng thể không gian xung quanh. Vỉa hè, tuyến phố, hệ thống giao thông kết nối cần được tổ chức lại theo hướng ưu tiên người đi bộ, tạo sự liên thông giữa không gian xanh và không gian sống.

Thứ ba, cần thiết kế lại công năng công viên theo hướng đa chức năng. Không gian xanh không chỉ để ngắm, mà phải trở thành nơi diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao, giao lưu cộng đồng, thậm chí là điểm đến du lịch. Khi công viên có đời sống, người dân sẽ chủ động tham gia giữ gìn và bảo vệ, thay vì chỉ là người thụ hưởng thụ động.

Một trụ cột quan trọng khác là phát triển các công viên mới theo tư duy mở, ngay từ khâu quy hoạch. Ở tầm vĩ mô, Hà Nội cần xây dựng mạng lưới không gian xanh liên hoàn, bao gồm công viên, vườn hoa, hồ điều hòa và các hành lang xanh. Việc hạ rào các công viên hiện hữu sẽ tạo điểm “mở” nhưng để hình thành một đô thị xanh đúng nghĩa, cần có sự kết nối giữa các điểm. Đây chính là nền tảng để nâng diện tích cây xanh bình quân đầu người lên 10-11m² vào năm 2030, như mục tiêu đã đề ra.

Trong tiến trình này, cộng đồng đóng vai trò quyết định. Một đô thị xanh không chỉ được tạo nên bởi cây cối, mà còn bởi ý thức của người dân trong việc giữ gìn không gian chung.

Hạ rào công viên, xét đến cùng là hạ một rào cản trong tư duy phát triển đô thị. Những bước đi hôm nay, dù bắt đầu từ những thay đổi tưởng như nhỏ bé, nhưng nếu được triển khai đồng bộ, kiên trì và nhất quán sẽ góp phần định hình diện mạo Hà Nội “đáng sống” trong tương lai.

Đoàn Nam

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/kien-tao-khong-gian-phuc-vu-cong-dong-742838.html